پایان نامه   مواضع روحانیت نسبت به دولت مصدق

پایان نامه جهت اخذ درجه کارشناسی ارشد

رشته تاریخ-گرایش انقلاب اسلامی

عنوان:

  مواضع روحانیت نسبت به دولت مصدق

استاد مشاور: دکتر محمد حسن رازنهان

سال ۱۳۹۴

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده و استاد راهنما در سایت درج نمی شود

(در فایل دانلودی نام نویسنده و استاد راهنما موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

چکیده

مصدق از شخصیت های تاثیر گذار در تاریخ ایران معاصر است که در دوره ی نخست وزیری  اقدامات و اصلاحات مهمی داشته است. او اولین سیاست‌مدار خاورمیانه بود که با ملی‌ کردن صنعت نفت پرچم مبارزه اقتصادی با قدرت‌های استعماری را بر افراشت. او به طرق مختلف سرمشقی برای سران ملی‌ گرای دیگر کشورها همچون جمال عبدالناصر بود و در این مسیر طرفداران زیادی پیدا کرد البته مخالفان داخلی و خارجی نیز داشت. بررسی دوستان و دشمنان مصدق ، باعث شناخت بیشتر وی می شود.مصدق با رهبری نهضت ملی که با هدف ملی کردن نفت ایران شکل گرفته بود، مبارزه ، علیه استعمار و سپس استبداد داخلی را شروع کرد، دشمنان خارجی وی از جمله انگلیس و آمریکا به منظور منافع نفتی و اقتصادی و دشمنان داخلی وی به خاطر منش دموکرات و ضد استبدادی و انجام اصلاحاتش با وی برخورد کردند.با گسترش و تعمیق دامنه مبارزه ، جناحی از نهضت که صرفا از مبارزه ، خواستار تامین منافع تنگ نظرانه خود بودند از جنبش به هراس افتادند و به سازش با دربار پرداختند تا با گرفتن امتیازاتی از یکدیگر ، جنبش را مهار کنند. از جمله گروه های موثر در این برهه تاریخی ، روحانیون می باشند، آیت الله بروجردی در برابر وی بیشتر موضع سکوت اختیار نمود ، که این سکوت در حوادث مهم و تاثیر گذار، بیشتر باعـث شد حکومت برای سرکوب نهضت و مردم از آن بهره گیرد. ازدیگر روحانیون تاثیرگذار این زمان آیت الله کاشانی است . وی در ابتدا با مصدق و اقداماتش موافق بود اما به مرور زمان به مخالفت پرداخت و به شدت از مصدق و سیاست هایش انتقاد می نمود. مواضع فداییان اسلام نیز به گونه ای بود که مانند کاشانی در ابتدا به خاطر آرمانهایی که در سر داشتند از مصدق حمایت نمودند اما در ادامه دچار انشعاب شدند و این بخاطر زندانی شدن نواب صفوی بود که عبدالحسین واحدی جای او را می گیرد و به مخالفت با مصدق می پردازد. سرانجام در ۲۸ مرداد ۱۳۳۲بر اثر اتحادی از عوامل داخلی و خارجی دولت مصدق که در جهت حمایت از منافع ملی ایران تلاش فراوانی نموده بود، کنار زده شد.

واژگان کلیدی : جبهه ملی ، مصدق ، کاشانی ، بروجردی ، فداییان اسلام ، کودتا

فهرست مطالب

عنوان                                                                                                                      صفحه

         فصل اول: کلیات پژوهش

مقدمه…………………………………………………………………………………………………………………………………۲

بیان مسئله…………………………………………………………………………………………………………………………۴

سوال های پژوهش……………………………………………………………………………………………………………۴

فرضیه های پژوهش…………………………………………………………………………………………………………۵

پیشینه پژوهش………………………………………………………………………………………………………………..۵

روش انجام پژوهش………………………………………………………………………………………………………….۶

بررسی و نقد منابع……………………………………………………………………………………………………………۶

          فصل دوم: معرفی مصدق و کاشانی،جبهه ملی ….

مصدق………………………………………………………………………………………………………………………………۱۱

کاشانی …………………………………………………………………………………………………………………………….۱۶

گفتمان،کاشانی،بروجردی………………………………………………………………………………………………..۱۹

جبهه ملی ……………………………………………………………………………………………………………………….۲۶

نیروهای تشکیل دهنده جبهه ملی………………………………………………………………………………….۳۱

فروپاشی جبهه ملی ………………………………………………………………………………………………………..۳۴

پیوند بازار با نهضت و روحانیت……………………………………………………………………………………….۳۷

مجلس شانزدهم و ترور هژیر ……………………………………………………………………………………………۳۹

مبارزات ملیون علیه رزم آرا…………………………………………………………………………………………….۴۲

مواضع روحانیت در مورد ترور رزم آرا……………………………………………………………………………..۴۸

انتظارات فداییان………………………………………………………………………………………………………………۵۱

جدایی فداییان………………………………………………………………………………………………………………..۵۲

فصل سوم: روحانیت

روحانیت ………………………………………………………………………………………………………………………..۶۱

تقسیم بندی روحانیون……………………………………………………………………………………………………۶۵

مواضع و دیدگاههای  کاشانی و بروجردی……………………………………………………………………..۶۹

رقابت درونی روحانیون…………………………………………………………………………………………………….۷۳

نهضت ملی و روحانیت ……………………………………………………………………………………………………۷۶

انتخابات دوره هفدهم ……………………………………………………………………………………………………..۷۹

رقابت های انتخاباتی…………………………………………………………………………………………………………۸۱

قیام تیر۳۰………………………………………………………………………………………………………………………..۸۷

مواضع علما در قبال نخست وزیری قوام…………………………………………………………………………..۹۳

از ۳۰ تیر تا ۹ اسفند…………………………………………………………………………………………………………۹۸

جدایی یاران قدیمی مصدق……………………………………………………………………………………………۱۰۱

عوامل  اختلافات کاشانی با مصدق…………………………………………………………………………………۱۰۳

رقابت کاشانی با بروجردی……………………………………………………………………………………………..۱۰۸

فصل چهارم : شروع مخالفت برخی روحانیون با دولت

انتخاب کابینه و دخالت کاشانی……………………………………………………………………………………..۱۱۳

اختیارات مصدق…………………………………………………………………………………………………………….۱۱۶

مواضع کاشانی و دیگر روحانیون در برابر اختیارات………………………………………………………..۱۲۲

اتحاد دشمنان داخلی…………………………………………………………………………………………………….۱۲۹

آغازی برای پایان حکومت مصدق………………………………………………………………………………….۱۳۵

روحانیت و ماجرای  9 اسفند………………………………………………………………………………………….۱۳۹

قتل افشار طوس…………………………………………………………………………………………………………….۱۵۱

رفراندوم…………………………………………………………………………………………………………………………۱۵۹

مواضع روحانیون در قبال رفراندوم…………………………………………………………………………………۱۶۳

فداییان اسلام در همکاری با کاشانی علیه بروجردی…………………………………………………….۱۷۰

فداییان و کودتا………………………………………………………………………………………………………………۱۹۰

رابطه کاشانی و سرلشگر زاهدی…………………………………………………………………………………….۱۸۹

فصل پنجم : کودتا

کودتا ……………………………………………………………………………………………………………………………..۱۹۵

 

عوامل کودتا……………………………………………………………………………………………………………………۲۰۱

کاشانی و کودتا……………………………………………………………………………………………………………..۲۱۰

بروجردی و پایان نهضت………………………………………………………………………………………………..۲۱۹

رابطه کاشانی با دولت کودتا…………………………………………………………………………………………..۲۲۵

بهبهانی و کودتا……………………………………………………………………………………………………………..۲۳۵

نتیجه گیری…………………………………………………………………………………………………………………..۲۴۱

ضمائم ……………………………………………………………………………………………………………………………۲۴۴

فهرست منابع…………………………………………………………………………………………………………………۲۵۹

ب

مقدمه

دوران ملی شدن صنعت نفت چنان حجمی از شخصیت‌ها ، وقایع و تحولات سیاسی را در خود جای داده است که به پژوهشگران تاریخ امکان می‌دهد تا از زوایا و منظرهای گوناگون به بررسی و تجزیه و تحلیل این دوران بپردازند. ویژگی‌های شخصیتی هر یک از بازیگران دوره نهضت ملی به تنهایی یا نحوه ارتباط آنها با یکدیگر و سیر تغییر و تحولات در آن، شکل‌گیری جبهه ‌های سیاسی و فکری مختلف و ائتلاف‌ها و گسست‌های آنها، نقش نیروهای سیاسی خارجی در این دوران، تعامل‌ها و تقابل‌های قدرت‌های خارجی و ده‌ها موضوع و مسئله دیگر در این دوران باعث شده است تا فضایی گسترده برای بحث و فحص پیش روی محققان و علاقه‌مندان به تاریخ گشوده شود. در این میان تلاش برای مبرا ساختن چهره‌ها و شخصیت‌ها از نقص‌ها و نقصان‌ها، خطاها و اشتباهات و در مقابل، ارائه تصویری قهرمان‌گونه از افراد، جزئی جدایی‌ناپذیر از بسیاری تحلیل و تفسیرهای مربوط به این دوران به شمار می‌آید که البته خوانندگان نکته‌سنج و حقیقت‌جو هیچ‌گاه فکر و ذهن خود را تسلیم چنین تفسیرهای جهت‌دار و آغشته به احساسات و تعصبات نکرده و نمی‌کنند. دکتر محمد مصدق که از دوازده سالگی گام در امور دیوانی نهاد و کمابیش حدود ۶۰ سال از عمر خویش را در شعبات مختلف حوزه سیاست گذرانید، شخصیتی است که بیشترین نگاه‌های مثبت و منفی را متوجه خود ساخته و کمتر سالی است که چندین عنوان کتاب و دهها مقاله و پایان‌نامه درباره او انتشار نیابد. این البته به خاطر اهمیتی است که دوران ملی شدن صنعت نفت به عنوان یک تجربه بزرگ برای ملت ما دارد. چون ایرانیان پس از سالیان دراز در چشیدن طعم تلخ استبداد و استعمار، چشم‌اندازی امیدبخش و روشن را پیش روی خود مشاهده می‌کردند و گام‌های نخستین را نیز با قدرت و صلابت در این راه برداشته بودند. مصدق شخصیتی است با مجموعه‌ای از ضعف‌ها و قوت‌های غیرقابل انکار و چه بسا که گاهی برخی خصلت‌های منفی او مثل خودرأیی و بی‌اعتنایی به نظرات همراهان و دوستان – بویژه در دوره پرتلاطم و حساس نهضت ملی- زیان‌ها و خسارات بزرگی را نیز برای مردم ایران در پی داشته است، اما او را باید از یک ضعف اساسی گریبانگیر بسیاری از سیاستمداران دوران قاجار و پهلوی که سرمنشأ غالب بدبختی‌ها و گرفتاری‌های مردم ایران در طول این دوران به شمار می‌آید و آن ” بر گردن داشتن طوق وابستگی به اجانب و استعمارگران” مبرا دانست.

تحمل تبدیل یک پیروزی بزرگ و ارزشمند به یک شکست سنگین و خفت‌بار، بی‌شک برای مردمی که خود را آماده استنشاق هوایی تازه کرده بودند، بسیار سخت و جانگداز بود و لذا جای آن دارد که تأملی جدی بر روی دلایل و عوامل این تبدیل و تبدل صورت گیرد.

بیان مسئله:

در دوره‌ی اول حکومت محمد رضا پهلوی (١٣٣٢-١٣٢٠) کشور ایران دارای شرایط ویژه ای بود. در این دوره ما شاهد حضور گسترده‌ی نخبگان سیاسی جامعه هستیم، که در عرصه های سیاسی مختلف حضور فعالی داشتند یکی از مهم ترین مسایل این دوره مسأله‌ی ملی شدن صنعت نفت بود که در رأس آن مصدق قرار داشت. در واقع تلاش وی برای ملی شدن صنعت نفت از زمان نمایندگی او در مجلس شروع شد که بعدها در زمان نخست وزیری اش آن را ادامه داد و در این مسیر مصدق سعی می کرد از تمام گروه ها و احزاب سیاسی برای دستیابی به هدف ملی شدن نفت بهره ببرد یکی از مهمترین و تاثیر گذارترین این گروهها جامعه‌ی روحانیت بود که با توجه به اهمیت ملی شدن نفت و نفوذی که روحانیت در بین جامعه ی آن روز و مخصوصا بازاریان داشته در این پژوهش سعی شده است که مواضع این قشر از جامعه را نسبت به مصدق و جریان ملی شدن صنعت نفت مورد کاوش و بررسی قرار دهیم.

 ضرورت پژوهش :

یکی از مهمترین مسایل تاریخ معاصر ایران رابطه روحانیت با دولت بوده که یکی از نمودهای بارز آن در مسئله‌ی ملی شدن صنعت نفت است که با مقاومت های داخلی و مخالفت های خارجی همراه بود بررسی ابعاد داخلی این موضوع و مخصوصا رابطه‌ی روحانیت با مصدق برای شناخت تاریخ این دوره ضروری به نظر می رسد

 پرسش هاى پژوهش :

پرسش اصلی: مواضع روحانیت در باره‌ی مصدق و ملی شدن نفت چه بوده است؟

پرسش های فرعی: ۱- رابطه‌ی کاشانی با مصدق چگونه بوده است؟

۲- علل مواضع منفی برخی روحانیون نسبت به دولت مصدق چه بود؟

 

  فرضیات  پژوهش :

فرضیه اصلی: روحانیون در این برهه از موضع فعالی برخوردار بودند.

فرضیه های فرعی: ۱-  کاشانی ابتدا از مصدق حمایت کرد اما در ادامه از حمایت وی دست برداشت.

۲- برخی از روحانیون نسبت به اقدامات داخلی مصدق اعتراض داشته و مخالفت می ورزیدند برخی دیگر بخاطر طرفداری و دوستداری محمد رضا شاه همسو با سیاست های او بودند . عده ای از این روحانیون هم با سازمانهای خارجی مانند سیا و اینتلیجنت سرویس انگلیس ارتباط داشتند.

پیشینه پژوهش :

  تحقیقات زیادی درباره جبهه ی ملی و مصدق و مسئله نفت انجام گرفته است اما در مورد رابطه و مواضع روحانیت نسبت به دولت مصدق تحقیق جامعی صورت نگرفته است. در چند سال اخیر کتاب هایی در مورد مصدق نوشته شده که اسناد و مدارک جدیدی ارائه کرده اند ، از جمله این کتاب ها : ایران و سی آی ای، بازنگری سرنگونی دولت مصدق نوشته داریوش بایاندور، ناگفته هایی پیرامون فروریزی حکومت مصدق و نقش حزب توده ایران اثر دکتر ماشاء الله ورقا، ایران در دوره مصدق اثر سپهر ذبیح و محمد رفیع مهرآبادی ، خواب آشفته نفت اثر علی موحد، مصدق و نبرد قدرت نوشته همایون کاتوزیان و … نام برد.

درباره مصدق پایان نامه های مختلفی نیز نگاشته شده است از جمله آنها : مقایسه تطبیقی سیاستهای قوام السلطنه و مصدق در قبال حزب توده در دانشگاه امام صادق علیه السلام . ۱۳۸۱ . استاد راهنما: عبدالرضا هوشنگ مهدوی  | دانشجو: حبیب ساسانی. بررسی بازتاب عملکرد دکتر محمد مصدق در جهان عرب ، دانشگاه تبریز – دانشکده علوم انسانی و اجتماعی . ۱۳۹۲ . استاد راهنما: غلامعلی پاشازاده  . جلیل نایبیان  | استاد مشاور: محمد علی پرغو  | دانشجو: داود عمرانی. بررسی اختلافات دکتر مصدق و مجلس هفدهم، استاد راهنما: محمدعلی اکبری  | استاد مشاور: محمدعلی کاظم بیگی  | دانشجو: فاطمه خندان. بررسی تطبیقی روابط فداییان اسلام با حکومت دکتر مصدق و دربار، استاد راهنما: احمد بخشایش اردستانی  | استاد مشاور: بابک نادرپور  | دانشجو: مرتضی ملکی. سیاست خارجی دولت دکتر مصدق، دانشگاه امام صادق علیه السلام . ۱۳۷۱ . استاد راهنما: محمدجواد شیخ الاسلامی  | دانشجو: مرتضی صبوری. اندیشه سیاسی و روش حکومتی دکتر محمد مصدق، استاد راهنما: صادق زیبا کلام  | استاد مشاور: ناصر تکمیل همایون  | دانشجو: حمید فردوسیان. اما در موضوع مورد این پژوهش ، کسی به آن نپرداحته است. همچنین مقالات پراکنده ای در مورد مصدق و جبهه ملی نگاشته شده است.

روش شناسی تحقیق :

این پژوهش به روش کتابخانه ای انجام شده است یعنی پس از مراجعه به منابع (کتب، اسناد، مقالات و مجلات ….) اطلاعات جمع آوری شده و سپس به تجزیه و تحلیل آنها پرداخته شده است.

بررسی و نقد منابع :

در مورد موضوع مورد بحث به صورت تخصصی کتابهای محدودی نگارش شده با این حال در رابطه با کودتای ۲۸ مرداد و زندگی نامه ی مصدق، از جنبه های مختلف کتاب های ارزشمندی نگارش یافته اند این کتب را می توان به دو دسته تقسیم کرد کتاب های که به مسأله داخلی پرداخته اند و کتاب هایی که به مسائل خارجی توجه کرده اند برخی از آنها هم هر دو موضوع را بحث کرده اند ما در این قسمت به معرفی کتاب هایی که استفاده کرده ایم می پردازیم :

مصدق و کودتا: نوشته مارک جی.گازیوروسکی ,  مالکوم برن:

 این کتاب نگاهی بر موضوعاتی می اندازد که همچنان در تحول روابط ایران و امریکا و استمرار مسائل مربوط به یکجانبه گرایی و پنهان کاری در سیاست خارجی ایالات متحده حائز اهمیت هستند. مارک گازیوروسکی و مالکوم برن طیف درخشانی از اندیشمندان بااستعداد را گرد آورده اند…. و این کتاب مجموعه ای است استثنایی که به چنین حادثه ی مهم و منحصر به فردی می پردازد.

نیروهای مذهبی در بستر حرکت نهضت ملی، اثر علی رهنما :

    در این کتاب که به مقطع تاریخی ۱۳۲۸ تا ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ (نهضت ملی شدن نفت و پیامدهای آن) اختصاص دارد، کنش، عملکرد، و تحولات درونی سه نحله و نیروهای شاخص مذهبی این دوره‌ی تاریخی، آیت الله بروجردی، آیت الله کاشانی، و نواب صفوی، رابطه‌ی هر یک از این‌ها با یک دیگر، و تاثیر هر یک بر نهضت ملی نفت بررسی شده است.” مولف دراین کتاب نقش آیت الله بروچردی، آیت الله کاشانی، مجتبی نواب صفوی و دکتر محمد مصدق را در جریان نهضت ملی نفت بررسی کرده و با ادله و دلایل و مستندات فراوان نوشته است که هرکدام نسبت به خاستگاهی که دارند و کدامشان به تناسب جایگاهی که داشتند، در جهت پیشبرد نهضت ملی درست ترین موضع را اتخاذ کرده بودند و جالب توجه اینکه بررسی وی از تمامی مدارک و اسناد و خاطرات رجل سیاسی آن دوران نشان میدهد که آیت الله بروجردی بهترین و ظریف ترین موضع گیری ها را داشته و به رغم  محذوریت هایی که برای یک مرجع در اندازه های مرحوم بروجردی  وجود داشت وی بسیار ظریف و مثبت موضع گرفته است. رهنما سعی می کند تصویری چند بعدی از تلاشهای جریانها و افراد اصلی ماجرای نفت و کودتای ۲۸ مرداد به دست دهد و در نهایت قضاوت رابه عهده خواننده بگذارد . اگر چه چینش اطلاعات وی به گونه ای است که خواننده تیز بین سمت و سوی جهت گیری وی را متوجه می شود .

مجموعه‌ای از مکتوبات، سخنرانی‌ها و پیام‌های آیت‌الله کاشانی نوشته محمدترکمان:

 احتمالا جامع‌ترین اثری که مجموعه بسیار مهم و جالب توجهی از مکتوبات ، نامه‌ها ، پیام‌ها، سخنرانی‌ها و مصاحبه‌های آیت‌الله سیدابوالقاسم کاشانی را در طول دوران حیات ایشان در خود جای داده، این دوره ۵ جلدی است.با مراجعه و مطالعه دقیق اسناد و مدارک ارائه شده در این کتاب می‌توان با زوایای بسیاری از زندگی و مبارزات سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و مذهبی آیت‌الله کاشانی در طول بیش از ۴۰ سال پایانی عمر ایشان آشنا شد و این مجموعه بویژه از آن رو اهمیت بیشتری می‌یابد که ویراستار محترم کوشیده اسناد و مدارک موجود را به ترتیب تاریخی تقریبا دقیقی تنظیم و ارائه کند و این امر، خواننده را به‌گونه‌ای منطقی با سیر تاریخی حیات آیت‌الله کاشانی آشنا ساخته و در کنار آن، زوایایی از مشکلات و بحران‌های سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی مبتلابه حکومت و جامعه ایران را در برهه‌های مختلف به نمایش می‌گذارد. مجلد اول مجموعه‌ای از اسناد، مکتوبات، پیام‌ها و سخنرانی‌های آیت‌الله کاشانی در خلال سال‌های ۱۳۳۰ ۱۲۹۹ را به علاقه‌مندان ارائه می‌دهد، در جلد دوم اسناد پرارزشی از مبارزات ایشان از مهر ۱۳۳۰ تا قیام ۳۰ تیر ۱۳۳۱ گردآوری شده است، همچنین مجموعه‌ای از اسناد و مدارک آیت‌الله کاشانی از ۳۱ تیر ۱۳۳۱ تا کودتا در جلد سوم تنظیم شده است. مجلد چهارم از فردای کودتا تا هنگام رحلت آیت‌الله کاشانی (۲۳ اسفند ۱۳۴۰)‌ را در خود جای داده و بالاخره در مجلد پایانی، اسناد، نامه‌ها، پیام‌ها و ده‌ها مدرک باارزش پیرامون زوایای مختلف زندگی این عالم بزرگوار گردآوری شده است.

چهره حقیقی مصدق السلطنه نوشته حسن آیت:

      کتاب قصد دارد چهره حقیقی مصدق السلطنه را معرفی کند ، ولی مهمترین اصل در رجعت به تاریخ ، بیان تاریخ آن گونه که بوده و به دور از هر گونه غرض ورزی است ، چیزی که کمبود آن در این کتاب به شدت احساس می شود . نویسنده با لحنی سرشار از بغض و کینه و غرض ورزی و به دور از هرگونه انصاف و واقع نگری به معرفی مصدق پرداخته و حاصل کار چیزی نیست جز ” فحش نامه ” ای نسبت به مصدق. خواننده هوشمند مسلما ً به تناقضات فراوان و آشکاری که سرتاسرکتاب را فراگرفته پی خواهد برد.

کتاب در سه فصل تنظیم شده . در فصل اول با چهره حقیقی مصدق خائن ، کافر ، فریب خورده ، عامل استعمار ، پایه گذار کودتای ۲۸ مرداد برای نابودی خودش!!! ،فراماسون ، پولدار و… آشنا می شویم. فصل دوم به یادداشت های سیاسی حسن ارسنجانی یار دیرین قوام السلطنه در ارتباط با چند روز نخست وزیری قوام پس از استعفای مصدق می پردازد و فصل سوم در برگیرنده مقالات نویسنده در روزنامه جمهوری اسلامی در سال ۵۸ می باشد . در انتها نیز ضمائمی وجود دارد که می توان با مراجعه به آنها خائنین بیشتری را شناسائی کرد . چاپ اول کتاب در سال ۱۳۶۰ توسط دفتر انتشارات اسلامی (وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم ) و در ۲۷۲ صفحه منتشر شده است .

در مورد قضاوت نویسنده نسبت به مصدق نمی بایست نگران بود چرا که به گفته خود وی  محققاً حقیقت آشکار خواهد شد و تاریخ قضاوت حقیقی خود را خواهد کرد.

خاطرات و تاملات دکتر مصدق :

این کتاب مشتمل بر دو کتاب است اول زندگینامه و خاطرات مصدق و کتاب دوم مختصری درباره ملی شدن صنعت نفت به قلم دکتر مصدق می باشد ، که به کوشش ایرج افشار چاپ شده است . مصدق در ابتدا به تشکیلات مملکت در رژیم قدیم و اختلاس در آن می پردازد و سپس از ورودش به خدمت دولت و تحصیلات خود در ایران ، پاریس و سوئیس اشاره می کند. در ادامه به اشتغال خود در ایران و فعالیت های سیاسی اش می پردازد و در بخش یا کتاب دوم از تاریخ ملی شدن نفت در ایران و تصدی مقام نخست وزیری و اقداماتش سخن می گوید . برای شناخت مصدق و تحولات دوره ی ملی کردن صنعت نفت این کتاب از مهمترین و مفیدترین آثار می باشد.

 

تعداد صفحه :۲۸۶

قیمت :37500 تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت  serderehi@gmail.com

ارسال شده در