سایت مرجع دانلود پایان نامه -پشتیبانی 09361998026

پایان نامه ارشد:در آمدي بر تئوري دولت در اسلام

ارسال شده در رشته علوم سیاسی

در این پست می توانید متن کامل این پایان نامه را  با فرمت ورد word دانلود نمائید:در آمدي بر تئوري دولت در اسلام

در آمدي بر تئوري دولت در اسلام

 

 

 

‌            ‌احمد جهان‌بزرگي‌

به‌ راستي‌ نمي‌توان‌ تاريخ‌ آغاز نظرية‌ ولايت‌ فقيه‌ را به‌ آساني‌ تعيين‌ كرد. مسلمانها از همان‌ صدر اسلام‌ با دو مسئله‌ اساسي‌ روبرو بوده‌اند: يكي‌ غيبت‌ پيامبر و عدم‌ حضور ايشان‌ در بسياري‌ از شهرها و ديگري‌ نياز مبرم‌ به‌ احكام‌ و دستورات‌ سياسي‌ و فردي. بنابراين‌ به‌ افرادي‌ نياز داشته‌اند كه‌ بتوانند دستورات‌ را براي‌ آنها تبيين‌ نمايند، در ميان‌ آنها قضاوت‌ نمايند و يا بعضاً‌ امور سياسي‌ اجتماعي‌ آنها را سر و سامان‌ بخشند، اين‌ مسئله‌ در دوران‌ ائمه‌ معصومين‌ نيز وجود داشته‌ كه‌ تعيين‌ فقهايي‌ خاص‌ را مي‌طلبيده‌ است. بعضي‌ از انديشمندان‌ گرچه‌ بعنوان‌ نظريه‌ پردازِ‌ اختصاصي‌ ولايت‌ فقيه‌ شناخته‌ شده‌ نيستند و (مانند سلمان‌ فارسي) اما از اوايل‌ قرن‌ دوم‌ هجري، مواضع‌ مشخصي‌ پيرامون‌ ولايت‌ فقيه‌ صدورمي‌يابد كه‌ آنها را آشكارا به‌عنوان‌ نظريه‌ ولايت‌ فقيه‌ مي‌توان‌ بازشناخت.

 

‌            ‌انقلاب‌ يا ارتجاع‌ سياسي‌

رشته‌اي‌ از حركتهاي‌ سياسي‌ كه‌ به‌ دنبال‌ تجمع‌ در سالن‌ سرپوشيدة‌ «بني‌ ساعده» در سال‌ يازدهم‌ هجري‌ پديدار شد و در سراسر سده‌هاي‌ اول‌ ادامه‌ داشت‌ را بايد به‌ عنوان‌ مهمترين‌ عامل‌ در پيدايش‌ نظرية‌ ولايت‌ فقهأ بر جامعه‌ به‌ شمار آورد. اكثريت‌ مسلمانان‌ در اين‌ دوره‌ با اين‌ اعتقاد كه‌ كتاب‌ خدا براي‌ بيان‌ احكام، كافي‌ است(1)، به‌ اهل‌بيت‌ «ع» توجهي‌ نكردند. در صورتي‌ كه‌ پيامبر آنها را دو عنصر جدا ناشدني‌ ناميده‌ و به‌ مسلمانان‌

‌            ‌توصيه‌ نموده‌ بود كه‌ به‌ هر دو تمسك‌ كنند تا نجات‌ يابند. تأثير اين‌ حركتهاي‌ سياسي‌ بر بسياري‌ از انديشه‌ها، بس‌ سترگ‌ بوده‌ و پيامدهاي‌ منفي‌ بسيار داشته‌ است؛ بنابراين‌ آنچه‌ توجه‌ نخستين‌ نظريه‌پردازانِ‌ «ولايت‌ فقهأ» را به‌ خود جلب‌ كرد پيامدهاي‌ منفي‌ اين‌ دگرگونيها و تأثيرات‌ بود. اين‌ انديشمندان‌ از انحراف‌ ناشي‌ از جريانات‌ مزبور به‌ ويژه‌ در شهر پيامبر بسيار متأثر شده‌ بودند. آرزوي‌ بازگرداندن‌ «ولايت»، «امارت» و حكومت‌ به‌ «صراط‌ اصلي»، ماية‌ وحدت‌ همة‌ اين‌ انديشمندان‌ بود. آنها كه‌ برجسته‌ بودند در اين‌ دوره‌ خواستار بازگشت‌ به‌ دستور خدا و پيامبر اسلام‌ بودند، اما در مقابل، بودند افرادي‌ كه‌ اين‌ دگرگوني‌ را امكان‌ناپذير مي‌دانستند و بر آنچه‌ پيامبر بر آن‌ تأكيد ورزيده‌ بود چشم‌ پوشيدند. بنابراين‌ فقهأ و محدثين‌ بزرگ‌ آن‌ دوره‌ كه‌ به‌ «قاري» معروف‌ مي‌شدند در صدد ايجاد پايه‌هاي‌ نوين‌ يك‌ «نهاد» پايدار در جامعه‌اي‌ شدند كه‌ دستخوش‌ آشوب‌ گشته‌ بود. توجه‌ به‌ اين‌ «نهاد» هنوز هم‌ به‌ عنوان‌ يكي‌ از نگرانيهاي‌ عمدة‌ بسياري‌ از انديشمندان‌ و نظريه‌پردازان‌ گوناگونِ‌ ولايت‌ فقيه، پابرجاست.

منزل‌ ارقم، خانة‌ امن‌ مسلمانان‌ در مكه، نخستين‌ «مدرسة» فقهي‌ به‌ شمار مي‌رفت‌ كه‌ همه‌ روزه‌ مسلمانها به‌ طور پنهاني‌ در آن‌ گرد مي‌آمدند، دانش‌ زندگي‌ و حقوق‌ فردي‌ و اجتماعي‌ را از زبان‌ پيامبر نور مي‌شنيدند(2)، و به‌ آنها عمل‌ نموده، ديگران‌ را در جريان‌ افكار، رفتار و گفتار پيامبر مي‌گذاشتند(3). اما از همان‌ آغاز به‌ويژه‌ پس‌ از انتقال‌ به‌ مدينه‌ و تشكيل‌ حكومت‌ و گسترش‌ اسلام، بعلت‌ دورماندن‌ بسياري‌ از مسلمانان‌ از پيامبر و دستكاري‌ در نقل‌قولها و يا اشتباهات‌ غيرعمدي، لازم‌ گرديد كه‌ مسلمانان‌ به‌ نوعي‌ «تفقه» بپردازند. بخصوص‌ دستور پيامبر مبني‌ بر اينكه‌ آنچه‌ از من‌ براي‌ شما نقل‌ مي‌گردد اگر با قرآن‌ موافق‌ بود آن‌ را برگيريد و اگر مخالف‌ قرآن‌ بود آن‌ را دور بياندازيد(4)؛ مبدء نوعي‌ استنباط، به‌ صورتي‌ ساده‌ و ابتدايي‌ شد و لذا قدمت‌ تفقه‌ و استنباط‌ اجتهاد و فتوي‌ به‌ همان‌ روزهاي‌ آغازين‌ مي‌رسد، و مسلمانان‌ به‌ دلائلي‌ همچون‌ «تعارض‌ دو حكم»، «مشكل‌ درك‌ الفاظ» و «عدم‌ اطلاع‌ نسبت‌ به‌ همة‌ احكام» بايد كه‌ اجتهاد مي‌كردند.

علاوه‌برآن‌ يك‌ نفر صحابي، گاهي‌ عين‌ الفاظ‌ حديث‌ را نقل‌ مي‌كرد و گاهي‌ حكمي‌ را كه‌ از آن‌ احاديث‌ و آيات‌ فهميده‌ بود بيان‌ مي‌نمود كه‌ در صورت‌ اول، “راوي‌ و محدث” و در صورت‌ دوم، “مفتي‌ و مجتهد” دانسته‌ مي‌شود.(5) بنابراين‌ اجتهاد به‌ معناي‌ فهم‌ حكم‌ از عمومات‌ و مطلقات‌ و انضمام‌ احاديث‌ به‌ يكديگر و بحث‌ از نسخ‌ و تخصيص، تقييد، و استنباط‌ از ظواهر و نصوص‌ ِ‌ كتاب‌ و سنت، از آن‌ زمان‌ وجود داشت، هم‌ در ميان‌ كساني‌ كه‌ به‌ پيامبر دسترسي‌ داشتند و هم‌ آنها كه‌ دور بودند(6). مسائل‌ ديگري‌ نيز در زمان‌ پيامبر رخ‌ نمود كه‌ در زمان‌ پيامبر، بوجود آمدن‌ طبقه‌اي‌ بنام‌ فقهأ [ قاريان‌ ] و امثال‌ ايشان‌ را ايجاب‌ كرد. مثلاً‌ در واقعة‌ بني‌قريظه‌ هنگامي‌ كه‌ رسول‌ خدا(9) اصحاب‌ خود را به‌ بني‌قريظه‌ اعزام‌ داشت‌ به‌ آنان‌ فرمود: “نماز عصر را تا رسيدن‌ به‌ آنجا بجا نياوريد”. برخي‌ از آنان‌ جهت‌ تعبد به‌ نص، نماز عصر را در وقت‌ ادائي‌ بجا نياوردند ولي‌ برخي‌ ديگر با اجتهاد در كلام‌ رسول‌ خدا نماز عصر را پيش‌ از رسيدن‌ به‌ آنجا در وقت‌ ادا بجاآوردند زيرا دانستند كه‌ غرض‌ رسول‌ خدا از فرمان، تسريع‌ در رسيدن‌ به‌ بني‌قريظه‌ بوده‌ است‌ نه‌ نهي‌ از نماز عصر در وقت‌ خودش. لذا هم‌ نماز عصر را در وقت‌ ادأ بجا آوردند و هم‌ غرض‌ رسول‌ خدا(9) را كه‌ تسريع‌ در رسيدن‌ به‌ مقصد بوده‌ است‌ حفظ‌ كردند(7). اين‌ اجتهاد در اصطلاح‌ علمي‌ موسوم‌ به‌ «اجتهاد تخريج‌ ملاك‌ در مقام‌ تطبيق» است(8).

البته‌ نبايد فراموش‌ كنيم‌ كه‌ در زمان‌ حضور پيامبر(9) و بعدها براي‌ شيعيان‌ در زمان‌ ائمه‌معصومين(ع) نياز چنداني‌ به‌ استفادة‌ گسترده‌ از اجتهاد و تفقه‌ نبود؛ به‌ دو علت‌ -1 فراوان‌ نبودن‌ پديده‌ها و فروع‌ جديد -2 حضور رسول‌ خدا و ائمه‌ معصومين‌ در جامعة‌ اسلامي‌ و دسترسي‌ مستقيم‌ به‌ آنها كه‌ بهترين‌ راه‌ شناختِ‌ احكامِ‌ شرعي‌ در وقت‌ نياز بودند.

حتي‌ در زمان‌ پيامبر و ائمه‌ مكتب‌ هدايت‌ كه‌ افرادِ‌ صاحبنظر داراي‌ ملكة‌ اجتهاد (رد فرع‌ بر اصل)؛ «مرجع» بسياري‌ از مسلمانان‌ قرارمي‌گرفتند و اين‌ وضع‌ در زمان‌ شخص‌ پيامبر، پيش‌ روي‌ آن‌ حضرت‌ جريان‌ داشت‌ و پيامبر(ص) اين‌ امر (فتوي‌دادن) را تقويت‌ و تشويق‌ مي‌فرمود.(9) همين‌ جريان‌ در زمان‌ جانشينان‌ آن‌ حضرت‌ نيز ادامه‌ يافت‌ و فقهايي‌ همچون؛ سلمان‌ محمدي، عمارياسر، ابوذر غفاري، ابورافع، ابي‌ابن‌ كعب، حذيفه‌ يماني، ابودردأ، ابوسعيد خدري، عبدالله‌بن‌ عباس‌ و قثم‌بن‌ عباس‌ و… در بسياري‌ از مسائل‌ مرجع‌ مسلمانان‌ قرار مي‌گرفتند.

 

‌            ‌توجه‌ به‌ شرايط‌ اجتماعي‌

سومين‌ مسئله‌اي‌ كه‌ دربارة‌ سيرتاريخي‌ نظرية‌ ولايت‌ فقيه‌ بايد در نظر داشته‌ باشيم، «نقش‌ زمان‌ و مكان» در چگونگي‌ ارائه‌ و عرضة‌ نظرية‌ «ولايت» و «ولايت‌ فقيه» مي‌باشد؛ زيرا يك‌ اصل‌ مسلم‌ تاريخي‌ اينستكه‌ همة‌ حوزه‌هاي‌ انديشه‌ در طول‌ تاريخ‌ عميقاً‌ تحت‌ تأثير زمينه‌هاي‌ اجتماعي، سياسي، اقتصادي، نظاميِ‌ زمانِ‌ نظريه‌پردازي، انديشه‌ وري‌ و صدور انديشه‌هاي‌ سياسي‌ از طرف‌ انديشه‌پردازان‌ سياسي‌ اعم‌ از مذهبي‌ و غير مذهبي، معصوم‌ و غير معصوم‌ مي‌باشد. به‌ عبارت‌ ديگر صدور انديشه‌ سياسي‌ رابطة‌ مستقيم‌ با درگيري‌ انديشه‌وران‌ با مسائل‌ سياسي‌ – اجتماعي‌ دارد، و در اين‌ مسئله، نظريه‌پردازان‌ ولايت، مستثني‌ نيستند؛ زيرا با يك‌ بررسي‌ تاريخي‌ مي‌يابيم‌ كه‌ هر گاه‌ درگيري‌ اين‌ انديشمندان‌ با مسائل‌ سياسي‌ زياد بوده‌ است‌ مباحث‌ انديشه‌ سياسي‌ گسترش‌ يافته‌ و هرگاه‌ به‌ هر دليل‌ اين‌ درگيري‌ كم‌ مي‌شده، مباحث‌ سياسي‌ و روند انديشه‌پردازي‌ سياسي‌ تقليل‌ يافته‌ و يا فروكش‌ مي‌نموده‌ است. اين‌ مهم‌ را ما با بررسي‌ تاريخ‌ 23 سالة‌ فعاليت‌ نبي‌اكرم(9) و 250 سال‌ فعاليت‌ ائمة‌ معصومين(:) به‌ خوبي‌ مي‌توانيم‌ دريابيم‌ و اين‌ «فرضيه» با تدقيق‌ در تاريخ‌ 1200 سالة‌ فقهأ شيعه‌ به‌ يك‌ اصل‌ و قاعده‌ ثابت‌ موجود در تاريخ‌ سياسي‌ شيعه‌ تبديل‌ مي‌گردد. آيات‌ 13 سالة‌ منزل‌ در مكه‌ (مكي) بر پيامبراسلام‌ غالباً‌ انذار و تبشير دارند تا مسائل‌ سياسي، و آيات‌ مدني، اكثريت‌ در مسائل‌ سياسي‌ اجتماعي‌ دارند. روايات، احاديث‌ و خطب‌ باقيمانده‌ از عصر نخستين‌امام(ع) اكثراً‌ صبغة‌ سياسي‌ دارند. آثار ائمة‌ ثاني‌ و ثالث‌ نيز نشاندهنده‌ همين‌ مسئله‌ هستند. بر عكس‌ آثار امام‌ صادق(ع) و امام‌ باقر(7)، با برخورداري‌ از مسائل‌ حقوقي‌ وسيع، صبغة‌ سياسي‌ (به‌ معناي‌ حكومتي) كمتري‌ دارند زيرا باقتضأ شرائط‌ سياسي‌ كشور، كمتر از ائمه‌ ديگر، درگير مسائل‌ سياسيِ‌ حكومتي‌ بوده‌اند، اگر چه‌ بدور از مسائل‌ سياسي‌ نيستند. در مورد فقهأ نيز اگر به‌ سوابق‌ محقق‌ ثاني، كاشف‌الغطأ بزرگ، ملااحمد نراقي، ميرزاي‌ قمي، شيخ‌ فضل‌اله‌ نوري، محمد حسين‌ نائيني‌ غروي‌ و به‌ ويژه‌ حضرت‌امام‌خميني(ره) نظركنيم‌ مي‌بينيم‌ كه‌ چون‌ درگير مسائل‌ سياسي‌ بوده‌اند كم‌ و بيش‌ پيرامون‌ «نظام‌ سياسي» و يا بنيانهاي‌ آن‌ با صراحت‌ به‌ انديشه‌پردازي‌ پرداخته‌اند و بر عكس‌ فقهأ ديگري‌ چون‌ شيخ‌ انصاري، صاحب‌ جواهر، صاحب‌ شرايع، شيخ‌ طوسي، آيت‌ اله‌ بروجردي‌ و ديگراني‌ كه‌ درگيري‌ مستقيمي‌ با مسائل‌ سياسي‌ نداشته‌اند اگرچه‌ به‌ مسائل‌ مربوط‌ به‌ نظام‌ سياسي‌ عنايت‌ داشته‌اند، اما بسيار محدود و در حد‌ ضرورت‌ به‌ آن‌ پرداخته‌اند.

(ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

متن کامل را می توانید دانلود نمائید

چون فقط تکه هایی از متن پایان نامه در این صفحه درج شده (به طور نمونه)

ولی در فایل دانلودی متن کامل پایان نامه

همراه با تمام ضمائم (پیوست ها) با فرمت ورد word که قابل ویرایش و کپی کردن می باشند

موجود است

فایل ها برای اینکه حجم آنها پایینتر شود وراحتتر دانلود شوند با فرمت rar یا zip فشرده شده و پسوردگذاری شده اند. پسورد همه فایل های این سایت یکسان است.

برای دریافت پسورد فایل اینجا کلیک کنید

در آمدي بر تئوري دولت در اسلام

 

مطالب مشابه را هم ببینید

141985615752731

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه ، تحقیق ، پروژه و مقالات دانشگاهی در رشته های مختلف است. مطالب مشابه را هم ببینید یا اینکه برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید فروش آرشیو پایان نامه روی دی وی دی

aca@

academicbooks@

پایان نامه دیدگاههای ایران وروسیه پیرامون رژیم حقوقی دریای خزر
دانلود پایان نامه درباره تاریخچه فلسطین
پایان نامه تأثیر توسعه سیاسی بر امنیت ملی در ایران
پایان نامه رشته حقوق با موضوع تدبیرهای کاربردی برای به دست آوردن قدرت سیاسی
پایان نامه رشته حقوق با موضوع نقش مجلس چهاردهم قانون گذاری (1324-1322 ش)