سایت مرجع دانلود پایان نامه -پشتیبانی 09361998026

دانلود متن کامل پایان نامه با موضوع ساختار نظام قدرت منطقه اي در آفريقا

ارسال شده در متفرقه

در این پست می توانید متن کامل این پایان نامه را  با فرمت ورد word دانلود نمائید:

چكيده :

      شناخت و تعيين كشورهاي كانوني و پيراموني در مناطق مختلف جغرافيايي كمك شاياني براي بررسي و آگاهي از ساختار نظام قدرت منطقه اي مي كند. براي شناخت اينگونه كشورها نياز به رده بندي بر اساس قدرت ملّي آنها مي باشد. با تعيين سطح و وزن ژئوپليتيكي هر يك از كشورها مي توان سطوح قدرت ملّي آنها را مورد سنجش قرار داد. سنجش قدرت ملّي كشورها مستلزم ارزيابي و محاسبه مؤلّفه ها و عوامل مختلف اقتصادي، اجتماعي، سياسي، سرزميني، نظامي، فرهنگي و علمي كشورها مي باشد كه محاسبه مجموع امتيازات عوامل مذكور نشانگر ميزان و سطح قدرت ملّي و تعيين جايگاه آنها در ميان كشورها و در سطح منطقه اي و قاره اي مي باشد. شناخت و درك اهميت قاره آفريقا در ابعاد مختلف اقتصادي، سياسي، سرزميني و ….. در بدو ورود به هزاره سوّم و بذل توجّه به كشورهاي محوري و قطب آن، كمك مؤثّري در تدوين برنامه هاي كارآمد در زمينه هاي مختلف هر يك از كشورها از جمله جمهوري اسلامي ايران نموده و ميزان موفّقيت، صرفه جويي در وقت و هزينه ها و رسيدن به اهداف را محقق خواهد نمود. مقاله حاضر ضمن برشماري پتانسيلها و عوامل مهم ژئوپليتيكي تأثيرگذار در جايگاه هر يك از كشورها، سعي در شناخت كشورهاي مهم و مؤثّر در سطوح منطقه اي و قاره اي آفريقا دارد.        

 

واژگان كليدي:   ژئوپليتيك – آفريفا – قدرت منطقه اي – روابط بين الملل – نظام قدرت

 مقدمه:

       قاره آفريقا با دارا بودن 54 كشور با ويژگيهاي متفاوت اقتصادي، اجتماعي، فرهنگي، سياسي، طبيـعي و غيـره نمونه هاي بارز و پيچيده اي از رقابتها، كنشها و واكنشها، جستجوي ايفاي نقش محلي، منطقه اي و قاره اي توسط كشورها را در ميان قاره هاي جهان ارائه مي دهد. اگر چه ريشه ها و ردپاهاي اين مسائل را به خوبي مي توان در دوران استعمار و آثار و عملكرد آن در قاره فوق يافت ولي درك اهمّيت قاره آفريقا از سوي قدرتها و ساير كشورهاي جهان و به تبع آن علاقه مندي به برقراري روابط و بهره مندي هرچه بيشتر از مزايا و پتانسيلهاي مختلف آفريقا از سوي آنها، تلاش كشورهاي مختلف قاره براي كسب هرچه بيشتر قدرت در سطوح مختلف را سبب گشته و خود بر پيچيدگي و وخامت اين رقابتها مي افزايد. بطوري كه ميزان كسب قدرت و افزايش وزن و منزلت ژئوپليتيكي كشورها، اقتدار، تأثير گذاري، منافع بيشتر و گسترش حوزه نفوذ در ابعاد مختلف اقتصادي، فرهنگي، اجتماعي، سياسي و در مقياسهاي منطقه اي و قاره اي براي آنها در بر خواهد داشت. از سوي ديگر براي كشورهاي ساير قاره ها كه در پي تنظيم و بسط روابط با كشور هاي آفريقا بوده و بخش عمده اي از منافع ملّي خود را در اين قاره مي جويند با مسئله و مشكل اولويت بندي و درجه بندي اين كشورها در سياست خارجي خود مواجه مي باشند. از آنجا كه عنصر قدرت در كيفيت شكل دهي به تعاملات دولتها در جهان كنوني بويژه در قاره آفريقا نقش عمده اي را ايفا مي كند، مقاله حاضر در پي شناخت ساختار  نظام قدرت منطقه اي در آفريقا مي باشد.

      با روي آوري و اقبال كشورهاي مختلف جهان براي شكل دادن به نظامهاي منطقه اي، مفاهيم، ديدگاهها و الگوهايي درباره نحوه شكل گيري قدرت در اين نظامها مطرح گرديده است. اگرچه كيفيات رفتاري و نحوه تعاملات آنها با يكديگر از اهمّيت قابل توجّه اي برخوردار است امّا تعيين و سطح بندي قدرتهاي درجه 1، درجه 2 و ….. منطقه اي خود كمك شاياني به بررسي ديدگاهها و الگوهاي فوق مي نمايد. روش تعيين و سطح بندي قدرتهاي منطقه، مستلزم شناخت كشورهاي كانوني و پيراموني مي باشد. براي شناخت سطوح قدرت كشورها در يك رابطه سلسله مراتبي، سنجش وزن ژئوپليتيكي و قدرت ملّي آنها ضروري است. دولتي كه بيشترين وزن را داشته باشد قدرت تراز اوّل منطقه محسوب مي شود كه در جايگاه رهبري و كنترل منطقه اي قرار گرفته و در امور منطقه اعمال نفوذ مي كند. سطوح پايين تر قدرت جانب احتياط را رعايت كرده و با توجّه به اين واقعيت روابط خود را با او تنظيم مي كنند.(حافظ نيا، كاوياني، 1383 : 81).

      اگر چه در خصوص موضوع تحقيق نظريه ها و تئوريهاي مستقل و مستقيمي ارائه نگرديده است ولي به لحاظ ساختاري و پايه اي، چهارچوبهاي نظري و تئوريكي متعدد و مستدلي در ارتباط با سلسله مراتب قدرت، حوزه هاي نفوذ، مركز و پيرامون و … .. وجود دارد كه مي توان به موارد زير اشاره كرد:

      فردريك راتزل(1904- 1844) به نقش دو عامل وسعت و موقعيت كشورها در سياست و قدرت آنها پرداخته و براي رشد فضاي كشورها قوانين وضوابطي را مطرح كرد كه به قوانين هفتگانه معروفند.(حافظ نيا، 1379 :229)

      سائل بي كوهن، جغرافيدان معاصر آمريكايي، نظريه سيستم ژئوپليتيك جهاني را در دو بعد توزيع قدرت و ساختار فضايي ارائه داد و سيستم ژئوپليتيك جهاني را بر پايه موقعيت و قدرت كشورها درنظام جهاني تبيين كرد. وي عواملي را كه بر قدرت و نقش هر يك از اجزاء سيستم، نظير دولتها و كشورها، تاثير مي گذارند، اينگونه بر مي شمارد:

1- عوامل و تحولات داخلي، نظير ساخت سياسي، اقتصادي، اجتماعي، فرهنگي و فن آوري.

2- عوامل خارجي، تجارت خارجي، روابط سياسي، پايگاههاي نظامي، هم پيمانان خارجي، مسئله مهاجرت و … .. كه به توسعه و كنش متقابل بين كشورها و دولتها و همبستگي آنها به عنوان اجزاء سيستم كمك مي كند.

3- نيروهاي داخلي كه در خارج حضور دارند.           

      كوهن تجزيه سيستمهاي درون گرا را ناشي از افزايش درجه انتروپي (حجم ارتباطات كمتر) آنها مي داند. وي بر اساس الگوي درجه انتروپي، كشورهاي جهان را در سال 1991م.سطح بندي نموده است و برخي را با كمترين درجه نظير آمريكاي شمالي و برخي را با بيشترين درجه انتروپي نظير آفريقاي جنوب صحرا و يا آمريكاي جنوبي مي داند. الگوي او بر اساس ده عامل،ميزان پس انداز، توليد كشاورزي، توليد صنعتي، صادرات، تحقيقات توسعه اي، تعداد دانشمندان، مهندسان، كاهش ديون و بدهيهاي خارجي، مبادله علمي، تعداد اختراعات و در چهار سطح تشكيل مي دهد. شامل: سطح خيلي بالا، بالا، متوسط و سطح پايين.(حافظ نيا، 1379 :  6-335).

او معتقد است كشورهاي جهان را از حيث سطوح قدرت در پنج گروه مي توان دسته بندي كرد:

1- قدرتهاي درجه اول كه در يك بعد يا تمام ابعاد در سطح جهان عمل مي كنند، شامل: آمريكا، اروپا، روسيه، چين، ژاپن.

2- قدرتهاي درجه دوم كه در سطح يك منطقه جغرافيايي عمل مي كنند وداراي ابعاد زير هستند:         

– تلاش مي كنند خود را به عنوان هسته و مركز منطقه مطرح كنند.

– از جهت اقتصادي و ارتباطي تلاش مي كنند به گره مواصلاتي و مركز منطقه تبديل شوند.

– نفوذ نظامي را در منطقه دنبال مي كنند.

– تلاش مي كنند جلوي قدرتهاي جهاني در آن منطقه را بگيرند.

– خواستهاي برتري جويانه در كل منطقه دارند، هرچند توفيق زيادي را به همراه نداشته باشد.

3- قدرتهاي درجه سوم، كشورهايي هستند كه در حوزه هاي كوچكتري در منطقه ژئوپليتيكي با هم رقابت دارند. اين رقابتها در زمينه هاي ايدئولوژيكي و سياسي يا در اختيار گرفتن منابع منطقه است اما اين كشورها به علت قلت تواناييهاي اقتصادي، جمعيتي يا نظامي قادر به رقابت با قدرتهاي درجه دوم نيستند.

4- قدرتهاي درجه چهارم، تنها در جهت تاثيرگذاري بر همسايگان خود تلاش مي كنند.

5- قدرتهاي درجه پنجم، كشورهايي هسـتند كه حوزه نفوذشان صرفاً در محدوده جغرافيايي خودشـان اسـت.(Cohen , 1994 : 26-27 )

      ساموئل هانتينگتون(1999) معتقد اسـت كه سياستهاي جهاني همواره پيرامون قدرت و مبارزه براي كسب قدرت دور مي زند. او چهار نوع سيستم قدرت جهاني را مورد بحت قرار مي دهد:

1 – سيستم تك قطبي، كه يك ابرقدرت و بسياري قدرتهاي ناچيز ديگر وجود دارند و از قدرتهاي عمده حائز اهميت خبري نيسـت. در نتيـجه آن ابرقدرت به طور مؤثري مسائل مهم بين المللي را به تنهايي حل و فصل مي كند و هيچ مجموعه اي از ساير كشورها قدرت آن را ندارند كه مانع اقدامات آن بشوند.

2- سـيستم دو قطبي، مانند دوران جنگ ســرد كه دو ابر قدرت وجود داشــت و روابط بين آنها در سياستهاي بين المللي نقش اساسي ايفا مي كرد.

3 – سيستم چند قطبي كه چندين قدرت عمده با توان تقريباً مساوي وجود دارد و بر اساس الگوهاي متغير با يكديگر همكاري و رقابت مي كنند.

4 – سيستم دوگانه تك قطبي – چند قطبي، كه يك ابرقدرت وتعداد زيادي از قدرتهاي عمده در كنار هم هستند. اين سيستم در حال حاضر بر جهان حاكم است.(Huntington , 1999: 35-49 )

     از ديگر محققان، مي توان به لوئيس كانتوري و استيون اشپيگل در دهه 1960م. اشاره كرد. به اعتقاد آنها هر منطقه داراي بخش هسته يا كانون اصلي سياست بين المللي در آن منطقه و بخش پيرامون شامل دولتهايي كه در امور سياسي منطقه ايفاي نقش مي كنند ولي به واسطه عوامل اجتماعي، سياسي، اقتصادي، سازماني و غيره از بخش هسته مجزا هستند و ديگر يك سيستم مداخله گر كه به آن دسته از قدرتهاي خارجي اشاره دارد كه داراي مشاركت مهمي در يك خرده سيستم هستند. كانتوري و اشپيگل سطح بالاتر از منطقه را سيستم مسلط و با عرصه جهاني و سطح پايين تر را سطح يك دولت ملّي با عرصه كشور خود مطرح مي نمايند.

      ويليام تامپسون نيز نوشته هاي ناظر بر خرده سيستم هاي بين المللي را مرور كرده و تلفيقي از آنها به دست داده است. وي، ويژگيهايي كه در اين نوشته ها براي خرده سـيسـتم هاي بين المللي بر شـمرده، شامل موارد زير مي باشد:

1 – مجاورت بازيگران با يكديگر

2 – الگوهاي منظم روابط يا تعاملات

3 – ارتباط متقابل دروني كه بر اساس آن، تغييري در يك بخش از خرده سيستم، بر ديگر بخشها تأثير خواهد گذاشت

4 – شناسايي داخلي و خارجي به عنوان واحدهاي مجزاي قدرت كه در مقايسه با واحدهاي سيستم مسلط، نسبتاً فرودست ترند

5 – اثرات دگرگوني در سيستم مسلط بر خرده سيستم، بزرگتر از اثر معكوس آن است

6 – ميزاني(نامشخص) از پيوندهاي مشترك زباني، فرهنگي، تاريخي، اجتماعي يا قومي

7 – ميزان نسبتاً بالايي از همگرايي از جمله شايد روابط نهادي آشكار

8 – غالب بودن كنشهاي درون سيستمي بر نفوذهاي خارجي

9 – نيروهاي نظامي مجزا

10 – نوعي تعادل منطقه اي

11 – سطح مشتركي از توسعه

      وي نهايتاً نتيجه گيري مي كند كه در مورد خرده سيستم ها اتفاق نظر چنداني وجود ندارد اما شرايط لازم و كافي براي يك خرده سيستم منطقه اي را در چهار عامل زير خلاصه مي كند:

1 – منظم بودن و شدت تعاملات به ترتيبي كه دگرگوني در يك بخش بر بخشهاي ديگر تأثير گذارد

2 – مجاورت كلي بازيگران

3 – شناسايي داخلي و خارجي سيستم به عنوان واحدي مجزا 

4 – وجود دست كم دو و احتمالاً چند بازيگر در خرده سيستم(دوئرتي و فالتزگراف، 1372 :261-260)

       پس از بحث در خصوص چهارچوبهاي نظري موضوع مورد تحقيق، با توجّه به اينكه قدرت ملّي عامل كسب قدرت و رقابت با ديگران به حساب مي آيد به ارائه تعاريفي از آن پرداخته مي شود:

1-  به برآيند توانايي ها و قابليت هاي يك جامعه، قدرت ملّي مي گويند.

2- قدرت ملّي يك كشور، توانايي، اسـتعداد و ظرفيت آن كشـور اسـت كه براي اعمال ارادة ملّي و تحصيل و حفاظت از منافع ملّي به كار گرفتـه مي شود. (حافظ نيا، 1379 : 145)                   

3- مجموعه اي از توانمنديهاي مادي و معنوي كه در قلمرو يك واحد جغرافيايي و سياسي به نام كشور يا دولت وجود دارد.(كاظمي، 1373 : 170)   

قدرت ملّي داراي دو قلمرو كاربردي است:

      قلمرو داخلي كه به منظور قانون گذاري، ضابطه گذاري، اجراء، تنظيم و تنسيق امور جامعه و روابط آحاد ملّت و تأمين امنيت داخلي از طريق نهادهاي سازمان يافته قانوني نظير نهادهاي قانون گذاري و سياستگذاري، قضايي، امنيتي و تبليغاتي به كار گرفته مي شود. قلمرو خارجي و فراكشوري كه براي تحصيل اهداف و حفاظت از منافع ملّي و دفع تهديدات از امنيت ملّي در عرصة بين المللي به كار مي رود.

      قدرت ملّي داراي دو وجه كاربردي است:  اول وجه نفوذ و دوم،‌ وجه اعمال زور. وجه اول ذهني و عيني است و ماهيت ژئوپليتيكي دارد و امروزه به شدّت مورد توجّه دولت هاي  بزرگتر نسبت به دولتهاي كوچكتر و يا حتي همتراز اسـت.

(ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

متن کامل را می توانید دانلود نمائید

چون فقط تکه هایی از متن پایان نامه در این صفحه درج شده (به طور نمونه)

ولی در فایل دانلودی متن کامل پایان نامه

همراه با تمام ضمائم (پیوست ها) با فرمت ورد word که قابل ویرایش و کپی کردن می باشند

موجود است

از لینک زیر می توانید دانلود کنید :

فایل ها برای اینکه حجم آنها پایینتر شود وراحتتر دانلود شوند با فرمت rar یا zip فشرده شده و پسوردگذاری شده اند. پسورد همه فایل های این سایت یکسان است.

برای دریافت پسورد فایل اینجا کلیک کنید

دانلود پایان نامه با موضوع ساختار نظام قدرت منطقه اي در آفريقا

 

مطالب مشابه را هم ببینید

141985615752731

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه ، تحقیق ، پروژه و مقالات دانشگاهی در رشته های مختلف است. مطالب مشابه را هم ببینید یا اینکه برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید فروش آرشیو پایان نامه روی دی وی دی

aca@

academicbooks@

دانلود متن کامل پایان نامه کارشناسی درباره سيگنال صوت و تصوير
پایان نامه:تأمين اجتماعي
پایان نامه : سابقه سكونت بشر بر روي زمين
پایان نامه:روشهاي مكانيكي جلوگيري از بارداري
دانلود پایان نامه : جوشكاري و انواع آن