سایت مرجع دانلود پایان نامه -پشتیبانی 09199970560

تنظيم صورتجلسه و ارزيابي مفاد شهادت

ارسال شده در سایت پایان نامه

1-1-1-1-1       تنظيم صورتجلسه و ارزيابي مفاد شهادت

براساس ماده 240 ق.آ.د.م : اظهارات گواه بايد عيناً در صورت مجلس قيد و به امضا يا اثر انگشت او برسد و اگر گواه نخواهد يا نتواند امضا كند مراتب در صورت مجلس قيد خواهد شد. بايد توجه داشت كه اگر شاهد، ذيل صورت جلسه را امضا نكند اين امر مانع از حجيّت شهادت نخواهد شد .هر چند كه در صورت سوء استفاده دادرس، حق شكايت شاهد يا طرف مقابل شهادت به دادگاه انتظامي قضات محفوظ است .به هر حال با استماع شهادت، براساس ماده 241 ق.آ.د.م : ” تشخيص ارزش و تأثير گواهي با دادگاه است ” در نهايت امر اين دادگاه و دادرس رسيدگي كننده است كه درخصوص مورد با توجه به شهادت ارائه شده در صورت اقناع وجدان تصميم نهايي را اتخاذ مي­نمايد. از ماده 241 بر مي­آيد كه اختيار دادگاه در اين خصوص مطلق مي­باشد، ليكن قابل كنترل به وسيلة دادگاه تجديدنظر استان مي­باشد. مطلق بودن حق ارزيابي شاهد به اين معنا نيست كه مي­تواند از پذيرفتن شهادت شهودي كه تمام شرايط لازم را داشته به صرف عدم حصول قناعت وجدان خودداري كند، بلكه منظور اين است كه مي­تواند با در نظرگرفتن شرايط شاهد، موقعيت اجتماعي و خانوادگي او و نيز روابط خويشاوندي و دوستي وي با اصحاب دعوی و با مقايسة موداي شهادت شهود با يكديگر و با ادعاي مدعي، شهادت شهود را ارزيابي و درصورتي كه چنين شهادتي را در معرض اتّهام مي بيند با ذكر دليل رد نمايد.

 

1-1-1-1-2       رفع اثر از شهادت در صورت رجوع شاهد

ماده 1319 ق.م مقرر مي­دارد : درصورتي كه شاهد از شهادت خود رجوع كند يا معلوم شود برخلاف واقع شهادت داده است به شهادت او ترتيب اثر داده نمي­شود. اگر شهادت خلاف واقع يا شهادتي كه شاهد از آن رجوع نموده است مبناي حكم در دادگاه بدوي بوده و اين حكم قابل تجديدنظر باشد، در مرحله تجديد نظر نقض خواهد شد. اما اگر رأي دادگاه قطعي شده باشد در اين كه آيا از اين حكم مي­توان تقاضاي اعاده دادرسي نمود يا خير دو نظر وجود دارد : طبق نظر نخست، هرگاه حكم قطعي شده باشد نمي­توان از آن اعاده­ي دادرسي خواست؛ زيرا اعاده­ي دادرسي يك طريق استثنايي اعتراض به رأي مي­باشد و فقط در موارد معينه­ي مذكور در ماده 426 ق.آ.د.م. مي­توان اعاده­ي دادرسي خواست و مورد رجوع از شهادت و نيز معلوم شدن خلاف واقع بودن شهادت، خارج از جهات اعاده­ي دادرسي است و مشمول اين ماده نمي­شود .البته قائلين به اين نظر معتقدند كه اين امر مانع از آن نخواهد شد كه متضرر از چنين حكمي بتواند عليه گواه يا گواهان اقامه­ي دعوا نموده و از باب تسبيب خسارات ناشي از آن را بخواهد. ( امامی ؛ 1379، 229 )

براساس نظر دوم، گفته مي­شود كه بند 5 ماده 426 ق.آ.د.م. ناظر به تجويز اعادة دادرسي در مورد حيله و تقلّب مؤثر در حكم دادگاه مي­تواند در مورد شهادت كذب نيز صادق باشد .تنقيح مناط ناشي از بند 6 همان ماده نيز مي­تواند به طور كلي اثبات بي­اعتباري دليل مستند حكم را به عنوان يكي از جهات اعادة دادرسي قلمداد نمايد، گرچه چنين تفسير موسعي، با توجه به چهرة استثنايي اعادة دادرسي و لزوم اكتفاء به قدر متيقّن، خلاف احتياط مي­باشد، ليكن مي­تواند مؤيدي بر جواز اعادة دادرسي در خصوص مورد به شمار رود و استناد به بند 5 را موجه­تر بنمايد .بنابراين، با رجوع از شهادت و يا كشف خلاف واقع­بودن آن، كاشف به عمل مي­آيد كه حيله و تقلّبي توسط استنادكننده­ي به شهادت به كار برده شده كه در حكم دادگاه نيز مؤثر واقع شده است .شايسته ذكر است كه اين نظر در غالب موارد ممكن است صحيح باشد زيرا در اكثريت قريب به اتفاق موارد استناد به شهادت كذب، با سوء استفاده از شهادت به عنوان دليل اثبات مي توان با حيله و تقلّب، د ادگاه را تحت تأ ثير قرار داد؛ ولي در تمام موارد اين گونه نيست و ممكن است واقعاً استنادكننده به شهادت قصد حيله و تقلّب نداشته باشد .به­علاوه از چنين رأيي مي­توان براساس ماده 373 ق.آ.د.م، تقاضاي فرجام خواهي نيز نمود .ماده فوق مقرر مي دارد : چنان چه عدم صحت مدارك، اسناد و نوشته­هاي مبناي رأي كه طرفين در جريان دادرسي ارائه نموده­اند ثابت شود رأي صادره نقض مي شود.

اين مورد از موارد رسيدگي ماهوي است كه در شأن ديوان عالي كشور نمي باشد و از اين لحاظ قابل انتقاد است .همچنيـن از چنين رأيي مي­توان براساس قانون اصلاح مـاده 18 قانون تشكيل دادگاه­هاي عمومي و انقلاب مصوب  24/10/1385 مجلس شوراي اسلامي [1] نزد رياست محترم قوه قضائيه اعتراض نمود، اختياري كه در يك قسمت به هيئت­هاي سه نفره در استان­ها براساس آئين نامة مصوب رياست قوه قضائيه [2] واگذار شده است.

 

1-1-1-2              شهادت از منظر فقهای شیعه

1-1-1-2-1       شهادت حق است يا تكليف

يكي از سؤالاتي كه دربارۀ شهادت به ذهن خطور مي‌كند اين است كه آيا شهادت حق است يا تكليف و ثمرۀ آن در اين است كه در صورت حق بودن شهادت، شاهد مي‌تواند از اداي شهادت خودداري كند و در مقابل، دادگاه نمي‌تواند او را الزام به اداي شهادت نمايد؛ زيرا افراد در اعمال حق خود مخيّر هستند اما اگر تكليف باشد شاهد تابع نظر دادگاه خواهد بود و هرگاه دادگاه بخواهد مي‌تواند براي اداي شهادت، جلب و احضار نمايد و  شاهد هم مكلف به اداي شهادت خواهد بود.

فقهاي شيعه شهادت را تكليف مي دانند و اداي شهادت را واجب و اجماع علما بر اين است كه اداي شهادت واجب كفايي است و برخی هم آن را واجب عيني مي‌دانند [ مباني تكملة المنهاج، آيت الله خوئي، ج 1، ص 139] .فقهاء دلايلي را از كتاب و روايات براي تكليف بودن شهادت مي‌آورند. در قرآن آيات زيادي بر وجوب شهادت دلالت دارد: «وَلاَ تَكْتُمُواْ الشَّهَادَةَ وَمَن يَكْتُمْهَا فَإِنَّهُ آثِمٌ قَلْبُهُ…» بقره آيه 283- و آيات ديگري مانند طلاق آيه 2- نساء آيۀ 135- بقره آيۀ 282

روايات زيادي هم بر وجوب شهادت دلالت دارند، پيامبر (ص) فرمود: كسي كه شهادت را كتمان كند و يا طوري شهادت دهد تا بوسيله آن خون مسلماني ريخته شود و يا مال مسلماني را به دست آورد در قيامت با روي سياهي محشور خواهد شد و بر صورتش زخمي نمايان خواهد بود كه خلايق او را با اسم و نَصَب خواهند شناخت. [وسايل الشيعه، شيخ حرّ عاملي، ج 18، كتاب شهادات باب 2، ج 2].

از نظر قانون، در قوانين جمهوري اسلامي ايران هرگاه صحبت از شهادت و بيّنه است بر احضار يا جلب شاهد نيز تأكيد شده است به عنوان نمونه: مواد 224 و 225 قانون آیین دادرسی کیفری، شاهد از نظر قانوني مكلف است در دادگاه حضور يابد ولي طبق اصل 38 قانون اساسي كشور، اجبار به شهادت مجاز نيست. ( صانعي ص 38و 45)

 

1-1-1-2-2       حكمت مشروعيت شهادت

شهادت براي صيانت و حفاظت از حقوق به معني الاعم چه حق الناس و حق الله باشد تشريع شده و از دو جزء تشكيل مي‌شود و دو مرحله دارد: 1. تحمل شهادت 2. اداء شهادت.

تحمل شهادت: معني التزام است كه شاهد ملتزم مي‌شود آنچه را ديده و شنيده بیان نماید.

اداء شهادت: اعلام شاهد حاكم را با شهادت دادنش به سبب آنچه كه حاصل شده براي او علم به آنچه كه مشاهده كرده آنرا. ( ابوالوشِ، 1378،  ص53- 63- 83 )

مستند شهادت: ضابطه و قاعده در شهادت وجود علم است كه از طريق ديدن و شنيدن يا هردوي آنها به دست مي‌آيد به استثناي مواردي كه شهادت به استفاضه كافي است: بعضي از امور بوسيله شنيدن و شياع بين مردم كه در فقه به آن استفاضه گويند ثابت مي‌شود (تحرير الوسيله، ج 2، ص 403).

مستند علم در شهادت: در شهادت علم بايد مستند به حس باشد ولي عده‌اي استناد به حس را در علم شرط نمي‌دانند و تأكيد نموده‌اند اگر از راههايي چون تواتر، خبر همراه با قراين دالّ بر صحت و شهرت، علم بدست آيد كافي است. امام خميني (ره) در این باره می­فرمایند، ضابطه اين است كه بايد شهادت با يقين و علم قطعي همراه با حد بنابراين در مواردي كه ديدن در ديدنيها و شنيدن در شنيدنيها و… ممكن است از طريق ديگري غير از حواس پنجگانه مانند تواتر و شهرت هم علم بدست آيد بلي اگر از طريق غير عادّي مثل رمل و جفر باشد اشكال دارد.

 

1-1-1-2-3       شهادت كر و لال:

مشهور علماي شيعه شهادت ناشنوا را مي‌پذيرند و شهادت فرد كر و لال (اخرس) نيز به اتفاق آراي علماء مورد قبول است به شرط آنكه قاضي مفهوم اشارات او را درك كند (شهيد اول، الدروس الشرعيه، ص 429)

1-1-1-2-4       شهادت نابينا:

مشهور برآنند كه شهادت فرد كور در اموري كه نياز به مشاهده ندارد، صحيح است اگر دو نفر عادل صاحب صدا را معرفي نمايند در اين صورت نيز شهادت او صحيح است.

1-1-1-2-5       كيفيت شهادت:

فقهاي شيعه در نحوۀ اداي شهادت توسط شهود دو خصوصيت را لازم مي‌دانند:

اول: مطابقت شهادت با دعوي، شهود بايد درباره همان موضوعي كه طرفين دعوي اختلاف دارند شهادت دهند به طوري كه مفاد شهادت آنها اثبات موضوعي خاص باشد و شهود در زمان و مكان و اوصاف فعل مورد نظر هم اتفاق داشته باشند والاّ قبول نخواهد شد.

دوم: توافق شهادت شهود در معنا، اگر شهادت شهود از نظر لفظي با هم اختلاف داشته باشد ولي معني و مفاد شهادت هر دو يكي باشد پذيرفته مي‌شود والاّ فلا (مرواريد، 1421 قمري ج 4، ص 14)

 

1-1-1-2-6       جنسیت:

فقهاي شيعه شهادت را به لحاظ جنسيت شاهد به سه دسته تقسيم نمود­ه‌اند:

دسته اول: مواردي كه فقط شهادت مردان قبول است مثل طلاق، حدود بجز زنا و رؤیت هلال.

دسته دوم: مواردي كه شهادت مردان و زنان با همديگر پذيرفته مي‌شود مانند: شهادت سه مرد و زن در رجم و شهادت يك مرد و دو زن در دعاوي مربوطه اموال و ديون (امور مالي) وشهادت دو مرد و چهار زن در حدّ تازيانه در زنا.

دسته سوم: مواردي كه شهادت زنان به تنهايي پذيرفته مي‌شود مانند:

شهادت دو زن درباره عذرها و عيوب زنان مانند حيض، نفاس، تولد طفل زنده و شير دادن به طفل (رضاع)

شهادت يك زن: براي اثبات ربع وصيت و شهادت زن قابله بر تولد طفل.

1-1-1-2-7       رجوع از شهادت:

زمانيكه شهود از شهادت خود برگردند اگر قبل از حكم كردن طبق شهادت شهود باشد، شهادت آنها ساقط مي‌شود اما اگر طبق شهادت شهود، حكم صادر شود و آنها از شهادت خود برگردند حكم فسخ نمي‌شود و واجب است بر شهود ضمان آنچه كه با شهادت آنها تلف شده است و رجوع از شهادت فقط در حضور قاضي و حاكم صحيح است. (همان)

 

1-1-1-2-8       شهادت كذب:

يكي از اعمال نفرت انگيز است كه گواهي دروغ در زمرۀ گناهان كبيره است و موجب زوال و ضعف عدالت است كسي كه در هنگام واقعه ناظر بوده و در موقع اداء مطلب در محضر دادگاه واقعيت را عالماً و عاملاً قلب نمايد و باعث صدور حكم به ناحق شود كه در ماده 650 ق. م. ا آمده: هر كس در دادگاه، نزد مقامات رسمي شهادت دروغ بدهد به سه ماه و يك روز تا دو سال حبس و يا به يك ميليون و پانصد هزار تا دوازده ميليون ريال جزاي نقدي محكوم خواهد شد. اين از نظر جنبه عمومي جرم بود و از نظر جنبه خصوصي نيز قابل مجازات مي‌باشد. (مدني، سيد جلال الدين؛ 1280 ، ص 367)

[1] – قانون اصلاح مادة 18 اصلاحي قانون تشكيل دادگاه هاي عمومي و انقلاب، مصوب 24/10/1385 ، روزنامه رسمی 24/11/1385

[2] – آئين نامه و دستورالعمل اجرايي مادة 18 ا صلاحي قانون تشكيل دادگاههاي عمومي و انقلاب و مادتين  و 40 قانون ديوان عدالت اداري به شمارة 19464/85/1-25/11/1385 كه در روزنامة رسمي شمارة 18056 مورخه 2/12/1385 درج گرديده است.

دانلود متن کامل پایان نامه با فرمت ورد

 

مطالب مشابه را هم ببینید

141985615752731

فایل مورد نظر خودتان را پیدا نکردید ؟ نگران نباشید . این صفحه را نبندید ! سایت ما حاوی حجم عظیمی از پایان نامه ، تحقیق ، پروژه و مقالات دانشگاهی در رشته های مختلف است. مطالب مشابه را هم ببینید یا اینکه برای یافتن فایل مورد نظر کافیست از قسمت جستجو استفاده کنید. یا از منوی بالای سایت رشته مورد نظر خود را انتخاب کنید و همه فایل های رشته خودتان را ببینید فروش آرشیو پایان نامه روی دی وی دی

aca@

academicbooks@

پایان نامه کنترل بازوی انعطاف پذیر Quanser بر اساس شبکه عصبی و فازی
پایان نامه منظومه ­های سیاسی طنز در انقلاب مشروطه
پایان نامه تبعیضات موجود در تجارت کالا و خدمات و چگونگی جلوگیری از آن
پایان نامه تعیین عضویت در سازمان تجارت جهانی، بر منابع داخل صنعت تولید ماشین آلات راهسازی
پایان نامه تعیین میزان تاثیر گذاری متغیرهای فاصله ای مورد استفاده در اعتیاد نوجوانان و جوانان