سایت مرجع دانلود پایان نامه -پشتیبانی 09199970560

مقاله رشته فقه با موضوع توصیف و ویژگی های علم فقه

ارسال شده در الهیات - فقه - فلسفه و معارف اسلامی

در این پست می توانید متن کامل مقاله رشته فقه با موضوع توصیف و ویژگی های علم فقه را  با فرمت ورد word دانلود نمائید:

علمي است که بدان استنباط احکام شرعي فرعي از ادله اجمالي آنها شناخته ميشود. وموضوع آن ادله شرعي کلي است ، از اين نظر که چگونه از آنها احکام شرعي استنباط ميشود. و مبادي آن از علوم عربي و بعضي از علوم شرعي مانند اصول کلام و تفسيرو حديث و برخي از علوم عقلي گرفته شده است و غرض ازآن بدست آوردن ملکه استنباط احکام شرعي و فرعي از ادله چهارگانه يعني کتاب و سنت و اجماع و قياس است .و فايده آن استنباط اين احکام بر وجه صحت است . و بايد دانست که حوادث هرچند بنفس خود بسبب انقضاي جهان تکليف متناهي باشند ولي به علت فزوني و عدم انقطاع حوادث ، احکام آنها را بطور جزئي نمي توان دانست . و چون براي هر يک از کردارهاي انسان از قِبَل ِ شارع حکمي است وابسته و منوط به دليلي که بدان اختصاص دارد، از اينرو آنها را قضايايي قرار داده اند که موضوعات آنها افعال مکلفان و محمولات آنها احکام شارع است از قبيل وجوب و نظاير آن ، و علم متعلق بدان را که از اين ادله حاصل ميشود فقه ناميدند، آنگاه در تفاصيل ادله و احکام و عموم يا شمول آنها درنگريستند و ديدند ادله راجع به کتاب و سنت و اجماع و قياس و احکام راجع به وجوب و ندب و حرمت و کراهت و اباحه است و در کيفيت استدلال بدين ادله بر اين احکام به اجمال و بي نگريستن به تفاصيل آنها جز بر طريق تمثيل ، انديشيدند و درنتيجه قضايايي کلي بدست آوردند که به کيفيت استدلال بدين ادله بر احکام به اجمال تعلق داشت و هم مربوط به بيان طرق و شرايط آنها بود تا بتوان به وسيله همه اين قضايا به استنباط بسياري از اين احکام جزئي ازادله تفصيلي آنها دست يافت ، آنگاه به ضبط آنها پرداختند و آنها را تدوين کردند و از لواحق نيز بدانها افزودند و دانش متعلق به آنها را اصول فقه ناميدند.

امام علاءالدين حنفي در کتاب ميزان الاصول گويد: بايد دانست که اصول فقه فرعي براي اصول دين است و ضرورت چنين اقتضا مي کرد که تصنيف در آن برحسب اعتقاد مصنف آن باشد و بيشتر تصانيف علم اصول فقه متعلق به اهل اعتزال و اهل حديث است که دسته نخست در اصول و دسته دوم در فروع با ما مخالفند و بر تصانيف آنان نميتوان اعتماد کرد. و تصانيف اصحاب ما دوقسم است ، قسمي در نهايت استواري و اتقان است از اينرو که فراهم آورنده آن ، اصول و فروع را گرد آورده است مانند ماخذالشرع و کتاب الجدل تاليف ماتريدي و مانند آن دو، و گونه ديگر در نهايت تحقيق در معاني وحسن ترتيب است چون مصنف آن به استخراج فروع از ظواهر مسموع اهتمام ورزيده است . اما بعلت آنکه آنان در دقايق اصول و قضاياي معقول مهارت نداشته اند راي آنان در بعضي از فصول به راي مخالفان منتهي شده است . و چنانکه اسنوي در تمهيد ياد کرده است نخستين کسي که در اين باره به تصنيف پرداخته امام شافعي است . (از کشف الظنون ). و صاحب کشاف آرد: اصول فقه و علم فقه را علم درايت نيز نامند چنانکه در مجمعالسلوک آمده است . وآنرا دو تعريف است : نخست به اعتبار اضافه و ديگر به اعتبار لقب ، يعني به اعتبار اينکه لقب دانش مخصوصي است . اما در تعريف به اعتبار اضافه ناگزير بايد مضاف يا اصول و مضاف اليه يا فقه و نيز اضافه را که بمنزله جزهاي صوري مرکب اضافي است ، تعريف کرد، و بنابراين اصول عبارتند از ادله زيرا اصل در اصطلاح بر دليل نيز اطلاق گردد، و هرگاه به علم اضافه شود اين معني از آن متبادر به ذهن ميشود و برخي گفته اند مراد معني لغوي است و آن چيزيست که چيز ديگري بر آن مبتني ميشود. و ابتناء ممکن است حسي باشد يعني بودن دو چيز حسي همچون ابتناء سقف بر ديوارها، و هم عقلي مانند ابتناء حکم بر دليلش . و چون اصول به فقه که داراي معني عقلي است اضافه شود، درمي يابيم که در اينجا ابتناء عقلي است . و اصول فقه چيزيست که فقه بر آن مبتني مي شودو بدان مستند يا متکي ميگردد و براي مستند و مبتناي علم مفهومي بجز دليل آن نتوان يافت . و تعريف فقه راخواهيم شناخت . اما اضافه به اعتبار مفهوم مضاف افاده اختصاص مضاف به مضاف ٌاليه ميکند و آن هنگامي است که مضاف مشتق يا مشابه مشتق باشد چنانکه در مثال : دليل مسئله ، دليل چيزيست که به مسئله اختصاص دارد به اعتبار اينکه دليلي بر آن ميباشد. و اصول فقه نيز چيزيست که مختص به فقه است از اين نظر که مبنايي براي آن و مسند بدان باشد. آنگاه به معني عرفي لقبي انتقال يافته است تا ترجيح و اجتهاد را نيز دربرگيرد. و برخي گفته اند لزومي ندارد که اصول فقه را به معني ادله آن فرض کنيم و آنگاه آنرا به معني لقبي يعني علم به قواعد مخصوص انتقال دهيم ، بلکه آنرا بر معناي لغويش يعني آنچه فقه بر آن مبتني شود و بدان استناد کند،حمل ميکنيم و در اين صورت بر همه معلومات آن از قبيل ادله و اجتهاد و ترجيح شامل خواهد شد، از اينرو که در ابتناي فقه بر آن اشتراک دارد و آنگاه از معلومات آن به لفظ خودش که اصول فقه باشد و از خود اصول فقه به اضافه کردن علم بدان ، تعبير خواهد شد و خواهيم گفت : علم اصول فقه . يا اطلاق آن بر علم مخصوص بر طريق حذف مضاف خواهد بود يعني علم اصول فقه ، ولي احتياج به اعتبار قيد اجمال خواهيم داشت و از اينجاست که در «محصول » گفته شده است : اصول فقه مجموع طرق فقه است بر سبيل اجمال و کيفيت استدلال و هم کيفيت حال مستدل بدان . و در احکام عبارتست از ادله فقه و جهات دلالت آنها بر احکام شرعي و کيفيت حال مستدل از جهت جمله .اينست آنچه سيد سند در حواشي شرح مختصرالاصول ياد کرده است . و اما تعريف آن به اعتبار لقب عبارتست از: علم به قواعدي که بدان بر وجه تحقيق به فقه برسند. و مراد از قواعد قضايايي کلي است که يکي از دو مقدمه دليل بر مسائل فقه است و مراد به رسيدن يا توصل ، توصل قريبي است که آنرا مزيد اختصاصي به فقه است زيرا اين معني از باء سببيت (به آن ) و از توصيف قواعد به توصل ، به ذهن متبادر ميشود، بنابراين «مبادي » از قبيل قواعد عربيت و کلام از تعريف خارج ميشود زيرا از قواعد عربيت به معرفت الفاظ و کيفيت دلالت آنها بر معاني وضعي مي رسند و بواسطه اين قواعد بر استنباط احکام از کتاب و سنت و اجماع قادر مي شوند. همچنين به وسيله قواعد کلام به ثبوت کتاب و سنت و وجوب صدق آن دو مي رسند و با اين قواعد به فقه دست مي يابند، همچنين علم حساب نيز از تعريف خارج شد زيرا بوسيله قواعد آن درمثال : «او را بر من پنج در پنج است » به تعيين کردن مقداري که بدان مقر است مي رسند نه به وجوبي که عبارت از حکم شرعي است … همچنين منطق نيز از تعريف خارج شد زيرا رسيدن از راه قواعد آن به فقه رسيدني نزديک و مختص بدان نيست ، چون نسبت آن به فقه و جز آن يکسان است . و تحقيق در اين مقام اين است که انسان به عبث آفريده نشده و بي فايده رها نشده است بلکه بهر يک از اعمال وي حکمي از قِبَل ِ شارع تعلق گرفته و آن حکم منوط به دليلي است که بدان اختصاص دارد تا از آن در هنگام حاجت استنباط کند و آنچه را مناسب بداند بر آن حکم قياس کند زيرا احاطه يافتن به همه جزئيات متعذراست . و بنابرين قضايايي حاصل آمد که موضوعهاي آنها افعال مکلفان و محمول هاي آنها احکام شارع برتفصيل است و علم بدانها را که از آن ادله بدست مي آيد فقه ناميدند، آنگاه به تفاصيل ادله و احکام درنگريستند و ديدند که ادله راجع به کتاب و سنت و اجماع و قياس ، و احکام راجع به وجوب و ندب و حرمت و کراهت و اباحه است و در کيفيت استدلال به اين ادله بر اين احکام به اجمال انديشيدند بي آنکه به تفصيل آنها درنگرند جز بر طريق مثال زدن . و از اينرو قضايايي کلي متعلق به کيفيت استدلال به اين ادله بر اين احکام به اجمال و بيان طرق و شرايط آنها بدست آمد که به وسيله هر يک از اين قضايا به استنباط بسياري از اين احکام جزئي از ادله آنها ميرسند و آنگاه اين قضايا را ضبط و تدوين کردند و برخي از لواحق و متمم ها و بيان اختلافها و ديگر مسائلي را که سزاوار بود نيز به قضاياي مزبور افزودند و علم بدانها را اصول فقه ناميدند و مجموعه آنها عبارت از علم به قواعدي شد که بدانها به فقه ميرسند و لفظ «قواعد» مشعر به قيد اجمال است و قيد «تحقيق» براي احتراز از علم خلاف و جدل است زيرا هرچند علم خلاف و جدل نيز بر قواعدي که انسان را به فقه ميرساند مشتمل مي باشد ليکن بر وجه تحقيق نيست بلکه غرض از آن الزام خصم است و گويند قواعد آن چنانست که انسان را از رسانيدن به فقه بروشي نزديک منع ميکند بلکه بوسيله آنها به محافظت حکم استنباطشده يا مدافعه از آن ونسبت آن به فقه يا غير فقه بطور يکسان ميرسند زيرا جدلي يا جواب دهنده اي است که وضعي را حفظ ميکند و يا معترضي است که وضعي را منهدم مي سازد. چيزي که هست فقيهان بسي از مسائل فقه را در علم جدل افزوده و نکات فقه را بر آن بنا کرده اند بحدي که توهم ميشود جدل رااختصاصي به فقه باشد. سپس بايد دانست که تنها مجتهدميتواند از راه جدل به فقه برسد نه ديگران ، زيرا علم به احکام از ادله است و دليل مقلد از آن جمله نيست و بهمين سبب مباحث تقليد و استفتا را در کتب حنفي نياورده اند و کساني هم که آنها را آورده اند تصريح کرده اند که بحث از آنها از لحاظ قرار دادن آنها در مقابل اجتهاد است

(ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

متن کامل را می توانید دانلود نمائید

 

از لینک زیر می توانید دانلود کنید :

فایل ها برای اینکه حجم آنها پایینتر شود وراحتتر دانلود شوند با فرمت rar یا zip فشرده شده و پسوردگذاری شده اند. پسورد همه فایل های این سایت یکسان است.

برای دریافت پسورد فایل اینجا کلیک کنید

 دانلود مقاله رشته فقه با موضوع توصیف و ویژگی های علم فقه

 

مطالب مشابه را هم ببینید

141985615752731

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه ، تحقیق ، پروژه و مقالات دانشگاهی در رشته های مختلف است. مطالب مشابه را هم ببینید یا اینکه برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید فروش آرشیو پایان نامه روی دی وی دی

aca@

academicbooks@

دانلود پایان نامه درباره یتیم
پایان نامه مربوط به فلسفه اسلامی رشته فلسفه و معارف اسلامی
پایان نامه تحلیل فقهی و حقوقی اصل یا قاعده لزوم با تاکید بر نظریات صاحب جواهر
تحقیق : معاد در قرآن و روايات
تحقیق :زن از ديدگاه شهيد مرتضي مطهري