سایت مرجع دانلود پایان نامه -پشتیبانی 09361998026

دانلود پایان نامه تبیین مفهوم اسناد الکترونیکی، داده‌پیام الکترونیکی و رابطه بین اسناد رسمی در نظام حقوق تجارت

ارسال شده در سایت پایان نامه

پایان نامه تبیین مفهوم اسناد الکترونیکی، داده‌پیام الکترونیکی و رابطه بین اسناد رسمی در نظام حقوق تجارت

قبل از ورود به بحث لازم است مفاهیم، خصوصیات و ویژگی‌های اسناد تبیین گردد. عناصر اصلی اسناد الکترونیکی همانند اسناد مکتوب شامل متن و امضاء می‌باشند که در اسناد الکترونیکی به جای کلمه متن از داده‌پیام استفاده می‌شود. یکی از چالش‌های مهم در اسناد الکترونیکی، بحث اعتبار این اسناد می‌باشد که باید به تفصیل مورد بررسی قرار گیرد. از این رو این فصل طی دو مبحث تنظیم گردیده است. در مبحث نخست که خود مشتمل بر دو گفتار و چندین بند می‌باشد که مفاهیم سند، سند رسمی، سند عادی و اعتبار آن‌ها و سایر مفاهیم مورد نیاز تبیین می‌شود. در مبحث دوم نیز که مشتمل بر دو گفتار می‌باشد که مباحث اسناد الکترونیکی شامل داده‌پیام و امضای الکترونیکی، ویژگی‌های امضای الکترونیکی و اعتبار اسناد‌ الکترونیکی مورد بررسی قرار خواهد گرفت.

مبحث اول: مفهوم شناسی و شرایط اسناد مکتوب

در مورد اسناد الکترونیکی و امضای الکترونیکی که جزء لاینفک اسناد الکترونیکی می‌باشد تعاریف متعددی وجود دارد. که باید ابتدا مفهوم سند و اعتبار آن‌ها را در اسناد مکتوب تبیین گردد. از مهم‌ترین مباحث مقدماتی، تنقیح این مطلب است که چه فرقی بین اسناد عادی و اسناد رسمی وجود دارد و دارای چه ویژگی‌ها و امتیازاتی می‌باشند. بنابراین، در گفتار اول این مبحث مفاهیم سند، از نظر لغوی و فقهی و تعریف اسناد عادی و رسمی و تفاوت آن‌ها بحث گردیده است و در گفتار دوم اعتبار اسناد مکتوب(عادی و رسمی)مورد بحث و بررسی قرار می‌گیرد.

گفتار اول: اسناد مکتوب و شرایط آن

الف: معنای لغوی سند

سند از نظر لغوی به معنای تکیه‌گاه می‌باشد.

منظور از سند در اصطلاح علم حقوق، سند کتبی[1] می‌باشد که وفق ماده 1284 (ق.م)«به معنای هر نوشته‌ای است که در مقام دعوا یا دفاع قابل استناد باشد» این ماده معنای خاص سند را بیان می‌کند و معنای عام سند همان دلیل و مدرک است. مثلا”وقتی گفته می‌شود«تو چه سندی داری» یعنی چه دلیلی داری.[2]

طبق این ماده، سند همیشه برای اثبات ادعا یا دفاع از دعوای مطروحه مورد استفاده قرار می‌گیرد. در حالی که، گاهی اوقات سند در خارج از دادگاه نیز مورد استفاده و استناد قرار می‌گیرد. به عنوان مثال، برای انتقال ملک به نام دیگری در دفترخانه نیاز به ارائه سند مالکیت و اصل شناسنامه طرفین می‌باشد تا مالکیت انتقال دهنده و هویت طرفین معامله و اهلیت آن‌ها بر سردفتر اسناد رسمی محرز شود.[3]

همچنین طبق تعریف این ماده سند دارای دو شرط اساسی است. اول اینکه بصورت نوشته باشد و دوم در مقام دعوی قابل استناد باشد. با وجود قید نوشته برای سند که دلالت بر کتبی بودن آن می‌کند آنگاه تمام دلایلی که به صورت مکتوب در نیامده است از تعریف خارج می‌شود.

برخی معتقدند که سند عبارت است از هر نوشته‌ای که نتیجتا” و مدلولا” مثبت حق و یا مسقط آن باشد. مثل اوراق مربوط به عقود و ایقاعات و قراردادهایی که مخالف قانون نبوده و موجب حق گردد.[4]

ماده 13 کنوانسیون وین مقرر می‌دارد:«وصف نوشته از نظر مقررات این کنوانسیون، تلگرام و تلکس را شامل می‌شود».[5]ماده 13 اين كنوانسيون قبل از اينكه انعقاد قرارداد با استفاده از رایانه مطرح باشد، تدوین گردیده است.

سند به طور معمول برای اثبات اعمال حقوقی بکار می‌رود و بندرت در وقایع حقوقی استفاده می‌شود.[6]

بنابراین آنچه سندیت سند را محرز می‌نماید و باعث می‌شود تا عنوان سند به آن صدق کند دو امر است اول قابلیت استناد است که صراحتا” در این تعریف نیز آمده است و دومین امر که از تعریف سند به طور غیر مستقیم استنباط می‌شود، حاصل فعل و تراوش اندیشه انسان بودن سند است.

نوشته اعم از سند است و سند در لغت یعنی هر چیزی که به آن اعتماد کنند.[7]

مقصود از نوشته خط یا علامتی است که بر روی کاغذ یا چیز دیگری رسم شده و حاکی از بیان مطلبی باشد.[8]

از این رو، در تعریف، لفظ نوشته خصوصیتی ندارد و به اطلاق خود شامل هر گونه نوشته فارغ از محل نوشتن و یا شکل نوشتن و یا حتی وسیله نوشتن می‌باشد.

نوشته فارغ از محل نوشتن مورد لحاظ واقع شده بنابراین، ممکن است نوشته بر روی یک قطعه سنگ، کلوخ، فلز، آجر، تخته، یخ و یا بر روی نرم‌افزار کامپیوتری باشد. خطی که بر صفحه نمایان است فرقی ندارد که به وسیله‌ی ماده‌ی رنگی با دست نوشته شده یا با ماشین کپی و یا چاپ شده باشد همچنان که فرقی نمی‌نماید که بر صفحه حک شده باشد یا آنکه به وسیله‌‍ی آلتی برجستگی بر صفحه ایجاد کرده باشند.[9]

نوشته فارغ از زبان نوشتن می‌باشد لذا بر اسنادی که به زبان‌های دیگر اعم از اینکه در ایران و یا در خارج از کشور تنظیم شده باشد، سند اطلاق می‌گردد. اما برای اینکه در محاکم ما قابل استناد باشند، بایستی وفق ماده 58 (ق.آ.د. م)«توسط مترجم رسمی دادگستری ترجمه یا مطابقت آن‌ها با اصل توسط مأمورین کنسولی گواهی شده و پیوست شده و پیوست متن اصلی بشوند».

همچنین شکل نوشتن نیز خصوصیتی ندارد. نوشته ممکن است به صورت خط با حروف الفبایی، نقاشی یا خطوط مبهم بوده همچنانکه می‌تواند به شکل برجسته یا تورفته باشد. بنابراین ممکن است رسم یک جمجمه و دو استخوان متقاطع، سندی دال بر تهدید تلقی گردد.

نوشته‌ای که در اثبات اعمال حقوقی بکار می‌رود در صورتی سند است که بوسیله اشخاصی تنظیم و امضاء شود که در ایجاد آن اعمال اثر دارند. اطلاعات کسانی که عمل حقوقی را انجام نداده‌اند، اگر با نوشته‌ای اعلام شود شهادتنامه است نه سند. طبق ماده 1285 قانون مدنی شهادتنامه سند محسوب نمی‌شود و فقط اعتبار شهادت را خواهد داشت. شهادتنامه بیان کتبی اطلاع اشخاصی است که در وقوع عمل حقوقی یا واقعه مورد استناد دخالت نداشته‌اند. بنابراین شهادتنامه نمی‌تواند مصداق سند را داشته باشد چرا که شهود در ایجاد شهادت هیچ اثری ندارند.

در کشورهای دیگر مقدار وسیعی از اسناد رسمی نیز با توجه به امضای دیجیتال و ثبت دیجیتال داخل در تعریف سند رسمی می‌شوند و بدیهی است اسناد الکترونیکی جایگاه خاصی در حقوق آن کشورها پیدا نکرده‌اند. مثلاً در قوانین فدرال ایالات متحده به«داده‌هایی که به‌طریقِ الکترونیکی یا مغناطیسی» ضبط شده‌اند، اطلاق می‌شود و از این جهت به اسناد الکترونیکی و مغناطیسی تصریح دارد.

به هر تقدیر، سند باید علاوه بر کتبی بودن، دو ویژگی اساسی داشته باشد تا اطلاق سند بر آن ممکن باشد: اولا” باید قابلیت استناد داشته باشد و ثانیا” محصول کار و اندیشه بشری باشد. بنابراین، بر اثر انگشت که به طور غیرارادی بر جایی نقش می‌بندد، هر چند قابلیت استناد داشته باشد و بتواند امری را به اثبات رساند، نمی‌توان اطلاق سند نمود.[10]

همواره بايد اين نكته را در نظر داشت، اسناد فقط يكبار بوجود مي‌آيند و سپس مديريت شده و به مدت لازم نگهداري مي‌شوند. مديريت مطلوب اسناد نيز فرع بر شناخت خصوصيات و ويژگي آن‌هاست.

اسناد بطوركلي داراي چهار ويژگي اصلي هستند:

1- اصالت[11]:اسناد بايد بر آنچه كه محتواي آن‌ها ادعا مي‌كنند دلالت داشته باشند محتواي سند، توليد و يا ارسال كننده و همچنين زمان توليد و يا ارسال را بيان مي‌دارد تطابق اين دو وجه با واقعيت، اصالت سند را رقم مي‌زند.

2- اعتبار :[12]مي‌توان به اسناد به عنوان بازنماي كامل و صحيح از يك دوره عملكرد سازماني، استناد و اعتماد كرد.

3- يكپارچگي [13]: اسناد،كامل و بدون تغيير باقي مي‌مانند و در برابر تغييرات غير مجاز حمايت مي‌شوند اين خصوصيت به غير قابل تغيير بودن اسناد پس از توليد، اشاره دارد.

4- قابليت استفاده[14]: اسناد مي‌توانند در جاي معيني قرار داده شده و يا مورد بازيابي قرار گيرند، نگهداري شده و يا مورد تفسير واقع شوند.

سند به طور کلی عبارت است از مطلق دلیل اعم از مکتوب یا ملفوظ و مرادف مدرک است و در همین معنی عبارت«سند کتبی» به‌کار رفته که تلویحاً از وجود سند غیرمکتوب حکایت دارد. مکتوب بودن شرط صحت سند نمی‌باشد. يك سند تنها مجموعه‌اي از داده‌ها نيست بلكه نتيجه يا محصولي از يك فعاليت و رويداد است و به همين خاطر نيز با فعاليت‌هاي كاري، مرتبط هستند. پس سند مربوط به اعمال حقوقی می‌باشد و در وقایع حقوقی راهی ندارد. از آنجا که از شیوه‌های نوین کتابت ما، نگارش رایانه‌ای است، سند رایانه‌ای نیز داخل در تعریف خواهد شد. هر گونه‌ی دیگر نگارش الکترونیکی نیز سند الکترونیکی را در تعریف وارد می‌کند. بنابراین، از نظر تحدید قانونی، منعی بر لحاظ كردن اسناد الکترونیکی نداریم. در نتیجه اسناد با اشكال متفاوت از جمله در شكل الكترونيكي يافت خواهند شد.

 

هر چند در فقه با سند کتبی به عنوان دلیل اثباتی مخالفت شده ولی به نظر ما برای حجیت سند کتبی می‌توان حتی به سوره بقره و دعای جوشن کبیر استناد نمود که خداوند در آیه 282 سوره بقره می‌فرماید:«یا ایها الذین آمنوا اذا تداینتم بدین الی اجل مسمی فاکتبوه و لیکتب بینکم کاتب بالعدل…. فلیکتب و لیملل الذی علیه الحق»[15]. در این آیه بر مؤمنین تکلیف شده که اگر وامی از کسی می‌گیرند، آن را به صورت مکتوب درآورند و نوشتن بدهی توسط یک فرد عادل، ضروری دانسته شده است. همچنین برای پرهیز از کم و زیاد نمودن دین و شرایط آن، نویسنده را که باید بدهکار دین باشد مکلف به املای دین یا نوشتن و همراه دقت در تحریر مطالب نموده است. اگر تکلیف به ثبت دین در این آیه وجود دارد، قطعا” بایستی سند مکتوب، مربوط به دین بتواند در جایی هر چند اجمالی کارایی داشته باشد و حجیت آن فراتر از ضرورت پیشگیری از فراموشی مد نظر قرار گیرد. در مورد وصیت نیز ظاهرا” حکم مشابهی در قرآن کریم وجود دارد. ناگفته نماند از منظر فقه اعتبار سند در چنین صورتی تابع اعتبار اقرار خواهد بود، زیرا اگر سندی با این مشخصات تهیه شد، اقرار به دین محسوب می‌شود. شاید هم علت مسکوت گذاشتن اعتبار سند کتبی به عنوان دلیل، ماهیت اقرار داشتن آن بوده باشد.[16]

در فراز 29 دعای جوشن کبیر نیز سند از نظر لغوی به معنای تکیه‌گاه بکار گرفته شده است:«یا سند من لا سند له» به معنای«ای نگهدار افتادگان»،که در این دعا سند به خداوند اطلاق شده که تکیه‌گاه همه می‌باشد.[17]

بعلاوه بنا به حکم عقل که یکی از ادله استنباط احکام فقهی می‌باشد باید بی‌تعهدی مردم و رنگ باختن اخلاقیات در جامعه را با استفاده از تکنولوژی مدرن در امر تنظیم اسناد و تربیت افراد مجرب در این امر جبران نمود و اینکه عاقلان سند را به عنوان یکی از ادله مهم اثبات دعوی قرار می‌دهند. همچنین امروزه در مناسبات خود از خط استفاده می‌کنند و قادر به تنظیم سند کتبی می‌باشند، و سند برای پرهیز از فراموشی محتوای اعمال حقوقی وسیله مهمی است، مضاف بر اینکه تکنیک‌های بررسی جعل و کشف خدشه به مفاد اسناد روز به روز پیشرفته‌تر می‌شود، لذا نمی‌توان از ارزش اثباتی این دلیل غافل شد و اعتبار آن را تنها در قالب اقرار مورد بررسی قرار داد یا شهادت را در اثبات مدعا، قوی‌تر از آن دانست و حکم به بطلان سند رسمی در مقام معارضه با شهادت شهود داد.

متن بالا تکه ای از این پایان نامه بود برای دانلود متن کامل با فرمت ورد می توانید روی این لینک کلیک کنید

 

مطالب مشابه را هم ببینید

141985615752731

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه ، تحقیق ، پروژه و مقالات دانشگاهی در رشته های مختلف است. مطالب مشابه را هم ببینید یا اینکه برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید فروش آرشیو پایان نامه روی دی وی دی

aca@

academicbooks@

پایان نامه تاثیر اعتماد و خودآگاهی کارکنان بر تمایل به اشتراک دانش با توجه به نقش میانجیگری امنیت ر...
پایان نامه:بررسی اثر گذاری استراتژی عملکرد مدیریتی بر مدیریت ریسک در زمان بحران مالی در شرکتهای پذیر...
پایان نامه تدوین استراتژی های قابل اجرا برای شهرک صنعتی فیروزکوه
پایان نامه ماهیت آثار حقوق بشر وضمانت اجرای آن
پایان نامه کمال گرایی در دانشجویان متاهل