رضایت زناشویی

دانلود پایان نامه

چکیده:
در پژوهش حاظر رابطه ی بین هر یک از پنج عامل بزرگ شخصیت۱ و سن ازدواج زنانی که قبل از ۱۷ سالگی و بعد از ۲۵ سالگی ازدواج کرده اند، با میزان رضایت زناشویی۲ این افراد مورد بررسی قرار گرفته است.
جامعه ی آماری شامل زنانی بود که قبل از ۱۷ سالگی و بعد از ۲۵ سالگی در استان کردستان ازدواج کرده اند. پس از آنکه از طریق نمونه گیری خوشه ای سه شهرستان (بانه، سقز و سنندج) در استان کردستان انتخاب گردید، به طور تصادفی مناطقی از شهرستان ها انتخاب گردیدند و به مراکز بهداشت این مناطق مراجعه شد و از طریق روش تصادفی پرسشنامه NEO-FF-I و پرسشنامه ENRICH به ترتیب برای گردآوری اطلاعات مربوط به ویژگی های شخصیت۳ و رضایت زناشویی در اختیار افراد شرکت کننده قرار داده شد.
در این پژوهش جهت تجزیه و تحلیل داده ها از شاخصهای آمار توصیفی (میانگین و انحراف استاندارد)، برای تحلیل فرضیه اصلی از روش تحلیل واریانس چند متغیره (MANOVA) و برای تحلیل فرضیه های فرعی از روش تحلیل همبستگی پیرسون و رگرسیون چند متغیره استفاده شده است.
نتایج نشان داد ضرایب بتای متغیر روان رنجورخویی اولین پیش بین کننده قوی رضایت زناشویی در این پژوهش می باشد. بعد از روان رنجورخویی، گشودگی به تجارب و برون گرایی پیش بین کننده های بعدی به حساب می آیند.
واژه های کلیدی: ویژگی های شخصیت، رضایت زناشویی، زنان مزدوج پایین ۱۷ سال و بالای ۲۵ سال

فهرست مطالب
فصل اول: کلیات تحقیق ۱
۱-۱-مقدمه: ۲
۱-۲-بیان مساله: ۳
۱-۳- اهمیت و ضرورت پژوهش: ۵
۱-۴- هدف های تحقیق : ۷
۱-۵- فرضیه ها: ۸
۱-۶-متغیرها : ۸
فصل دوم: مبانی نظری و پیشینه ی پژوهش ۱۱
۲- مبانی نظری مربوط به متغیرهای پژوهشی: ۱۲
۲-۱- رویکردهای مختلف به مطالعه شخصیت: ۱۴
۲-۱-۱- رویکرد روانکاوی: ۱۴
۲-۲- رویکرد نوروانکاوی: ۱۵
۲-۲-۱- آلفرد آدلر: ۱۵
۲-۲-۲ کارل یونگ: ۱۶
۲-۳- رویکرد انسانگرایی: ۱۷
۲-۳-۱- آبراهام مزلو: ۱۷
۲-۳-۲-کارل راجرز: ۱۸
۲-۴- رویکرد شناختی: ۱۹
۲-۵- نظریه‌های عاملی شخصیت: ۱۹
۲-۶-دیدگاه صفات: ۲۱
۲-۷- مدلهای مبتنی بر تحلیل عوامل ۲۳
۲-۸- تاریخچه مدلهای مبتنی بر تحلیل عوامل: ۲۴
۲-۸-۱- گوردن آلپورت: ۲۴
۲-۸-۲- آیزنک: ۲۵
۲-۸-۳- ریموند کتل : ۲۵
۲-۸-۴- گیلفورد ۲۶
۲-۹- مدل‌های پنج عاملی شخصیت ۲۷
۲-۱۰- الگوی نظری فرضی برای پنج عامل اصلی ۲۸
۲-۱۱- عوامل تاثیر گذار در پیدایش پنج عامل بزرگ ۲۹
۲-۱۲- ابعاد و مولفه‌های تست شخصیتی پنج عاملی کاستا و مک گری ۳۱
۲-۱۲-۱- روان آزرده خویی (N) ۳۲
۲-۱۲-۲- مولفه‌های روان آزرده خویی(N) ۳۳
۲-۱۲-۳- مولفه‌های برونگرایی(E) ۳۵
۲-۱۲-۴- پذیرا بودن (O) ۳۷
۲-۱۲-۵- مولفه‌های پذیرا بودن (O) ۳۸
۲-۱۲-۶- مولفه‌های سازگاری(A) ۳۹
۲-۱۲-۷- مسئولیت پذیری(C) ۴۱
۲-۱۲-۸- مولفه‌های مسئولیت پذیری: ۴۱
۲-۱۳- محدودیت‌های و نقاط قوت پنج عامل: ۴۳
۲-۱۴- رضایت زناشویی ۴۵
۲-۱۵- نظریه‌های مربوط به رضایتمندی زناشویی ۴۶
۲-۱۶- نظریه‌های طبقه بندی ازدواج‌های بادوام ۴۷
۲-۱۷- نظریه مدل اجتماعی نای ۴۹
۲-۱۸- نظریه چرخه پاداش زندگی زناشویی: ۴۹
۲-۱۹- نظریه عقلانی – هیجانی آلیس ۵۲
۲-۲۰- عوامل و مولفه‌های رضایت زناشویی ۵۳
۲-۲۱- عوامل فرهنگی، اجتماعی و تربیتی ۵۷
۲-۲۲- پیشینه پژوهش: ۶۳
فصل سوم: روش تحقیق ۶۹
۳-۱- طرح پژوهش: ۷۰
۳-۲- جامعه آماری ۷۰
۳-۳- روش نمونه گیری و تعداد نمونه : ۷۰
۳-۴- ابزار تحقیق: ۷۱
۳-۵- فرآیند اجرای پژوهش : ۷۲
۳-۶- روش تجزیه و تحلیل داده ها : ۷۲

فصل چهارم: یافته های تحقیق ۷۳
۴-۱- یافته های پژوهش ۷۴
۴-۱-۱- یافته های توصیفی ۷۴
۴-۱-۲- یافته های مربوط به فرضیه ها ۷۸
فصل پنجم: بحث و نتیجه گیری ۸۵
۵-۱- بحث و نتیجه گیری : ۸۶
۵-۲- محدودیت های تحقیق: ۹۲
۵-۳- پیشنهادها: ۹۲
منابع فارسی: ۹۳
منابع لاتین: ۹۷
Abstract ۱۰۵

فصل اول

کلیات پژوهش

۱-۱-مقدمه:
انسان موجودی اجتماعی است و وجود دو عنصر زن و مرد در زندگی مشترک، از ابتدا در جوامع بشری دیده شده است. خانواده، اولین پایگاه اجتماعی شدن افراد است. شخصیت انسان بیشتر در سالهای اولیه زندگی شکل می گیرد. در این سالها افراد تحت تأثیر خانواده قرار دارند (گلدنبرگ و گلدنبرگ۴، ۱۹۹۶؛ واریس۵، ۱۹۹۷؛ کار۶، ۲۰۰۰؛ دائی۷، ۲۰۰۵، ترجمه فرح بخش، ۱۳۸۵).
زن در نقش همسر، توان ایجاد خانه ای گرم و با محبت را دارا است و مرد به عنوان شوهر، پایه های روابط اجتماعی و اقتصادی خانه را مستحکم نگه می دارد. تمام این موارد زمانی امکان پذیر است که زن و شوهر، دارای سلامت روان و آسایش خیال باشند (نظری، ۱۳۸۵).
سلامت خانواده و سلامت اجتماع لازم و ملزوم یکدیگرند. پس برای داشتن جامعه ای سالم، باید به سلامت نخستین واحد اجتماع، یعنی سلامت خانواده اهمیت داد. خانواده به عنوان یک گروه کوچک در دهه ۵۰ مورد توجه روانشناسان واقع شد و برخی خانواده را کانون توجه خود قرار دادند و براین عقیده شدند که ریشه تمام مشکلات روانی، خانواده است (ابراهیم زاده، ۱۳۸۷).
وجود رابطه شخصی صمیمانه، نقش بسیار مهمی در زندگی بیشتر افراد بازی می کند. در واقع چگونگی و دوام این روابط از اهمیت فوق العاده ای برخوردار است و به نوعی سلامت روان و بهزیستی افراد جامعه را تحت تأثیر قرار می دهد (می یر۸، ۱۹۹۵، به نقل از
واتسون۹ و همکاران، ۲۰۰۵).

۱-۲-بیان مساله:
زناشویی ازدواج دو شخصیت است، با حفظ استقلال نسبی طرفین برای همکاری متقابل، نه نابودی یکی به نفع دیگری. در مورد عواملی که سطح رضایت و پایداری روابط زوجین را تحت تأثیر قرار می دهند بر دو مورد بیشتر تأکید شده است: عوامل بین فردی و عوامل درون فردی. در بررسی عوامل درون فردی که یکی از اهداف این پژوهش است، فرض بر این است که رفتار هر یک از زوجین به میزان زیادی تحت تأثیر صفات شخصیت، قرار می گیرد (واتسون و همکاران، ۲۰۰۵).
شخصیت هدف نهایی همه بررسی های مربوط به انسان است، چرا که شناخت انسان و نحوه ی تربیت وی را می توان جزء مهمترین سوالاتی دانست که در طی قرون کلیه رشته های انسانی به دنبال پاسخگویی به آن بوده اند (شولتز و شولتز۱۰، ۲۰۰۵، ترجمه سید محمدی، ۱۳۸۷).
رویکرد صفات به شخصیت کاری که چند دهه قبل توسط آلپورت۱۱ و کتل۱۲ آغاز شده، امروزه برای مطالعه شخصیت مهم است. روانشناسان به این نتیجه رسیده اند که در پژوهش های جدید، شخصیت عمدتا بر پایه صفات قرار دارد (رایکمن۱۳، ۲۰۰۸، ترجمه فیروزبخت، ۱۳۸۷).
هر یک از همسران با پیشینه تحولی و سبک شخصیتی و ترکیب عوامل زیست شناختی، محیطی و تجربی گوناگون به زندگی مشترک قدم می گذارند. یافته های پژوهشی نشان می دهند که عوامل و ابعاد شخصیتی و متغیرهای تقویتی مثل سن، تحصیلات یا سابقه جدایی در گذشته، کیفیت رابطه زناشویی را پیش بینی می کنند (بنتلر و نیوکامپ۱۴، ۲۰۰۵)
سالهاست به این واقعیت اشاره می شود، ازدواج هایی مناسب تر است که طرفین در زمینه های مختلف مانند عادتها، سلیقه ها، موقعیت اقتصادی- اجتماعی و ویژگی های شخصیتی مشابهت داشته باشند. گفته اند که: عشق تنها به چشمان یکدیگر خیره شدن نیست، بلکه با هم به بیرون و به جهتی معین نگاه کردن است (هاریس۱۵، ۲۰۰۶.(
مسأله ازدواج و زناشویی از جمله مسائل مهم و اساسی حیات بشر و نیاز فوق العاده جامعه بشری در طول تاریخ بوده است. از این رو، با اهتمام خانواده به عنوان یکی از نهادهای مهم جامعه، هرگونه تغییر و تحول در جامعه بطبع باعث تغییراتی در این نهاد به طور مستقیم خواهد بود. بدین خاطر است که امروزه با تغییرات به وجود آمده در سطح جامعه نظاره گر پیدایش پدیده ای در نهاد خانواده هستیم که بدان افزایش سن ازدواج می گویند و به موازات ازدواج در سن پایین در جامعه در حال بوجود آمدن است. اما هنوز ازدواج هایی هم است که در سنین پائین رخ می دهند که بیشتر در جوامع سنتی و شهرهای کوچک رخ می دهند که این مسایل در شهرهای سنتی و کوچک همچنان مشکلاتی به بار می آورند و باعث تزلزل بنیاد خانواده میشوند و پیامدهای بعدی را به بار می آورند (جعفری مژدهی، ۱۳۸۵).
با توجه به آنچه گفته شد در این پژوهش پس از انجام یک سری تحقیقات اولیه تصمیم گرفته شد مکان این تحقیق استان کردستان انتخاب شود، به دلیل وجود عدم توسعه یافتگی مناسب و وجود عقاید و تعصبات سنتی و سختگیرانه که در برخی موارد هم دارای اشکالاتی هستند.
همچنین به این دلیل در این پژوهش پایه ی سنی ۱۷ و ۲۵ سالگی انتخاب شد چون دو مقطع زمانی متفاوت را در بر داشت (نوجوانی و جوانی). علاوه بر وجود تفاوت در میزان سن، احتمال وجود تفاوت در سطح تحصیلات، شغل، درآمد، جایگاه اجتماعی و… را هم در برداشت که می توانست این عوامل بر روی احساسات درونی و میزان رضایت زناشویی تاثیر داشته باشد.
هدف از این تحقیق در مجموع پاسخگویی به این مسائل است که آیا ویژگیهای شخصیتی بر میزان رضایت زناشویی تاثیر گذاز می باشد؟ آیا سن ازدواج بر میزان رضایت زناشویی تاثیر گذار می باشد؟
۱-۳- اهمیت و ضرورت پژوهش:
گرچه در کشور ما به دلیل اعتقادات مذهبی و بافت خاص فرهنگی و ارزشهای اخلاقی شایع و حاکم، شدت مشکلات خانوادگی به اندازه برخی کشورهای دیگر نیست؛ با این وجود، بروز مشکلات و نارضایتی های مختلف در این حیطه را نمی توان مورد اغماض قرار داد. با توجه به سطح سواد جامعه، اکثر خانواده ها و زوج هایی که با هم ازدواج می کنند به ویژگی های شخصیتی یکدیگر به اندازه ی کافی آشنایی ندارند. چون در جامعه سنتی کردستان دوره آشنایی (قبل از نامزدی) و حتی نامزدی کوتاه است، به همین خاطر بیشتر زوج ها با خصوصیات شخصیتی یکدیگر آشنایی پیدا نمی کنند. این عدم آشنایی باعث می شود که بعدها در فرآیند بعد از ازدواج به خصوصیات شخصیتی یکدیگر پی ببرند و اگر با هم سازگاری نداشته باشند، مشکل در رضایت زناشویی به وجود می آید. بنابراین، اگر در مراحل قبل از ازدواج و در هنگام مشاوره ازدواج به زوج ها آموزش داده شود که با یکدیگر به درستی آشنا شوند و خصوصیات شخصیتی آنها تعیین شود، راحت تر می توانند بعد از ازدواج با هم زندگی کنند.
معاون اجتماعی بهزیستی استان کردستان اعلام کرده است که رشد طلاق در استان کردستان در سال ۱۳۹۰ معادل ۸/۳ درصد بوده است. وی اظهار داشت طلاق در سال ۹۰، در کشور از رشد ۱/۹ درصدی برخوردار بوده است، در حالی که ۸/۳ درصد این طلاق ها مربوط به کردستان بوده است. وی همچنین اعلام کرده است که آمار ازدواج در کردستان ۵/۱ درصد رشد منفی دارد و جایگاه ۲۳ کشوری را دارد.
به استناد مراکز رسمی و مرکز آمار ایران (۱۳۹۰) علیرغم وضع قوانینی در جهت جلوگیری از فروپاشی خانواده و آموزش مسایل خانواده از طریق نظام آموزشی و رسانه های جمعی، در کل کشور طلاق روندی صعودی را طی نموده است.
آمارهای وقایع حیاتی سازمان ثبت احوال کش
ور (۱۳۹۰) نشان می دهند که کردستان رتبه ی ششم را در زمینه ی طلاق به خود اختصاص داده است. در استان کردستان در سال ۸۳ نسبت ازدواج به طلاق برابر با ۸/۴۰ بوده در حالیکه همین نسبت در سال ۸۹ به ۵/۹۷ رسیده است.
از جمله عللی که این سازمان برای دلایل افزایش طلاق اسم برده است، میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
– کاهش قبح طلاق در افکار عمومی 
– اعتیاد به مواد مخدر
– ازدواج در سنین پایین
– کوتاه بودن مدت زمان آشنایی
– عدم اشتغال زوج و یا زوجین
– اجباری بودن ازدواج و عدم علاقه درونی
با استناد به آمارهای سازمان اسناد کشور مشاهده گردید که میزان طلاق طی ۱۰ سال گذشته روند صعودی داشته است و عوامل متعددی در این امر دخیل بوده اند. بنابراین وجود پژوهش و برنامه ریزی جامع فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی برای مهار این آسیب اجتماعی ضروری و حیاتی است. زیرا زمانی که این آسیب اولین واحد اجتماع یعنی خانواده را در برگیرد، دامنه ی آن سایر واحدهای اجتماع را نیز در بر می گیرد و در برخی موارد عوارض جبران ناپذیری را به بار می آورد. برای جلوگیری از پدید آمدن این معضل لزوم دارد که پژوهشات دقیق و عمیق در این باره صورت گیرد و با توجه به نتایج تحقیقات برنامه های مناسب طراحی و اجرا شوند.
Bottom of Form

۱-۴- هدف های تحقیق :
هدف های کلی:
تعیین رابطه بین ویژگی های شخصیتی و رضایت زناشویی
هدف های فرعی:
۱. تعیین میزان رابطه بین عامل روان آزرده خویی و رضایت زناشویی
۲. تعیین میزان رابطه بین عامل برونگرایی و رضایت زناشویی
۳. تعیین میزان رابطه بین عامل سازگاری و رضایت زناشویی
۴. تعیین میزان رابطه بین عامل پذیرا بودن و رضایت زناشویی
۵. تعیین میزان رابطه بین عامل مسولیت پذیری و رضایت زناشویی
۶. تعیین میزان رابطه بین سن ازدواج و رضایت زناشویی

۱-۵- فرضیه ها:
فرضیه اصلی:
بین ویژگی های شخصیتی و رضایت زناشویی در دو گروه از زنانی که قبل از ۱۷ سالگی و بعد از ۲۵ سالگی ازدواج کرده اند تفاوت وجود دارد.
فرضیه های فرعی:
۱. بین عامل روان آزرده خویی و رضایت زناشویی رابطه وجود دارد.
۲. بین عامل برون گرایی و رضایت زناشویی رابطه وجود دارد.
۳. بین عامل سازگاری و رضایت زناشویی رابطه وجود دارد.
۴. بین عامل مسولیت پذیری و رضایت زناشویی رابطه وجود دارد.
۵. بین عامل پذیرا بودن و رضایت زناشویی رابطه وجود دارد.
۶. بین سن ازدواج و رضایت زناشویی رابطه وجود دارد.
۱-۶-متغیرها :
متغیر پیش بین : ویژگی های شخصیتی و

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *