سایت مرجع دانلود پایان نامه -پشتیبانی 09361998026

پایان نامه ارشد: عناصر و خصوصيات عمومي جرايم و ضمانت اجراي كيفري

ارسال شده در سایت پایان نامه

پایان نامه بررسي عناصر و خصوصيات عمومي جرايم و ضمانت اجراي كيفري

ماهيت وپيشينه معاونت درجرم

دراين فصل ماهيت معاونت و سابقه تقنینی­معاونت در جرم درحقوق كيفري ايران و لبنان مورد بحث و بررسي قرار مي­گيرد.

مبحث اول: ماهيت معاونت درجرم

فردي كه به فكر ارتكاب جرم مي افتد، ممكن است آن اندازه از جسار ت برخوردار باشد كه بتواند به تنهايي و بدون واسطه ديگري، جرم مورد نظر را درخارج محقق سازد و يا اينكه به هر دليلي خودش درصحنه جرم حاضر شود، ولي چون خواهان وقوع آن جرم بوده از پس پرده بر كار مباشر جرم نظارت، هم فكري و همكاري مي كند و در پي اين همكاري جرم مورد نظر نيز واقع مي شود و چنين فردي­ را كه به صورت فرعي و تبعي مجرم را ياري­مي­رساند ولي در عمليات سازنده يا عنصر مادي جرم دخالت مستقيم ندارد، معاون و چنين عملي را معاونت در جرم مي گويند.

گفتار اول: تعريف معاونت در جرم

يكي از اشكال ارتكاب جرم معاونت درجرم به صورت همكاري و مشاركت با ساير بزهكاران است. چنانچه همكاري و مشاركت بدون تفاهم و تباني قبلي در ارتكاب جرم باشد، با فقدان نص قانوني خاص، هريك از مشاركت كنندگان به ميزان مسئوليت كيفري ناشي از رفتار مجرمانه­ي خود راساً و شخصاً قابل تعقيب و محاكمه مي­باشد. به طور مثال درجرايمي چون سرقت دزدي و غارت اموال ويا ضرب و جرحي كه در نتيجه ي خشم اتفاقي و تصادفي دسته و جمعيتي بدون برنامه و نقشه قبلي وصرفاً بر اثر تحريك و تاثير ناشي ازتقليد گروهي رخ دهد. چنانچه ارتكاب اعمال مجرمانه مزبور توسط افراد معيني از دسته و جمعيت ثابت شده باشد. هريك از آن افراد مسئول رفتار مجرمانه­ي خود بوده و مستوجب كيفر جرم يا جرايمي است كه شخصاً مرتكب شده است. 1

«اين همان مفهوم موسع از معاونت است كه شامل هرگونه مداخله و مشاركت در ارتكاب جرم و از آن جمله شامل اصطلاح خاص و حقوقي«معاونت در جرم» مي­باشد معاونت در اين مفهوم اطلاق داشته و شامل تمام افرادي است كه به نحوي از انحاء اعم از مباشرت، شركت و معاونت سهمي در تحقيق جرم دارند، مي­گردد».21

ولي گاهي پديده جزايي مسبوق به تباني قبلي و نتيجه فعاليت گروهي است كه براي ارتكاب جرم تشكيل يافته است. از اين قبيل است اجتماع و تباني براي ارتكاب جرايم موضوع ماده 610 ق.م.ا كه طبق آن «هرگاه دو نفر يا بيشتر اجتماع و تباني نمايند كه جرايمي برضد امنيت. داخلي يا خارجي كشورمرتكب شوند يا وسايل ارتكاب آن را فراهم نمايند، درصورتي كه عنوان محارب بر آن صادق نباشد به دو تا پنج سال حبس محكوم خواهند شد»(م. 61 ق.م.ا) همينطور ماده 512 ق.م.ا «در مورد اغواء و تحريك به جنگ و كشتار با يكديگر به قصد بر هم زدن امنيت درچنين مواردي مشاركت در پديده جزايي بعد از تباني يا تفاهم است. ولي در اينجا جرايم خاص و كيفرهاي معيني مطرح است.3 2

ولي­در بعضي موارد مشاركت جزايي شامل تباني و تفاهم آني بين دو يا چند شخص براي ارتكاب يك جرم معيني است.اين همان مفهوم مضيق معاونت است كه نوع خاص و معيني از همكاري در ارتكاب جرم است و شامل كساني است كه رفتار شان تنها جنبه­ي كمك به مباشر يا شركاي جرم در تدارك يا ارتكاب مادي جرم داشته است. بطوري كه مجرم راساً هيچ گونه مداخله اي در عمليات اجرايي سازنده ي جرم نداشته و نقش او فرعي و تبعي بوده و تنها در اطراف جرم محدود و منحصر به اموري چون تهيه مقدّمات جرم يا تشويق و ترغيب مرتكب مي باشد».4 1

برای تبیین بیشتر مفهوم معاونت در جرم در ابتدا آن را از نظر لغوی تعریف نموده و سپس به تعریف حقوقی معاونت در جرم خواهیم پرداخت.

بند اول: تعريف لغوي

واژه معاونت (به­ضم ميم و فتح واو و نون) واژه بر گرفته از زبان عربي است كه ريشه آن «عون» مي باشد.اين واژه اصولاً به شكل تاء مربوطه نوشته مي­شود­(معاونه)وئ مصدرثلاثي­مزيد ازباب­مفاعله ميباشد.

لغت نامه­هاي­مختلفي­كه به زبان عربي تدوين شده­اند­معاني­مختلفي را­براي اين واژه ذكر كرده­اند.

«المعاونه؛ الموازره، المساعده» يعني­كسي­كه كمك و ياري كند. در برخي فرهنگ آمده است: «عون تعويناً و عاون معاونه و عواناه علي الشيء، ساعده» و تعاون و اعتون القوم؛ اعان بعضاً بعضا»

و نيز برخي فرهنگ­ها تمامي كلمات «معاونت، اعانه، تعوين و عون» را به يك معاني دانسته­اند: «عونه علي الشيء تعويناً و عاونه معاونه و عواناً و اعانه؛ ساعده» يعني، او را كمك كرد.1 3

معاونه به معناي كمك و ياري رساندن و معاون به معناي كمك و ياري دهنده مي باشد.2 4

در فرهنگ­هاي فارسي هم معاني متعددي از معاونت و معاون به چشم مي خورد كه عبارتند از:

معاون به­معناي­ياري­كننده،كمك­كننده ومعاونت­به­معناي­ياري،كمك و­جمع­آن معاونين مي­باشد»3 5

معاون به معناي «ياري­كننده، كمك­كننده و دستيار»4 6

در ترمينولوژي حقوقي معاونت را اين گونه تعريف نموده: معاونت تحريك عامل اصلي جرم (مباشر فعل­جرم)ويا كمك درتهيه ­مقدّمات و لواحق جرم و معاون به معناي كمك کننده و ياور است.5 1

از ديگر واژه­هايي كه درباب معاونت در جرم به كار مي­رود، واژه «تحريك» است. اين واژه عربي مصدر ثلاثي مزيد از باب تفعيل و از ريشه «حركه» مي­باشد به معناي جنبانيدن، به حركت در آوردن، برانگيختن و وادار كردن آمده است.6 2

واژه «ترغيب» نيز از مصاديق معاونت در جرم مي باشد اين واژه عربي مصدر ثلاثي مزيد باب تفعيل از ريشه رغب بوده و به معناي راغب كردن به رغبت آوردن و خواهان كردن آمده است.73 1

واژه ديگركه از مصاديق معاونت در جرم محسوب مي­گردد، واژه «تطميع» مي باشد. اين واژه عربي مصدر ثلاثي مزيد از باب تفعيل به معناي به طمع انداختن آزمند ساختن كسي را به طمع آوردن و به كاري وادار كردن مي­باشد.

بند دوم: تعريف حقوقي

قانونگذاران هیچ یک از دو نظام کیفری ایران و لبنان، تعریف مشخص و کاملی از معاونت در جرم ارائه نکردند و لذا برای ارائه مفهوم دقیق­تری از آن به بیان تعاریف صاحب نظران حقوقی هر دو کشور در خصوص معاونت در جرم می پردازیم:

الف) معاونت درجرم از نظرگاه حقوقدانان ايران

قانونگذار ايران هيچگاه معاونت در جرم را تعريف نكرده و همواره به ذكر مصاديق آن بسنده كرده است، لكن دريكي از آراء صادره از شعبه سوم ديوان عالي كشور مقصود از معاون چنين بيان شده است: «منظورازمعاونان جرم،اشخاصي­هستند­كه­اقدامي دراصل عمل يا شروع آن نكرده باشند،…»84

«چون كمك كردن و ياري رساندن داراي مصاديق متعدد است غالباً معاونت تعريف­ نمي شود بلكه قانونگذار با احصاي موارد و نشان دادن مصاديق معاونت، آن را مشخص­كرده­اند»54حقوقدانان ايران تعاريفي از معاونت درجرم و معاون جرم بيان نموده اند،كه دراينجا به ذكرچند نمونه از اين تعاريف مي پردازيم:

دكتر محسني معاونت را چنين تعريف نموده: «معاونت در جرم آن است كه شخص بدون آنكه مستقيماً و راساً در عمليات اجرايي جرم شركت نموده باشد، براثر تحريك يا تطميع يا نيرنگ و فريب، ديگري را وادار به ا رتكاب جرم مي­نمايد و يا با علم و اطلاع وسيله ارتكاب جرم را براي مباشر اصلي تهيه و تسهيل مي­نمايد و يا آنكه طريق ارتكاب جرم را به مجرم اصلي ارائه مي دهد.» 1

دكترميرمحمد صادقي معاونت را چنين تعريف مي­كند: «معاونت درجرم عبارت از اين است كه كسي بدون آنكه خودش در­عمليات اجرايي تشكيل دهنده­جرم شركت كند يا اينكه بتوان گفت كه جرم مستند به عمل اوست، به ارتكاب جرم كمك كند».2

دكترحميدي درتعريف معاونت در جرم نوشته است: «يكي از اشكال شركت و همكاري اين است كه همكاريا همكارآن مجرم به هيچ وجه راساً دخالتي درعمل يا عمليات تشكيل دهنده جرم ندارند بلكه صرفاً مصدراعمال مقدّماتي جرم مورد نظرقرار مي­گيرند، دراين مورد همكاران مجرم اصلي را معاون جرم وفعل منتسب به ايشان را معاونت مي نامند»3

دكترگلدوزيان،درتعريف معاون جرم نوشته است كه: «تمام كساني كه رفتارشان تنها جنبه كمك به مباشر يا شركاي جرم در تدارك يا ارتكاب مادي جرم داشته است و به صورت غير مستقيم يا تبعاً در وقوع جرم مشاركت داشته­اند، معاون جرم به حساب مي آيند.» 4

«درجرم معاونت مرتكب بي­آنكه شخصاً عمليات مادي جرم را انجام داده باشد، با تهيه وسايل يا تحريك وترغيب ديگري و سايراقدامات­ مصرح در­قانون، مباشرجرم معيني را­ياري وكمك مي­كند».5

مؤلف­كتاب ترمينولوژي حقوق، معاونت درجرم را «ياري مباشر از سوي غير مباشر، تحريك او يا تهيه مقدّمات كارمجرم ويا دخالت در لواحق جرم و … مي­داند. 6

درقانون مجازات لبنان به جاي معاونت از واژه­هاي محرّض و­ متدخّل­ استفاده مي­شود. كلمه محرّض­اسم فاعل ثلاثي مزيد«حرض» از باب تفعيل است به معناي«تحريك كرد،برانگيخت» مي­باشد و محرّض به معناي «محرك،مشوق» مي­باشد ومصدرآن «تحريض» به معناي«تحريك»، برانگيختن» است. كلمه­متدخّل­اسم فاعل­ثلاثي­مزيد«تدخل» از باب­تفعل است به معناي­دخالت كرد و مداخله­كرد ومتدخّل ­به­معناي­«مداخله­كننده،ميانجي» مي­باشد­ومصدرآن­«تدخل»­به­معناي«مداخله­دخالت-­پا­در­مياني» است. 7

«كلمه محرّض­ به­معناي فتنه برانگيز، برانگيزنده،كسي كه منكرات را تشويق­كند.

كلمه متدخّل­ به­معناي­دخالت كننده-«تدخل في الامور» به معناي­خود را درآن­كار دخالت داد، درآن كارها مداخله­كرد»1

ب) معاونت در جرم از نظرگاه حقوقدانان لبنان

درحقوق لبنان­درخصوص مشاركت ومداخله درارتكاب جرم اصطلاح­«المساهمه الجرميه» بيان شده است كه اين مشاركت ومداخله را ازدوجهت تقسيم­بندي مي­كنند. ازيك جهت همكاري در ارتكاب جرم را به همكاري مادي ومعنوي واز جهت ديگر به همكاري اصلي وتبعي تقسيم مي­نمايند. دراين تقسيم بندي فاعل اصلي ومعاونين­(متدخّلين)جرم را جزء همكاران مادي و تحريك كنندگان به ارتكاب جرم را كه «محرّض» ناميده مي­شود،جزء همكاران معنوي مي­دانند.21

اصطلاح ديگري كه جهت معاونت درارتكاب جرم درحقوق اين كشور بيان شده است. «المتدخّل في­الجريمه» مي­باشدودرخصوص معاون جرم نيز«المتدخّل » به­كار مي­رود[1].32 لازم به ذكر است كه درحقوق لبنان متدخّلين درجرم به دوگروه «المتدخّل­ الاصلي»و«المتدخّل­ الفرعي» يعني معاون اصلي و عادي قابل تقسيم هستند. 324 3واژه ديگري تحت عنوان تحريض درحقوق لبنان كاربرد دارد كه اين واژه به معناي تشويق و وادار كردن ديگري به ارتكاب جرم است. 54 ومترادف «تحريك» درحقوق ايران است.

درحقوق لبنان، تعريف مشخصي ازمعاونت درجرم درمتون قانوني ارائه نشده است بلكه تنها به مصاديق معاونت (متدخّل) آن هم به طور حصري اكتفاء نموده است. همان­گونه كه بيان گرديد درحقوق لبنان معاونين جرم به دو گروه معاونين اصلي و معاونين عادي تقسيم مي­شوند.654[2] ماده 220 قانون مجازات لبنان در تعريف معاون اصلي جرم مقرر مي­دارد: «او كسي است كه اگرمساعدت و همكاري او نبود، جرم ارتكاب نمي­يافت و همانند فاعل اصلي مجازات مي­گردد، گويي كه خودش فاعل اصلي جرم است…» درمورد معاون عادي هيچ تعريفي در قانون مجازات اين كشور به چشم نمي خورد. از خلال مفهوم ضمني ماده212 ق.م كه درتعريف فاعل اصلي جرم مقرر مي دارد: «فاعل اصلي جرم كسي است كه عناصر تشكيل دهنده جرم را خود به تنهايي انجام داده و مستقيماً دست به ارتكاب جرم مي­زند» مي­توان اين­گونه استنباط نمود كه معاون عادي جرم كسي است كه اقدام وي مكمل اقدام فاعل اصلي جرم بوده و در اجراي جرم به طور غير مستقيم همكاري نمايد».75 1

ملاحظه مي­شود كه در حقوق اين كشور نيز تعريف دقيق و كامل از معاونت در جرم وجود ندارد. لذا به منظور ارائه تعريفي مشخص در اين خصوص به نظريات صاحب نظران حقوقي اين كشور مراجعه شده و با مطالعه و بررسي كتب حقوقي تعاريفي در اين مورد بدست آمده كه در ذيل به برخي از آن اشاره مي­كنيم.

معاون جرم­(متدخّل)كسي است­كه­ارتكاب­جرم را تسهيل مي­كند يا­كمك به ارتكاب آن مي­كند، بدون اينكه به صورت مادي در اجراي افعال مجرمانه مشاركت داشته باشد. پس معاون دور از عمل اجرايي است وتنها با طرق مختلفي كه درماده 219 ق.م. ل آمده، براي او فراهم و تهيه مي­كند.1 2

معاونت درجرم عبارت است از اقدامي­كه با فعل مجرمانه ونتيجه آن، نوعي رابطه سببيت داشته باشد بدون اينكه متضمن انجام جرم يا اجراي نقش اصلي در جرم باشد.2 3

قانون مجازات لبنان معاون را به نسبت فاعل و شريك و محرّض تعريف نكرده است. قانون جديد فرانسه معاون را شخصي مي­داند كه ارتكاب جنايت يا جنحه را با مساعدت و ياري نمودن، تسهيل مي­كند و يا كمك به ارتكاب آن مي­كند (ماده 7-127 قانون جديد فرانسه) و قانونگذار تنها به بيان حالت تدخل اكتفا نموده است. بدين ترتيب معاون (متدخّل ) از فاعل اصلي كه ركن مادي جرم از او سر مي زند كاملاً متفاوت است و نيز از شريك كه فعل تشكيل دهنده ركن مادي يا جزئي از آن را انجام مي دهد يا نقش اجرايي اصلي در جرم را ايفاء مي كند فرق دارد.31 همانگونه که سابقاً ذکر شد درحقوق لبنان برای عبارت معاونت در جرم گاه عنوان «همکاری تبعی» (المساهمه التبعیه) به کار برده می­شود که در تعریف آن می­گویند: «همکاری تبعی، اقدامی است که از طرف دیگری جهت همکاری در ارتکاب جرم صورت گرفته و مرتبط با فعل اصلی و نتیجه آن بوده و بدون اینکه معاون در تحقق عناصرتشکیل دهنده­جرم دخالت داشته باشد ویا دراجرای جرم بطور مستقیم نقش داشته باشد.4[3]

معاونت قانوناً جرم مستقلی محسوب نمی­شود. بلکه وصف خاصی است برای برخی از اشکال همکاری جنایی درافعال مجرمانه ارتکابی ومعاون جرم به صورت فیزیکی ومستقیم در ارتکاب جرم مشارکت نمی­کند،بلکه به­طورغیرمستقیم وقوع جرم راتسهیل نموده و درارتکاب­آن همکاری می­نماید.5[4]

بنابراین ممکن است تعریف متدخّل­ در جرم این باشد که کسی کمک به ارتکاب جرم می­کند و عمل او از ارکان مادی جرم یا عملیات اجرایی و مؤثر درجرم نباشد.6 [5]

معاونت تنها درجنایات وجنحه محقق می­شود. همانطور که بند 1 ماده 219 قانون مجازات تصریح نموده است. پس معاونت در امور خلاف مجازاتی ندارد، مگر زمانی که به آن تصریح شده باشد. مانند ماده 758 قانون مجازات که بیان می­کند: ایجاد کننده سروصدا در هنگام شب، و نیز کسانی که دراین امرخلاف همکاری و دخالت می­کنند مجازات می شوند.1[6]

چنانچه قبلا بیان شد، عمل فاعل یا شریک ذاتا دارای وصف مجرمانه و مستقل است و وابسته به هیچ عمل­دیگری نیست. برخلاف عمل معاون که بعد از عملیات مجرمانه مصداق پیدا می­کند و اگر رابطه­اش با عمل فاعل و به عاریت گرفتن وصف نامشروع آن نبود، مجازاتی به خاطر آن داده نمی­شد. به معنای دیگر طبق قانون،وقتی فاعل برای مجازاتش نیازی به وجود معاون ندارد، پس قانونا وجود معاون تنها با فاعل متصور است.2[7]بنابراین معاون، شریک تبعی و وابسته درجرم نامیده می شود.3

متن بالا تکه ای از این پایان نامه بود برای دانلود متن کامل با فرمت ورد می توانید روی این لینک کلیک کنید

 

مطالب مشابه را هم ببینید

141985615752731

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه ، تحقیق ، پروژه و مقالات دانشگاهی در رشته های مختلف است. مطالب مشابه را هم ببینید یا اینکه برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید فروش آرشیو پایان نامه روی دی وی دی

aca@

academicbooks@

پایان نامه آموزه مهدویت در احیاء هویت اسلامی
پایان نامه مطالعه تطبیقی گفتمان‌های سیاسی غالب درخصوصانگیزه قیام امام حسین علیه‌السلام در روز عاشوا
پایان نامه تاثیرات سود هر سهم، کیو توبین و اهرم مالی بر قیمت سهام در بورس اوراق بهادار تهران
پایان نامه مقایسه دانشجویان موفق با دانشجویان ناموفق به لحاظ ویژگی‌های شخصیتی
پایان نامه شناسایی عوامل تاثیر گذار بر میزان فروش بیمه نامه عمر