پایان نامه حیات سیاسی- نصربن سیار

گروه تاریخ

پایان نامه

جهت اخذ درجه کارشناسی ارشد

رشته تاریخ اسلام

عنوان

حیات سیاسی- نصربن سیار

استاد مشاور

دکتر پروین دخت اوحدی

زمستان ۸۷

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده و استاد راهنما در سایت درج نمی شود

(در فایل دانلودی نام نویسنده و استاد راهنما موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

چکیده

خراسان در روزگار امویان ایالتی مهم و سوق الجیشی بود که نقش تعیین کننده ای در تحولات آن دوره داشت. ترکیب جمعیت با فتح اسلامی تغییر محسوسی کرد، بدین ترتیب که قبایل عرب برای ادامه فتوحات در آسیای میانه به تدریج وارد منطقه خراسان شدند و ضمن محاربه با نامسلمانان با جمعیت بومی ایران در آمیخته و باعث پا گرفتن اسلام در منطقه شرق خلاقیت اسلامی گشتند. به عبارتی دیگر خراسان به منزله ی پایگاه اعراب مسلمان برای کنترل فلات ایران و ماطق شرق در آمد اما این وضعیت قبایل عرب و اتحاد و یکپارچگی آنان دوامی نداشت. زیرا به تدریج این قبایل با یکدیگر درگیر شدند وب ا عنایت به اختلافات سابقه دار اعراب شمالی و جنوبی ( که حتی بیش از ظهور اسلام نیز وجود داشت) خراسان عرصه کشمکش و رقابت بین این قبایل شد و در سرونوشت حکومت اموی نقش تعیین کننده ای بازی کرد. با مطالعه اوضاع خلاقت اموی و نقش عراق در مقدرات خراسان مشاهده می کنیم که حکام خراسان اغلب به واسطه حکمران عراق و با تائید مرکز خلافت برگزیده می شدند و مسئله وفاداری به خلافت اموری و حمایت خلیفه وقت در موفقیت یا عدم توفیق، حکمرانان نقشتعیین کننده ای داشت. نصربن سیار آخرین حاکم اموی خراسان بود که نظریه لیاقت و وفاداری خویش به دستگاه خلافت به حکمرانی آن منطقه انتخاب شد و کوشید با به کار بستن توان سیاسی خود اوضاع آشفته خراسان را در اواخر عهد اموی سامان دهد. اختلافات قبیله ای اعراب در خراسان و ظلم و ستم انان به نو مسلمانان و عدم توجه خلافت اموی به امور آن ایالت نصر را بر آن داشت تا اصلاحاتی را برای وحدت قبایل عرب و کم کردن فشار بر نو مسلمانان انجام دهد. وی کوشید مالیات ها را منظم و دیوان ها را صالاح کند، امتیازاتی به نو مسلمانان واگذار کند و با تطمیع، برخی سران قبایل قحطانی را مطیع سازد. با برررسی روایت های مختلف می توان موفقیت نسبی برای وی قائل شد ولی باید شااره کرد که حاصل تلاش وی نیز همانند اتحاد قبایل سست و شکننده بود به طوری که با اغتشاش در مرکز خلافت (شام) و ضعف و سستی در ارکان خلافت به تدریج در کار وی شکست افتاد. می توان گفت که انتصاب والی قحطانی (منصور بن جمهور) بر عراق که رقیب بن سیار عدنانی بود، آخرینامیدهای وی را برای اصلاح امور خراسان و در نهایت نجات امویان از بین برد. انعکاس این ضعف ها در پیدایش نهضت عباسیان در خراسان به وضوح دیده می شود. درگیری های نصر بن سیار با جددیع بن علی کرمانی (که از قبیله قحطانی بود) و جنگ و دشمنی های طولانی با وی باعث کم رمق شدن نیروهای طرفدار اموری و در نهایت غلبه اومسلم خراسانی بر آنان شد. باشکست نصر بن سیار از ابو مسلم و به دنبال آن شکست مروان بن محمد در نبرد زاب، خلافت به عباسیان واگذار شد.

واژه های کلیدی : اعراب قحطانی، اعراب عدنانی، خراسان، امویان، ابومسلم خراسانی، حارث بن سریج ، عباسیان

فهرست مطالب

عنوان                                                                                                 صفحه

مقدمه. ۱

۱- مسئله پژوهش (بیان مسئله ) ۳

۲- سوالات تحقیق.. ۴

فرضیه های تحقیق.. ۴

اهداف تحقیق.. ۵

روش انجام تحقیق.. ۵

پیشینه تحقیق.. ۵

معرفی و نقد منابع. ۸

 

بخش اول: وضعیت خراسان تا روی کار آمدن نصر بن سیار. ۲۰

فصل اول: اوضاع خراسان در اواخر عهد  ساسانی.. ۲۱

جغرافیای تاریخی خراسان. ۲۲

اوضاع سیاسی و اجتماعی خراسان پیش از ورود اعراب مسلمان……………………………………………………………… ۲۹

 

فصل دوم: اوضاع سیاسی ، اجتماعی خراسان پس از ورود اسلام. ۳۷

ورود اعراب مسلمان به خراسان. ۳۸

دوره خلفای راشدین ………………………………………………………………………………………………………………………… ۵۴

دوره سفیانیان………………………………………………………………………………………………………………………………….. ۶۰

دوره مرانیان…………………………………………………………………………………………………………………………………….. ۶۹

 

بخش دوم: اقدامات و اصلاحات نصربن سیار قبل و بعد از حکمرانی خراسان. ۸۶

فصل اول: نصر بن سیار از ولادت تا حکمرانی خراسان. ۸۷

خاستگاه نصربن سیار ۸۸

تعصبات قبیله ای اسد بن عبداله وبرکناری وی.. ۹۴

حکمرانی اشرس بن عبدالله.. ۹۶

 

فصل دوم: اصلاحات و اقدامات نصر بن سیار پس از حکمرانی خراسان. ۱۰۶

اصلاحات و اقدامات نصر بن سیار ۱۰۷

جنگ نصر بن سیار در ماوراء النهر و کشته شدن کورصول. ۱۱۴

کشته شدن زید بن علی و آمدن یحیی بن زید به خراسان………………………………………………………………… ۱۲۱

آشتی نصر با سغدیان. ۱۲۲

ولایتداری نصر از سوی ولید بن یزید عبدالملک… ۱۲۶

تاریخچه جنبش نومسلمان ودرگیری هایشان با نصربن سیار و تأثیرآن بر اوضاع خراسان. ۱۲۸

 

بخش سوم: زمینه های سقوط امویان و شکل گیری نهضت عباسیان در خراسان. ۱۳۵

فصل اول: زمینه های سقوط امویان و تلاش نصر بن سیار برای جلوگیری از آن. ۱۳۶

اختلاف ازدیان و مضریان (کرمانی و نصر) در خراسان و سرانجام حارث بن سریج و جدیع کرمانی.. ۱۳۷

قیام عبدالله بن معاویه و تاثیر آن بر اوضاع خراسان. ۱۵۵

شیبان بن سلمه خارجی و خوارج ودرگیری آنها با نصربن سیار ۱۵۷

 

فصل دوم: جنبش عباسیان از شکل گیری تا کشته شدن نصر بن سیار ۱۶۰

دعوت عباسیان. ۱۶۱

شخصیت ابومسلم خراسانی.. ۱۶۸

درگیری نصر بن سیار و ابومسلم و تلاش نصر برای ایجاد اتحاد بر ضد ابومسلم…………………………………….. ۱۷۵

درگیری نصربن سیار با قحطبه بن شبیب و مرگ وی.. ۱۸۰

دلایل شکست اصلاحات نصر بن سیار ۱۸۴

نتیجه ………………………………………………………………………………………………………………………………………….. ۱۹۲

فهرست منابع و مآخذ. ۱۹۱ 

مقدمه

حکومت امویان، قدرت سیاسی وسلطه ی خویش را بر پایه ی عصبیت ویژه ای مستقر کرده بود و این مسئله مربوط به برتری شاخه ی خاصی از قریش با عنوان بنی امیه به پشتوانه عرب شمالی و قبایل ساکن شام بود. نزاع دو گروه از قبایل شمال و جنوب همیشه برای دولت اموی مشکل ساز بود، این منازعات به ویژه درخراسان در اواخر دوره ی اموی به حدی بود که سامان یابی مجدد امکان پذیر نبود. خراسان به عنوان منطقه ای سوق الجیشی و مهم محل فرار کسانی بود که از دست حکومت عراق به شرق می گریختند و جنگ های مداوم اعراب با ساکنان ماوراء النهر بر خستگی مردم این نواحی افزوده بود. اقدامات حجاج بن یوسف ثقفی حاکم عراق و فشاری که بر نو مسلمانان وارد کرده بود باعث گرایش مردم به جنبش نو مسلمانان و پیوستن آنها به شورش حارث بن سریج گردیده بود. نصر بن سیار که از اعراب شمالی بود از طرف هشام بن عبدالملک به عنوان والی ایالت سوق الجیشی خراسان انتخاب شد، وی با هوش و ذکاوتی که داشت متوجه شد برای بهبود اوضاع خراسان باید دست به اصلاحانی بزند، وی برای بهبود وضع نو مسلمانان در خراسان و جلوگیری از پیوستن آنان به ترکان و شورشیان امتیازات فراوانی به آنان اعطا کرد.

وی خراج و جزیه را که از زمان حجاج بن یوسف ثقفی بر نو مسلمانان تحمیل شده بود برداشت و بر عهده ی اهل ذمه قرار داد. همچنین مالیات ها را منظم و طبق اصول محاسباتی استوار کرده و دیوان ها را اصلاح نمود. نصر با دادن امتیازاتی به مردم ماوراء النهر از جمله سغدیان تلاش کرد از پیوستن آنها به شورشیان و ترکان جلوگیری کند. وی همچنین سعی کرد اعراب جنوبی و شمالی  (قحطانی و عدنانی) را متحد سازد، به این خاطر از اعراب جنوبی تعدادی را به فرمانداری ایالت انتخاب نمود و سعی کرد تا با دادن امتیازاتی آنها را با خود همراه کند. اصلاحات نصر بن سیار در مراحلی و به طور موقت موفقیت آمیز بود.

ولی اصلاحات وی در دراز مدت نتوانست به دلایلی چند مستمر و پایدار باشد: از جمله نزاع های قبیله ای دربار شام که انعکاس آن در خراسان نمود می یافت و نزاع های دایم بر سر جانشینی که با حمایت های افراد قبایل مختلف از کسی که برای دست یابی به قدرت تلاش می کرد و بعد خلیفه می شد و به حمایت از افراد قبایل دست می زد. آمدن منصور بن جمهور به عنوان والی عراق و عدم اطاعت نصر بن سیار از وی زمینه ساز درگیری جدیع بن علی کرمانی رئیس قبایل قحطانی خراسان با نصر بن سیار حاکم اموی خراسان شده و فرصت مناسبی برای ابومسلم و نهضت عباسیان ایجاد شد. این اختلافات و شروع نهضت عباسیان باعث شد که فرد کاردان و لایقی چون نصر بن سیار نیز نتواند ایالت مهم خراسان را برای امویان حفظ کند وبا مرگ وی درس سال ۱۳۰ هـ ق و رشد نهضت عباسی، ستون های خلافت امویان به لرزه افتاد و در نهایت در سال ۱۳۲ هـ ق خلافت اموی سقوط نمود.

۱- مسئله پژوهش (بیان مسئله )

یکی از مسایل مهم خلافت امویان که همواره خلفا از آن بهره ی بسیاری می بردند ، استفاده از قدرت قبیله ای بود. جنگ قدرت و درگیری قبیله ای یکی از مسایل مهم و تأثیرگذار در اواخر دوره ی امویان و یکی از دلایل عمده ی زوال آنان بود.

نصر بن سیار یک شخصیت تأثیر گذار و از حاکمان برجسته ی اموی در خراسان بود که جهت حفظ قدرت و اقتدار آنان در آن منطقه تلاش های زیادی کرد و کوشید قبایل عرب مستقر در خراسان را متحد سازد. ولی به دلائلی چند نتوانست به این توفیق دست یابد. در این تحقیق با سود جستن از منابع دست اول و تحقیقات جدید در پی یافتن علل و عواملی هستیم که باعث شکست اصلاحات  نصر بن سیار شد. بالطبع در بررسی راز موفقیت و شکست  هر شخصیت  باید اوضاع و شرایط اجتماعی و سیاسی آن دوره را کاوید و نحوه ی تعامل آن فرد با سایرین را مورد بررسی قرار داد تا از این رهگذر به نتاج علمی رسید.

بررسی میزان تأثیر روح عصبیت حاکم بر قبایل عرب در خراسان و اختلافات سابقه دار آنان به ویژه اینکه نصر نیز درگیر چنین موضع گیری هایی شد و تأثیر اختلافات مرکز خلافت و عراق در مقدرات حاکمیت نصر مهمترین مسائلی است که فاصله قرار خواهد گرفت.

 

۲- سوالات تحقیق

۱-جایگاه منطقه خراسان در حکومت امویان «، به ویژه ترکیب قومی منطقه و نحوه ی تعامل قبایل عرب با ایرانیان (اعم از نومسلمانان و پیروان سایرادیان) و نقش این منطقه در جایگزینی حکومت عباسی چه بود؟

۲-علل انتخاب نصر بن سیار به عنوان حاکم منطقه ی سوق الجیشی خراسان چه بود؟

۳-دلایل ناکامی نصر بن سیار در متحد ساختن قبایل عرب و حفظ اقتدار امویان در خراسان چه بود؟

 

فرضیه های تحقیق

۱-وسعت چشمگیر منطقه خراسان و توان اقتصادی بالای آن و قرار گرفتن آن در ثغور کفر و یامان و بالطبع پایگاه نفوذ اسلام در شرق، نشان از اهمیت بالای این منطقه  دارد.

۲- نفوذ و توان سیاسی  و وفاداری وی به خلافت اموی از دلایل اصلی انتصاب نصر بن سیار به عنوان حاکم خراسان بود.

۳- نارضایتی مردم خراسان و قبایل عرب از حکومت امویان در زمان نصر بن سیار و عدم توجه حکام اموی به اوضاع اجتماعی و بافت قبیله ای خراسان به علاوه رقابت های قبیله ای بر سر انتصاب خلفا در شام و تاثیر آن بر خراسان که نصر بن سیار به کرات آن را به حاکمان اموی کوشزد می کرد، از دلایل عمده ی شکست و ناکامی شخصیت مقتدر و با نفوذی چون او بود.

اهداف تحقیق

هدف از این پژوهش بررسی ابعاد شخصیتی نصر بن سیار به عنوان آخریم حاکم و حافظ قدرت امویان در خراسان و کوشش های وی در ایجاد اتحاد میان قبایل عرب، علل انتخاب نصر بن سیار بر حکومت خراسان، سیاست های نصر بن سیار در حفظ حاکمیت امویان آن منطقه و علل ناکامی نصر بن سیار در حفظ حکومت امویان در خراسان می باشد.

روش انجام تحقیق

روش تحقیق در این پایان نامه ، به روش تحلیلی، توصیفی می باشد. در این پژوهش سعی بر این است که با استفاده از توصیف روایات موجود و با تکیه بر منابع دست اول به تحلیل روایات پرداخته شود . تا حد امکان از روایات صحیح و معتبر استفاده گردد.

تعداد صفحه :۲۱۰

قیمت :37500 تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت  serderehi@gmail.com

ارسال شده در