بازار تاریخی زواره، نگین معماری اردستان

دانلود پایان نامه

بازار قدیمی زواره یکی از بازارهای قدیمی ایران و مربوط به دوره قاجاریه س و واسه گردشگران مناطق کویری معماری بسیار جذاب و باحال داره.

مقاله های در رابطه:

  • بازارهای ایرونی: آینه تموم نمای فرهنگ ایران
  • قیصریه: بازاری به بزرگی تاریخ در اصفهان

بازارها در فرهنگ ایرونی همیشه به عنوان یکی از جاذبه های مهم توریستی حساب می شن، چون معماری این بازارها و فضای خاصی که ایجاد می کنن، نشون دهنده فرهنگ مردمیه که در اون جای ها زندگی می کرده و از کارکردهای بازار برخوردار بوده ان. بازارهای ایران به عنوان یکی از آثارهای تاریخی و فرهنگی ایران حساب می شده ان. این بازارها تنها محل دادوستد نبودن، بلکه کارکردهای خاص فرهنگی، مذهبی و هنری هم داشته ان. بازار تاریخی زواره هم از این کارکرد به دور نبوده. این بازار سرپوشیده که گفته شده مربوط به پایان دوره زندیه و ابتدا دوره قاجاره، معماری خاص و کارکردهای خاص ای داشته که در ادامه به اون اشاره می شه.

بازار زواره

زواره

زواره شهر کوچکیه که در کناره جنوبی دشت کویر ایران قرار گرفته. شهر زواره که در ۱۲۰۰ کیلومتری اصفهان قرار داره، از شهرهای قدیمیایرانه. قدمت تاریخی زواره به قبل از اسلام می رسد و آثار تاریخی دوره ساسانی در این شهر نشون از باستانی بودن اون داره. یاقوت حموی، شهر زواره در دوره ساسانی رو یکی از شهرهای پررونق ایران از دید اقتصادی توضیح کرده. در مورد وجه تسمیه زواره در منابع تاریخی، بعضی منابع بر متعلق بودن شهر به زواره، داداش رستم تاکید دارن. زواره دارای بناهای تاریخی بسیار زیادیه که یکی از مهم ترین اون ها مسجد چهارایوانی اینه که گفته شده مربوط به دوره سلجوقیه و به عنوان اولین مسجد چهارایوانی ایران از اون یاد می شه. از مهم ترین و زیباترین جاذبه های این شهر چشم انداز کویری اینه که زیبایی خاصی به شهر می بخشه. هم اینکه شترداری سنتی در شهر زواره، یکی دیگه از جاذبه های دلنشین و توریست پسند این منطقه س.

بازار تاریخی زواره

بازار تاریخی زواره از زیبایی های خاصی برخورداره. طول مجموعه بازار زواره رو حدود دویست متر و عرض اون رو در حدود سه و نیم متر دونسته ان. این بازار در گذشته دو کاروانسرا در دو طرف خود داشته. این روزا یکی از کاروانسراها به شکل ویرانه درآمده و دیگری جای خود رو به خیابون جدیدی داده. معماری بازار به صورتیه که ساختار سقف اون رومی و محل بیرون آمدن آب زیر زمینی ای ساخته شده. نور خورشید از روزنه های سقف که به شکل مجمعه ساخته شده ان، به داخل بازار می تابد و روشنایی اون رو در روز تامین می کنه. سقف بازار دارای طاقه که با مصالح بنایی ساخته شده. داشتن سقف های سرپوشیده با مصالح سنگین دلیل کاهش نوسانات شدید گرمایی در طول شبونه روز در این بازار می شده. کف بازار زواره سنگ فرش شده و سطح اون نسبت به خیابون ها و معابر دور و بر، پایین تره تا گردش و جابجایی هوا و ایجاد مکش هوای خنک به داخل بازار و ایجاد کوران و هوای مطبوع در طول روز بهتر انجام شه. بازار دارای حجره هایی در دو طرف راستهه که تعداد اون ها رو در حدود سی حجره دونسته ان که الان، سیزده باب از حجره ها واسه به کار گیری سازمان میراث فرهنگی در اختیار این سازمان گرفته.

بازار زواره رابطه دهنده بین مسجد کامل، امامزاده و دو حسینیه کوچیک و بزرگه. از نظر معماری به مثل بقیه بازارهای مرکزی کشور چون اصفهان، کاشان و نایینه. این بازار که حالت سرپوشیده و معماری سنتی بازارهای ایران رو در خود داره، دارای امتیازات بسیاری بود. بازارهایی مثل این، که مسقف هستن، فضا واسه پیشرفت بیشتری دارن و به دلیل نزدیک بودن مساجد و حسینیه ها به بازار، امکانات راحتی بهتری واسه بازدیدکنندگان و خریداران و کسائی که از بازار دیدن می کنن، دارن. بازار زواره نقش ستون فقرات معماری شهر رو داره و به دلیل قرار گرفتن در مرکز شهر زواره از اهمیت زیادی برخورداره.

بازار تاریخی زواره

در حدود سی سال از این بازار به کار گیری خاصی نمی شد و درب حجره های اون بسته بود و در سکوت و خاموشی به سر می برد. بازار از رونق افتاده بود و فقط دو کارگاه سنتی آهنگری و رنگرزی در اون فعال بود. در حالی که بررسی ها نشادن داده که بازار هنوزم دارای توانایی های بسیاری واسه به کار گیری س و برنامه ریزی درست در این راه، واسه فعالیت دوباره در بازار و رونق گرفتن اون دلیل حفظ این میراث بزرگ تاریخی می شه. برعکس، بلااستفاده موندن اون دلیل از بین رفتن این اثر فرهنگی بزرگ می شه. ساخت بنای این بازار رو به فردی به نام محمدحسین عامری نسبت داده ان.

بازار زواره

بازار زواره هم مثل بقیه بازارهای سرپوشیده ایران، دارای کارکردهای اقتصادی و فرهنگی و اجتماعی مشابه بوده. این بازارها چون دارای یه مجموعه معماری هستن و بازار به کاروانسرا و مسجد و امامزاده و مدرسه ختم می شه و همه اینجا ها با کارکردهای خاص در کنار هم قرار می گیرند، از اهمیت خاصی برخوردارن. پس این مجموعه ها از مهم ترین بافت های زنده شهری حساب می شده ان. بازار زواره، به شکل همزمان، یه محور مهم ارتباطی، اقتصادی و فرهنگی شهری بوده که نقش و منزلت بسیار مهمی در زندگی اجتماعی شهر داشته و به همین جهته که مثل بقیه بازارهای سرپوشیده ایران، در مواقع لازم، نقش تعیین کننده ای در رویدادهای سیاسی اجتماعی اجرا می کرد.

در سال های گذشته، تصمیم بر این گرفته شد که بازار تاریخی زواره دوباره فعالیت خود از سر گیرد و به این شکل رونق گذشته خود رو بازیابد. واسه دست پیدا کردن به این هدف، میراث فرهنگی تلاشایی واسه تعمیر بازار انجام داد و در حدود هفت باب از حجره های بازار به راه اندازی تولید صنایع دستی و سوغات شهر اختصاص پیدا کردن. الان معرق، میناکاری، خراطی، کار با چوب، سفال گری، آهنگری، نقاشی روی سفال، گلیم و قالی از صنایع دستی و رب انار و شکل های جور واجور خشکبار از سوغات عرضه شده این شهرستان در بازار تاریخی زوارهه و گردشگران می تونن در بازدید از بازار، از اجناس عرضه شده در اون هم دیدن کنن.

بازار شهر زواره

بازار زواره یکی از مهم ترین آثار تاریخی دوره قاجاریه و از مهم ترین آثار تاریخی شهر زواره در مرکز شهره که ثبت ملی شده و هرساله گردشگران خیلی از اون دیدن می کنن.