سایت مرجع دانلود پایان نامه -پشتیبانی 09361998026

پایان نامه طرح خاورميانه بزرگ و تأثير آن بر امنيت جمهوري اسلامي ايران

ارسال شده در متفرقه

دانلود متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی با فرمت ورد word

 دانشكده و پژوهشكده فرماندهي و ستاد

سپاه پاسداران انقلاب اسلامي

 درس:

لشكر در آفند و پدافند

 موضوع:

طرح خاورميانه بزرگ و تأثير آن بر امنيت جمهوري اسلامي ايران

 استاد:

سردار علاماتي

 دانشجو:

حسين فيضي

چكيده

هدف اين مقاله توضيح مفاد و محتوا و تجزيه و تحليل علل، انگيزه‌ها و اهداف طرح خاورميانه بزرگ، با هدف واكاوي تأثيرات آن بر امنيت ملي جمهوري اسلامي ايران است. به عبارت ديگر، منظور پاسخگويي به اين سؤالات اصلي و فرعي است: دلايل، انگيزه‌ها و اهداف ايالات متحده از ارايه اين طرح چيست؟ اين طرح، چه جايگاهي در راهبرد امنيت ملي، سياست خاورميانه‌اي و نقش ملي آمريكا دارد؟ چرا فرآيند دموكراتيك‌سازي خاورميانه در شرايط بين‌المللي پس از 11 سپتامبر 2001 آغاز و تعقيب مي‌گردد؟ بازتاب‌ها و پيامدهاي امنيت اين طرح، براي كشورها و جوامع خاورميانه كدامند؟ و سرانجام، تحقق و اجراي اين طرح چه چالش‌ها و فرصت‌هاي امنيتي را براي جمهوري اسلامي ايران در پي خواهد داشت.

پاسخ احتمالي اين پرسش‌ها در چارچوب فرضيه ذيل مورد بحث و بررسي قرار خواهد گرفت: «طرح خاورميانه بزرگ به مثابه يكي از راهكارها و سازوكارهاي كانوني در راهبرد پيشگيرانه و مركز ثقل راهبرد كلان امنيت ملي آمريكا به منظور مقابله با تهديدات نامتقارن، ضمن ايجاد تهديدات و چالش‌هاي امنيتي مختلف، فرصت‌هايي نيز براي تأمين و تحكيم امنيت ملي جمهوري اسلامي ايران مي‌فرآيند.»

در پايان، راه‌كارهايي براي بهره‌گيري جمهوري اسلامي از فرصت‌ها و دفع تهديدات امنيتي اين طرح ارايه مي‌شود.

مقدمه

پس از حادثه 11 سپتامبر 2001 (20 شهريور 1380) كه مبارزه با تروريسم به صورت مفهومي غالب در سياست خارجي و امنيت ملي آمريكا درآمد، خاورميانه نيز به كانون روابط و مركز ثقل نظام بين‌الملل تبديل شد. تصميم‌سازان و سياست‌پردازان ايالات متحده، با ايجاد پيوستگي و همبستگي بين اسلام‌گرايي يا بنيادگرايي اسلامي با تروريسم، علاوه بر توسل به نيروي نظامي و قوه قهريه بر عليه تروريست‌ها، درصدد اصلاحات سياسي، اقتصادي و اجتماعي از طريق مهندسي اجتماعي ـ سياسي و اصلاح ديني ـ مذهبي جوامع خاورميانه به عنوان خاستگاه تروريسم بين‌المللي نيز برآمدند.

ژنرال كالين پاول وزير امور خارجه آمريكا در تاريخ 12 دسامبر 2002 (22 آذر ماه 1381) در سخنراني خود در بنياد هريتج در يك سخنراني، براي نخستين بار و به طور رسمي طرح اين كشور براي خاورميانه را مبني بر اصلاحات سياسي، اقتصادي و آموزشي اعلام كرد. همچنين يكي از توجيات و بهانه‌هاي سه‌گانه حمله آمريكا به عراق در كنار «نبرد عليه تروريسم» و «سلاح‌هاي كشتار جمعي»، استقرار دولت سرمشق در اين كشور براي توسعه و اشاعه دموكراسي در منطقه براساس منطق دومينوي دموكراتيك اعلام گرديد.

جورج بوش رئيس جمهور آمريكا در 26 فوريه 2003، اندكي پيش از تهاجم نظامي به عراق طي سخناني در انستيتو آمريكايي اينترپرايز، عزم خود را مبني بر استقرار ارزش‌هاي دموكراتيك در خاورميانه ابراز داشت. سپس در 9 مه همان سال در جهت عملياتي كردن ارزش‌هاي مورد نظر خود، «ايجاد منطقه مبادله آزاد ميان ايالات متحده آمريكا و خاورميانه تا ده سال آينده» را پيشنهاد داد. ديك‌چني معاون رئيس جمهور آمريكا نيز در دسامبر 2003، در مجمع جهاني اقتصاد در داووس، صراحتاً سياست رسمي دولت آمريكا مبني بر دموكراتيك ساختن خاورميانه را بيان داشت. روزنامه عرب زبان الحيات چاپ لندن در 13 فوريه 2004، مفاد سند اجرايي «طرح خاورميانه بزرگ» را كه از سوي آمريكا براي طرح در نشست 8 تا 10 ژوئن 2004 سران گروه 8 (G8) در سي آيلند ايالت جورجيا ارايه شده بود، منتشر ساخت.

هدف اين نوشتار توضيح مفاد و محتوا، تجزيه و تحليل علل و انگيزه‌ها و اهداف اين طرح به منظور واكاوي تأثيرات آن بر امنيت ملي جمهوري اسلامي ايران است. به منظور تحقق اين هدف از طريق استدلال و برهان منطقي، مباحث در چهار گفتار سازماندهي مي‌شود. نخست، مفاد و مفروضه‌هاي طرح، توصيف و شرح داده مي‌شود. در بخش دوم، خاستگاه و اهداف طرح در چارچوب واكاوي راهبرد امنيت ملي، اهداف خاورميانه‌اي سياست خارجي و نقش ملي ايالات متحده بررسي مي‌شود. موضوع قسمت سوم نيز تجزيه و تحليل چگونگي تأثير اين طرح بر ابعاد مختلف امنيت ملي جمهوري اسلامي ايران است. سرانجام، در نتيجه‌گيري بحث، پيشنهاد ما و راهكارهايي براي كاهش چالش‌ها و تهديدات امنيتي و بهره‌برداري از فرصت‌هاي ناشي از طرح براي افزايش ضريب امنيت ملي ايران ارايه خواهد شد.

نگاهي به تصوير تاريخي خاورميانه

در 1902، تاريخدان نيروي دريايي آمريكا آلفرد تاير ماهان واژه «خاورميانه» را براي نشان دادن منطقه‌اي كه عرب را از هند جدا مي‌كرد بكار برد. منطقه‌اي كه در زاويه استراتژيكي ـ دريايي و مركز خليج فارس واقع شده است. بعدها اين واژه توسط روزنامه تايمز چاپ انگليس و سپس توسط دولت انگليس بكار گرفته شد. اين واژه جغرافيايي كمي بعد به نام خاور نزديك مورد استفاده قرار گرفت. واژه نزديك بكار برده شد زيرا مردم اين منطقه مسيحي ـ اروپايي بودند و يا شرق به دليل اينكه اين منطقه هنوز زير سلطه امپراطوري عثماني، يك كشور مسلمان و شرقي قرار داشت. امپراطوري عثماني آنقدر گسترش يافت كه بخش وسيعي از آسيا و آفريقا را هم شامل مي‌شد. ولي به مرور زمان، واژه خاور نزديك كم‌كم از بين رفت و خاورميانه جاي آن را گرفت. در آن زمان، خاورميانه شامل مناطق وسيعي از آسياي جنوب شرقي ـ غربي و آفريقاي شمالي مي‌شد. امروزه، مردم اين منطقه هم واژه «خاورميانه» را پذيرفته‌اند و آن را بكار مي‌برند.

 خودويژگي‌هاي جغرافيايي

بطور كوتاه، كم‌باراني و كم‌آبي، خشكي و بي‌حاصلي تقريباً گسترده، زمين‌هاي باير، زمين‌هاي غيررسوبي، تعداد كم جنگل، كشاورزي متكي به آبياري و مبارزه دائمي در رابطه با فرسايش انسان از ويژگي‌هاي جغرافيايي اين منطقه محسوب مي‌شوند. بجز ساحل رودخانه نيل در مصر و درياي مديترانه بقيه مناطق، چون شبه جزيره عربستان كويري هستند. قسمت‌هاي وسيعي از پرس (ايران) و تركيه هم جزء مناطق كويري به شمار مي‌روند. برخي از قسمت‌ها كويري مانند روب ال خالي در عربستان و كويرهاي مصر كاملاً خالي از سكنه مي‌باشند.

 ساختار اقتصادي، سياسي و اجتماعي

خاورميانه خود ويژگي‌هاي خاص خود را دارد. بطور نمونه قديمي‌ترين تمدن‌هاي موجود در دنيا در اين منطقه مي‌زيسته‌اند. چادرنشيني و دام‌داري، چوپاني، تربيت اسب و شتر از ويژگي‌هاي زندگي مردم محسوب مي‌شد. در قرون وسطي تقريباً هيچ منبع انرژي وجود نداشت و چوب و ذغال براي سوخت خيلي كمياب بود، در واقع، منابع انرژي اين منطقه بسيار محدود بود. به اين معضل بايد مشكل مراقبت از مرزهاي كويري و امنيت جاده‌هاي بازرگاني را هم اضافه كرد. فتح و كشورگشايي پديده‌اي عادي در خاورميانه محسوب مي‌شد. تعداد زيادي حمله، كشورگشايي و مهاجرت، در اين منطقه صورت گرفته است. هدف اصلي حمله و كشورگشايي‌ها ايجاد خطوط بازرگاني براي رفع احتياجات، كمك‌هاي سياسي و نظامي بودند. بطور نمونه، امپراطوري پرس و بيزانس دو قدرت بزرگ در قرن 6 تا اوايل قرن 7 بارها با هم درگير شده و با دادن و معاوضه سلاح يا طلا به حمله و درگيري پايان مي‌دادند.

آخرين و مهم‌ترين حمله، هجوم اعراب مسلمان در قرن 7 و آوردن تمدن مربوط به قرون وسطايي اسلامي بود. يكي ديگر از حمله و كشورگشايي‌هاي مهم، حمله مغول‌ها در قرن 13 بود كه به تمدن اسلامي اعراب پايان داد. به گفته تاريخ‌شناسان، حمله مغول‌ها عليرغم وحشيگري و ويراني فراوان نتوانست تمدن و فرهنگ عربي و اسلامي را از بين ببرد، فقط تغييراتي در آن به وجود آورد. در آن زمان، تعداد زيادي از مردم اين منطقه مهاجرت كردند. حمله قبايل ترك از آسياي مركزي به طرف غرب و مرگ تيمور لنگ در سال 1405 به سلطه مغول‌ها پايان داد.

4 قرن حمله و كشورگشايي قبايل، تأثير عميقي در شرايط زندگي، ساختار سياسي و اجتماعي مردم خاورميانه گذاشت. از كشورگشايي‌هاي مهم در اين منطقه بايد از حمله وهابي‌هاي عربستان در قرن 18 و امپراتوري عثماني نام برد كه از ضعف و امپراطوري رم و پرس (ايران) استفاده كرد و بخش وسيعي از منطقه خاورميانه را به تصرف خود درآورد. خاورميانه مهد سه مذهب بزرگ، يهودي، مسيحي و اسلامي است، ولي از حدود 14 قرن پيش، اين منطقه مركز مذهب و تمدن اسلامي است. در قرن 10 تعداد زيادي ترك به عنوان سرباز به اين منطقه آمده و در قرن 11 ترك‌ها به عنوان فاتح و فتح‌كننده از مرزهاي كشورهاي عربي و پرس (ايران) گذشتند. در حقيقت در خاورميانه، اسلام مذهب رسمي اعراب، پرس (ايران) و ترك‌ها بود. مسيحيان بيشتر در مصر و لبنان، يهوديان هم در مصرف و پرس پراكنده بودند. مركز فرهنگي يهوديان در پرس (ايران) بود، زيرا يهوديان در اين‌جا از امنيت بيشتر برخوردار بودند. مسيحيت نقش مهمي تنها در يك كشور ايفا كرد و آن لبنان بود. در قرون وسطي يهوديان تقريباً سرنوشتي مانند مسيحيان داشتند. در اين زمان، يهوديان تحت تعقيب و فشار امپراطوري رم قرار گرفتند و در قرن 19 براي اولين بار به اروپاي مركزي و شرقي مهاجرت كردند.

واژه «غرب» اولين بار در قرون وسطي توسط مسلمانان استفاده شد. به معني «اروپاي مسيحي» كه مناطق آفريقاي شمالي ـ اسپانيا تا آتلانتيك را شامل مي‌شد. از نظر اسلام، مردم اين منطقه تا شمال درياي مديترانه وحشي و بي‌ايمان يا كافر بودند. براي مسلمانان قرون وسطي دنيا به دو قسمت تقسيم شده بود: خانه اسلام و خانه جنگ، در جنوب و شرق خانه اسلام و در شمال و شمال غربي محل بت‌ها و كافران. در واقع، مسيحيت به عنوان رقيب اسلام و دشمن قدرت اسلامي محسوب مي‌شد.

در آخر قرن 15 اروپاييان دست به گسترش وسيعي در زمينه بازرگاني، سياسي، فرهنگي و جمعيت‌شناسي زدند. به طوري كه مي‌توان گفت كه در قرن 20 تمدن اروپايي جهان را فرا گرفت. پرتقالي‌ها، اسپانياها، انگليس‌ها، هلندي‌ها، فرانسوي‌ها و بالاخره روس‌ها اقيانوس‌ها را در نورديدند تا سرزمين‌هاي ديگري را تسخير كنند. در زمينه مبادلات بازرگاني، اروپاييان از امكانات بيشتر و مدرن‌تري برخوردار بودند. قايق‌هاي آن‌ها بزرگ و محكم‌تر بود و مي‌توانستند كالاهاي بيشتري را حمل كنند. اروپايي‌ها سريعاً به طرف توليد و بازرگاني جهت‌يابي كردند، در حالي كه خاورميانه مسير مصرف‌كننده را برگزيد. در ابتدا اروپاييان كه در جنوب و جنوب شرقي مستقر بودند كنترل بازرگاني ادويه‌جات و بقيه توليدات را در آسيا به دست گرفتند، و كم‌كم تمام بازار خاورميانه را به خود وابسته كردند. به طور نمونه در قرن 18 قهوه از جاوا به وسيله بازرگانان هلندي و قند به وسيله انگليس‌ها و فرانسوي‌ها به اين منطقه آورده مي‌شد.

در قرن 18، امپراطوري نظامي روسيه تهديدي جدي براي خاورميانه محسوب شد. گسترش بازرگاني روس‌ها از طريق درياي سياه رقابت شديدي را بين فرانسه و انگليس كه بازار مصر و پرس (ايران)‌ در دست داشتند به وجود آورد. در همين زمان يعني در قرن 18، روس‌ها كنترل كامل درياي سياه را به دست گرفتند و در سال 1800 گرجستان و باكو را به تصرف خود درآوردند. حمله به پرس (ايران) و جمهوري‌هاي ارمني و آذربايجان از وقايع اين قرن به شمار مي‌روند. بين سال‌هاي 1860 ـ 1850 حوادث مهمي در خاورميانه به وقوع پيوست، از آن جمله جنگ كريمه كه تسريع‌كننده تغييرات، و حمله انگليس‌ها و فرانسوي‌ها به تركيه بود. در سال‌هاي 1856 ـ 1854 در جريان جنگ كريمه اين اوليه باري نبود كه ترك‌ها به روسيه حمله مي‌كردند و اولين باري هم نبود كه از حمايت اروپايي‌ها برخوردار بودند. فرانسه و انگليس با تمام تجهيزات نظامي، زميني و دريايي از ترك‌ها حمايت كردند. حمله و تسخير مصر توسط بناپارت در سال 1798 اولين رخنه غربي‌ها در خاورميانه، مانند شوكي به مسلمانان تحميل شد. بناپارت به مسلمانان نشان داد كه چقدر ساده و آسان يك ارتش اروپايي مدرن مي‌تواند به قلب كشورهاي اسلامي حمله كند و آن را تحت سلطه بگيرد. در عين حال به انگليس‌ها نشان داد كه به آساني مي‌توان راه زميني به سمت هند را به دو قسمت تقسيم كرد. نيمه قرن 19 تغييرات مهم ديگري را به دنبال داشت. مدرن‌سازي، نوسازي راه‌هاي ارتباطاتي، گسترش و توسعه اقتصادي كشورهاي غربي در منطقه، و نفوذ رو به افزايش آلمان در تركيه باعث شد كه انگليس‌ها در روابط خود با دولت‌هاي اين منطقه تجديد نظر كند. در نهايت، پس از 4 قرن، در 1918 به سلطه امپراطوري عثماني پايان داده شد كه تغييرات جغرافيايي و سياسي قابل توجهي را در پي داشت. از 1918 تا 1945 انگليس و فرانسه به ترتيب قسمت‌هاي شرقي، عدن، فلسطين، سودان را در تسلط خود داشتند. در طي اين سال‌ها، تعدادي از كشورهاي اين منطقه فقط در تئوري مستقل بودند. سلطه مستقيم اين دو كشور در خاورميانه در فرداي پايان جنگ جهاني دوم پايان يافت.

 تشكيل خاورميانه مدرن

براي مدت طولاني، زمينه‌هاي پيشرفت اقتصادي ـ تكنولوژي در خاورميانه در دست اروپايي‌ها بود. ساختن پل‌ها، جاده‌ها، راه‌آهن، بندرها، موتورهاي گازي و برقي، تلگراف، راديو همه و همه در دست اروپايي‌ها بود. و به طور مسلم پيشرفت‌هاي صنعتي در اين منطقه منافع سرشار اقتصادي براي اروپاييان داشت.

در قرن 20 اكتشاب و بهره‌برداري نفت منبع درآمد زياد و غير قابل باوري براي كشورهاي داراي ذخاير نفتي بود. در اين قرن ارتش‌ كشورهاي مسلمان با فروش نفت، خود را با سلاح‌هاي مدرن آن زمان كشورهاي اروپايي مسلح كردند. ولي رنسانس و پيشرفت‌هاي علمي و تكنولوژي اروپايي‌ها واكنش زيادي در كشورهاي خاورميانه نداشت.

متن کامل را می توانید دانلود نمائید

چون فقط تکه هایی از متن پایان نامه در این صفحه درج شده (به طور نمونه)

ولی در فایل دانلودی متن کامل پایان نامه

همراه با تمام ضمائم (پیوست ها) با فرمت ورد word که قابل ویرایش و کپی کردن می باشند

موجود است

با فرمت ورد word

فایل ها برای اینکه حجم آنها پایینتر شود وراحتتر دانلود شوند با فرمت rar یا zip فشرده شده و پسوردگذاری شده اند. پسورد همه فایل های این سایت یکسان است.

برای دریافت پسورد فایل اینجا کلیک کنید

 دانلود کامل پایان نامه طرح خاورميانه بزرگ و تأثير آن بر امنيت جمهوري اسلامي ايران

 

مطالب مشابه را هم ببینید

141985615752731

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه ، تحقیق ، پروژه و مقالات دانشگاهی در رشته های مختلف است. مطالب مشابه را هم ببینید یا اینکه برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید فروش آرشیو پایان نامه روی دی وی دی

aca@

academicbooks@

دانلود متن کامل پایان نامه حفظ محيط زيست
پایان نامه:روابط خارجي ايران در زمان نادر شاه
دانلود پایان نامه:ميكروسكوپ‌هاي الكتروني
پایان نامه:نظریه‌های اینشتین(نسبیت عام و خاص)
دانلود تحقیق:امار تصور از خود