سایت مرجع دانلود پایان نامه -پشتیبانی 09361998026

پایان نامه قاعده لاضرر

ارسال شده در سایت پایان نامه

مقدمه

بر اساس نظر ارائه شده در مقاله ، قاعده لاضرر هم بر نفی حكم ضروری دلالت دارد وهم نهی از ضرر خارجی و این امر با پیش بینی راه حل برای جلوگیری از ضرر و بجران خسارت ملازمه دارد.

طرح مطلب

در بین قوانین جدید برخی از كشورها و نظریات حقوقی مطرح شده ضرر غیر متعارف وارد به متعهد به جهت اجرای تعهد از اسباب تعدیل تعهد و در برخی از موارد حتی موجب معافیت متعهد ازاجرای متعهد می گردد. در برخی از كشورها این موضوع تحت عنوان نظریه عدم پیش بینی (noisiverepmI( در كشورهای دارای نظام كامل لا در ذیل نظریه عقیم شدن قرارداد(noitartsurF( یا عناوین دیگر مورد مطالعه قرا رمی گیرد. در فقه قاعده لاضرر كه مستند عمده آن تعدادی از روایات می باشد با مفادی شبیه به قواعدی مانند نفی حرج ، با تقدم بر احكام اولیه می تواند آنها را منتفی سازد.بررسی تفصیلی نظرات مختلف در مقاد این قاعده از بحث ماخارج است و كتب قواعد فقه به صور مبسوط به این امر پرداخته اند.قاعده لاضرر برخلاف قاعده نفی عسروحرج به طور گسترده ای در ابواب غیر عبادی ، مورد استناد كتب فقهی قرار گرفته است. برخی از فقهاء اعتقاد دارند این قاعده ، ضرر و ضرار در بین مكلفین را رفع می نماید لذا شامل باب عبادات نمی گردد و به روابط انسانها اختصاص دارد.

نظریات در قاعده لاضرر

اگرچه در مورد مفاد این قاعده اختلاف نظر وجود داشته است اما فقهاء در كتب خود به طور شایع در موارد مختلفی به قاعده لاضرر تمسك نموده اند از جمله : سقوط فریضه امر بمعروف ونهی از منكر در مواضع خوف ، رفع وجوب شهادت د رهنگام خوف ، حرمت تدلیس و غش ، مفاصه ، احتكار، جعل خیارات مانند: غبن ، تاخیر، عیب ، تصریه ، تبعض صفقه ، تعذرتسلیم ، حرمت تصرف در حریم املاك احیاء شده و.

آنچه برای ما اهمیت دارد این است كه بتوانیم با توجه با ادله قاعده لاضرر در مورد تعهد متعهدی كه از اجرای آن متضرر می گردد حكم مشخصی را بدست آوریم .در میان احادیث مورد استناد در قاعده ، احادث مربوط به سمره بن جندب كه با ختلاف كمی نقل شده است مورد توجه حصاب نظران قرار گرفته است .البته ظاهرا” ضرر و ضراری كه در این واقعه بوسیله پیامبر اسلامی صلی الله علیه و آله منتفی شده ، نوعی ضرر معنوی می باشد زیرا مرد انصاری از رفت وآمد سمره بن جندب هیچگونه ضرر مادئی را تحمل نمی كرده است بلكه آمد و شد صاحب نخله ، باعث گردیده بود كه مرد انصاری وخانواه او در فشار روحی و حرج قرار گیرند.برخی از بزرگان با توجه به استعمالات مختلف ضرر و ضرار در قرآن و روایات ، كلمه ضرار را به معنی خسارت و ضرر معنوی وكلمه ضرر را به معنی ضرر مادی مالی دانسته اند.بزرگان فقه ، د رمفاد جمله لاضرر و لاضرار اختلاف نموده اند، برخی آنرا نفی حكم ضرری و برخی نفی حكم به لسان نفی موضوع ضرری و گروهی نفی ضرر غیر متدارك و عده ای نهی از ضرر و بعضی از آنه، آنرا از احكام حكومتی دانسته اند. اگرچه بسیاری از فقهاء این قاعده ار تنها در مقام نفی حكم می دانند و نه جعل آن ولی همانگونه كه ماشهده شد در تعداد قابل توجهی از مسایل فقهی به جنبه اثباتی قاعده لاضرر اشاره شده است .

بررسی و تحلیل قاعده

آنچه از مجمع نظرات و با توجه به بیان پیامبر اسلام صلی الله علیه وآله بدست می آید این است كه معنای لا در لاضرر، نفی می باشد اما این نفی در مقام اجرائی تحویل به نهی می گردد. پیامبر عظیم الشان اسلام صلی الله علیه و آله با بیان جمله لاضرر و لاضرار به اصل نفی ضرر اشاره فرموده است. اما سخنان قبلی و همچنین اقدام نهائی ایشان از نهی عمی در مقام اجرائی حكایت می كند. بطور مثال اگر كسی بگوید: در خانه ما اسراف وجود ندارد معنایش آن است كه در این خانه اسراف تحقق پیدا نمی كند و در صورت تحقق از آن جلوگیری می شود، والا اگر امكان و اجازه ممانعت از اسراف وجود نداشته باشد در عین حال زمینه آن موجود باشد، كلام سابق ، صحیح نمی باشد.در حدیث سمره نیز پیامبر اسلام صلی الله علیه واله ضرر وضرار را در اسلام ( بنابراینكه عبارت فی الاسلام در احادیث باشد( یابطور كلی در جامعه نفی فرموده است ، و چون سمره با عمل خود موجبات ضرر(معنوی ( مرد انصاری و خانواده او را ایجاد كرده بود، ایشان در مقام اجراء برای تحقق (لاضرر( با نهی لفظی و عملی خود،سبب ضرر را از بین برد.با تمسك به فهم عرفی – عقلائی از ادله شرعی و پرهیزازدقتهای عقلی (فلسفی ( كه جائی در استنباطات فقهی – حقوقی ندارد،می توان ضرر را مطلق ضرری دانسته عرف و عقلا آنرا مصداقی از ضررمی دانند خواه مستقیما” ناشی از حكم باشد و خواه ناشی از موضوع (در نهی از ضرر خارجی (.عبارت لاضرر ولاضرار به خوبی می تواند این دو معنا را با هم افاده كند، از طرفی كل احكام ضرری را در شریعت نفی می كند و از طرف دیگر می فرماید ضرر زدن خارجی بوسیله حاكم و قانون نفی می شود به عبارت دیگر شارع می فرماید در قانون اسلام ضرر نیست ودر جامعه اسلامی نیز ضرر نیست بدین معنا كه باید از وقوع آن جلوگیری شود. شایر تعبیر (فی الاسلام در روایات و عمل پیامبراسلام (ص ( دلالت بر معنای فوق داشته باشد.

بر این نظر اشكال استعمال لفظ در اكثر از یك معنی وارد نمی باشد زیرا این دو معنا به دو اعتبار، از عبارت حاصل می شود و د رواقع یك معنا بیشتر نیست كه در دو عامل ، دو معنای ظاهرا” متفاوت را افاده می كند.همچنین منظور از این نظر این نیست كه می توان از هست ها به بایدها و از نیست ها به نبایدها رسید زیرا اولا” این بحث مربوط به رابهط تكوین وتشریع است و با موضوع مورد نظر ما تفاوت دارد و ثانیا” همانگونه كه گفته شد اقتضای فهم عرفی از این عبارت كه در مقام قانونگذاری صادر شده آن است كه در عالم تشریع ،نفی حقیقی كند و در عالم خارجی ، نفی تاویل به نهی ( و به تعبیر بهتر ادعای نفی حقیقی (.كلیت و عمومیت حدیث شریف به حدی است كه هر دو معنان را با هم شامل می شود و قبول یكی ، مستلزم ، نفی دیگری نیست زیرا این دو حكم در دو مرتبه واقع می شوند. در حقیقت ، این دو حكم ، نتیجه قهری ارتباط بین مقام تشریع مقام اجرا می باشد. بهمین دلیل ،از نهی در مقام اجرا می توان به نفی درمقام تشریع نیز پی برد.بطور مثال اگر قانونگذار در مقام اجرا بگوید: كسی نباید به حقوق دیگران تجاوز كند با استفاده از رابطه قهری فوق كه لازمه یك دستگاه حكومتی كامل می باشد می توان از این نهی ، نفی در مقام تشریع را بدست آورد. یعنی : در احكام قانونگذار تجاوز به حقوق دیگران وجود ندارد.با توجه به این بیان ، توفیقی بین اقوال مختلف حاصل می گردد، از طرفی بین نفی و نهی رابطه برقرار شده است و از جهت دیگربین حكم حكومتی و حكم تشریعی ، زیر حكم حكومتی در عین اینكه خصوصیت جزئی بودن خود را داراست می تواند منشائی كلی در احكام الهی (اعم از اولیه و ثانویه ( داشته باشد. لذا ایراد برخی از فقهاء در این مورد خالی از اشكال نمی باشد.

براي دانلود متن کامل پايان نامه اينجا کليک کنيد

 

مطالب مشابه را هم ببینید

141985615752731

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه ، تحقیق ، پروژه و مقالات دانشگاهی در رشته های مختلف است. مطالب مشابه را هم ببینید یا اینکه برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید فروش آرشیو پایان نامه روی دی وی دی

aca@

academicbooks@

پایان نامه بررسی تحولات حقوق بین الملل در مخاصمات مسلحانه دریایی
پایان نامه دیوانه و دیوانگی در ادبیّات فارسی تا پایان قرن هفتم
پایان نامه تاثیر امکان¬سنجی ابعاد فنی موثر در پیاده¬سازی فناوری RFID در مبارزه با قاچاق کالا
پایان نامه کاهش شفافیت سود شرکتها ، ریسک نقدشوندگی را افزایش می دهد
دانلود پایان نامه:سازگاری زنان و کودکان در خانواده های طلاق روانی