سایت مرجع دانلود پایان نامه -پشتیبانی 09361998026

پایان نامه نقد قانونگذاری در مفاهیم قائم مقامی و نمایندگی

ارسال شده در سایت پایان نامه

پایان نامه بررسی نقد قانونگذاری در مفاهیم قائم مقامی و نمایندگی

در حقوق خصوصی، قائم­مقامی در کنار نهاد نمایندگی خود­نمایی می­کند. شناخت مفهوم قائم­مقامی در حقوق­مدنی و تفاوت مفهوم قائم­مقامی با مفهوم نمایندگی از مباحث مهم این بخش است. در حقوق بیمه مقوله رجوع بیمه­گر در قالب قائم­مقامی مطرح می­شود. بیمه­گر دین عامل­زیان را نمی­پردازد و همچنین رجوع او به مسئول­حادثه، به نمایندگی از بیمه­گذار نیست. بیمه­گر با پرداخت غرامت به تعهد بیمه­ای خویش عمل می­کند و بر اساس الزام قانونی مبتنی بر شرط ارتکازی در نوع قراردادهای بیمه، از حق رجوع به عامل زیان بهره­مند می­گردد. در این فصل در کنار مفهوم قائم­مقامی به مرور سیاست­های کلی مطرح در مورد مزایای جبران خسارتی در نظام مسئولیت­مدنی و بیمه­ها، مبنای قائم­مقامی بیمه­گر در حقوق اسلامی و نیز قلمرو جانشینی در انواع بیمه­ها(خسارتی و سرمایه گذاری)­می­پردازیم.

 

فصل اول- مفهوم، مبنا و قلمرو قائم­مقامی بیمه­گر

مبحث اول- مفهوم قائم­مقامی

قائم­مقامی یا همان جانشینی به عنوان یکی از مفاهیم رایج در حقوق­مدنی است که در زمینه­های گوناگونی در روابط حقوقی افراد مطرح می­گردد. وسعت مفهوم قائم­مقامی و گستردگی مباحث مربوط به آن نیاز به طرح مباحث مفصل و رساله­ای مستقل دارد. اما ارتباط بحث قائم­مقامی با موضوع این رساله، به ناچار طرح آن را هرچند به طور مختصر ایجاب نموده است. در این مبحث علاوه بر تعریف قائم­مقامی به طور کلی، به بیان تفاوت قائم­مقامی با نمایندگی، اقسام آن و مفهوم قائم­مقامی بیمه­گر می­پردازیم. قبل از هر چیز در این نوشتار باید به معرفی واژگانی چند بپردازیم. این واژگان عبارت اند از:

قائم­مقامی: این اصطلاح از کلمه قیام به معنای «ایستادن» در جایگاه دیگری گرفته شده است. قائم­مقامی در حقوق­مدنی، تجاری و حقوق­بیمه به کار می­رود.

جانشینی: این واژه مترادف قائم­مقامی و معادل پارسی آن است. در این واژه تعبیر متفاوت «نشستن» کسی در جای دیگری مدنظر واضع لغت قرار گرفته است.

بازیافت (ریکاوری): در ادبیات فنی بیمه ای از این دو واژه در معنای «جانشینی» استفاده می­کنند. اما در حقوق­بیمه واژه «رجوع» و «جانشینی» (قائم­مقامی) متداول است.

حق­رجوع: حقی که به نفع بیمه­گر در اثر تحقق قائم­مقامی برقرار می­شود را «حق­رجوع» گویند.

Subrogation: در نظام­های حقوقی غربی این واژه به معنای «قائم­مقامی» به کار می­رود.

Ayant cause: این واژه در مورد «قائم­مقامی در اثر انتقال مال» در حقوق فرانسه استعمال می­شود.

: Subrogeant در حقوق فرانسه «اعطا­کننده قائم­مقامی» یا اصیل را گویند.

Subrogé: شخصی که جانیشن دیگری می­شود (قائم­مقام).

La clause subrogation : اصطلاح «شرط قائم­مقامی» که در قائم­مقامی قراردادی به کار می­رود.

الحلول: واژه مترادف «جانشینی» در حقوق عربی است. (عزالدین عبدالله، 1420: ص88)

گفتار اول- نمایندگی و قائم مقامی

در حقوق ایران به واسطه اشتراک­های موجود و ظرافت تفاوت­ها در میان نهادها یا برخی مفاهیم حقوقی مشکل ویژه­ای به نام اشتباه در نام­گذاری و یا شناخت نهادها یا مفاهیم حقوقی پدیدار گشته است. در موضوع پیش­رو دو مفهوم نمایندگی و قائم­مقامی به ظاهر و در نگاه اول بسیار به یکدیگر نزدیک­اند و این در حالی است که هر کدام دارای مفهومی متفاوت از دیگری و خاص خود می­باشند. شباهت ظاهری قائم­مقامی و نمایندگی حتی قانون­گذار ایران و برخی صاحب­نظران حقوقی را به اشتباه انداخته است و آثار سوء به کارگیری این دو واژه به جای یکدیگر در قوانین مدنی، تجاری و آئین­دادرسی­مدنی قابل بررسی است. در این گفتار به تبیین نمایندگی و قائم­مقامی و تفاوت میان آن دو می­پردازیم.

بند اول- نمایندگی

«نمایندگی»[1] به عنوان یک نظریه در حقوق­غربی مباحث مستقلی را به خود اختصاص داده است. عقود اذنی از جمله وکالت از مصادیق نمایندگی در حقوق تعهدات می­باشند. نیابت و اذن عناصر تشکیل­دهنده اساس نمایندگی می­باشند. نمایندگی در انعقاد قرارداد رابطه­ای است حقوقی که شخصی به موجب آن می­تواند به نام و حساب دیگری، برای تأمین اهداف او قراردادی را منعقد نماید که آثار این قرارداد به طور مستقیم صرفاً متوجه شخص «اصیل» (یعنی کسی که عقد از طرف او تشکیل شده است) می­گردد. در عقد وکالت، وکیل از جانب اصیل اقدام به معامله می­کند و این ترتیب معامله به نام و حساب موکّل او انجام می گیرد و به هیچ وجه آثار حقوقی آن دامن­گیر وکیل نمی­گردد چرا که فلسفه و ماهیت وکالت و نیز اذن اعطایی به وکیل، این عدم ترتّب اثر نسبت به وی را ایجاب می­نماید. نمایندگی اصولاً به سه دسته قراردادی، قانونی و قضائی تقسیم می­شود. شخص در نمایندگی قراردادی به موجب قرارداد، عملی حقوقی را به نام و حساب شخصی دیگر واقع می­سازد. در نمایندگی قانونی، به حکم قانون برخی نماینده برخی دیگر می­گردند؛ مانند نمایندگی پدر از جانب فرزند خویش (در مورد ولایت قانونی). در نمایندگی قضائی انتخاب نماینده بر عهده دادگاه قرار دارد که به این دلیل آن را نمایندگی قضائی نامیده­اند. برای مثال دادگاه شخص امین را به عنوان نماینده فرد غایب مفقودالاثر انتخاب و معرفی می­نماید. (کاتوزیان،1366، ج2: ص54،55)

بنابر آن­چه گفته شد آن­چه اساس و قوام نمایندگی را تشکیل می­دهد نیابت و اذنی است که به طور کلی به موجب قرارداد یا قانون اعطا می­گردد. مدعی آن است که اصولاً ارتباطی میان نمایندگی و قائم­مقامی وجود ندارد. البته در هر دو نهاد، شخص اصیلی وجود دارد که اعطا­کننده اذن یا قائم­مقامی بوده و شاید این تنها نقطه اشتراک میان این دو نهاد است.

همان­طور که خواهیم دید قائم­مقام در مواردی حق­رجوع به اشخاص مختلف را پیدا می­کند. نماینده نیز همانند وی حق­رجوع به اشخاصی را از جمله موکل خویش دارد. مبنای رجوع وکیل به موکّل (پس از پرداخت از جانب موکّل خود) حق شخصی او بر وی بوده که به موجب عقد وکالت برای وکیل حاصل می­شود اما در قائم­مقامی حق حاصل­شده همان طلب طلبکار (اصیل) می­باشد. وکیل در پرداخت به موجب وکالت نمی­تواند به منظور وصول حق خویش از مدیون، احیاناً از تضمینات و امتیازاتی که موکّل داشته بهره گیرد زیرا با انتفای طلب تضمینات آن نیز منتفی می­شود اما در قائم­مقامی تضمینات و امتیازات نیز به دلیل جانشینی ناشی از انتقال­طلب به قائم­مقام منتقل می­گردد.

 

بند دوم- قائم­مقامی

«قائم­مقام»[2] شخصی است که در جایگاه و موقعیت حقوقی شخصی دیگر قرار می­گیرد. واژه عربی «قائم­مقامی» با معادل پارسی آن یعنی «جانشینی» در ادبیات حقوقی استعمال می­گردد. وی شخصی است که حقوق و تعهدات دیگری به همراه ملحقات آن به او انتقال پیدا می­کند. به این ترتیب قائم­مقام شخص ذی­نفع و به عنوان یکی از دو طرف قرارداد می­باشد. این در­حالی است که در مصادیق گوناگون نمایندگی بنابر آن چه گفته شد حقوق و تعهدات اصیل به نماینده وی منتقل نمی­گردد بلکه شخص نماینده فقط با إذن و نیابت اعمال حقوقی انجام می­دهد و به این ترتیب اقدام به اجرای امور مربوط به اصیل خویش می­نماید.

بنابراین قائم­مقامی به مثابه سمت جانشینی شخصی در موقعیت حقوقی شخصی دیگر است. اما نمایندگی سمتی است که به موجب آن شخصی به نام و حساب دیگری مبادرت به انجام عمل حقوقی می­نماید و از این طریق آثار آن عمل متوجه اصیل می­گردد. تفاوت نمایندگی و قائم­مقامی را می­توان از جهت نقش هر یک در انعقاد عقد و تحمل آثار آن ملاحظه نمود. ماده 219 ق.م ایران مقرر می­دارد: «عقودی که بر طبق قانون واقع شده باشد بین متعاملین و قائم­مقام آن ها لازم­الاتباع است…» به این ترتیب این «آثار­قرارداد» است که متوجه شخص قائم­مقام می­گردد اما نماینده با اراده مستقل خویش (که مأذون از طرف اصیل می­باشد) عقد را تشکیل می­دهد و کسی که آثار عقد متوجه اوست اصولاً کسی جز خود «اصیل» نیست. بنابر آن چه گفته شد در قائم­مقامی مسئله برخلاف نمایندگی است؛ به این ترتیب قائم­مقام در انعقاد قرارداد نقشی ندارد و پس از جانشینی اوست که آثار قرارداد بر او تحمیل می­گردد. به گفته برخی قائم­مقام نه یکی از دو طرف عقد است و نه نماینده آنان بلکه بیگانه­ای است که به دلیل انتقال حقی از سوی یکی از دو طرف به او، جانشین طرف اصلی می­شود و عهده­دار مجرای مفاد عقد است. (کاتوزیان، 1387، ج3 : ش 621، ص245)

استاد و محقق واژه­شناسی حقوقی می­گوید: عنصر مشخِّص نماینده و قائم­مقام این است که کثرت حقوق و قلّت تکالیف قائم­مقام بیش از نماینده است؛ به همین جهت ایشان می­گویند وصی، قائم­مقام محسوب می­شود امّا قیّم، صرفاً نماینده است. (لنگرودی،1363: ص509) به­نظر می­رسد با توجه به این که به استناد ماده838 قانون­مدنی موصی در وصیّت عهدی می­تواند از وصیّت خود رجوع نماید (امامی،1366: ج3، ص152) و نیز با عنایت به سایر احکام وصیّت عهدی، آن را بیشتر به نمایندگی نزدیک می­سازد. اما در مقابل هم شاید به این دلیل که می­توان قانوناً علیه شخص وصی یا مدیر­تصفیه نیز اقامه دعوا نمود، وصیت را به قائم­مقامی نزدیک و قضاوت در این زمینه را دشوار سازد. همین­طور که در جای دیگری آورده­اند شاید بتوان گفت نماینده و قائم­مقام گاهی در شخصی واحد جمع می­شود و مقنن ایران در استعمال این دو اصطلاح چندان دقیق نشده است. (لنگرودی، همان) بر این اساس در تحقیقی مستقل نیاز است تا هر یک از مصادیق نمایندگی، قائم­مقامی و نیز مصادیق اشتراکی آن­ها مورد بررسی و کنکاش محققین قرار گیرد.

متن بالا تکه ای از این پایان نامه بود برای دانلود متن کامل با فرمت ورد می توانید روی این لینک کلیک کنید

 

مطالب مشابه را هم ببینید

141985615752731

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه ، تحقیق ، پروژه و مقالات دانشگاهی در رشته های مختلف است. مطالب مشابه را هم ببینید یا اینکه برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید فروش آرشیو پایان نامه روی دی وی دی

aca@

academicbooks@

پایان نامه طراحی مرکز مطالعات، آموزش و اجرای نمایش های آیینی
پایان نامه تحلیل نقش ژئوپلیتیک تمبر در مناسبات سیاست خارجی
پایان نامه طراحی ساختار کنترل برای برج های تقطیر سری
پایان نامه تعیین میزان تخصیص منابع و بودجه و تجهیزات و امکانات در آموزش فنی و حرفه ای
پایان نامه تبیین رابطه بین منابع سازمانی و هوش بازاریابی در بانک ملی ایران