پایان نامه تاریخ تشیع در بامیان

 متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته تاریخ

مدرسه فقه و معارف اسلامی

پایان نامه کارشناسی ارشد رشته فقه و معارف اسلامی

گرایش: تاریخ اسلام

تاریخ تشیع در بامیان

(زمان ورود، عوامل گسترش، پراکندگی جغرافیایی و وضعیت شیعیان بامیان از آغاز تا دوران معاصر)

استاد راهنما:

حجت الاسلام و المسلمین دکتر دشتی(زید عزه)

۱۳۹۴

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده و استاد راهنما در سایت درج نمی شود

(در فایل دانلودی نام نویسنده و استاد راهنما موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

چکیده

موضوع رساله عبارت از: تاریخ تشیع در بامیان(زمان ورود، عوامل گسترش، پراکندگی جغرافیایی و وضعیت شیعیان بامیان از آغاز تا دوران معاصر). مسئله تحقیق این است زمان ورود عوامل گسترش پراکندگی جرافیایی و وضعیت سیاسی و فرهنگی و اقتصادی شیعیان بامیان از آغازتا دوران معاصر چگونه بوده است. در این تحقیق ابتدا فصل مقدماتی ساماندهی شد که طی آن به موضوعاتی چون: جغرافیای تاریخی بامیان و پیشینه تشیع و ورود اسلام به بامیان پرداخته شد. در فصل دوم این نتیجه حاصل شد که تشیع همزمان با فتوحات اسلامی وارد منطقه بامیان گردیده و عواملی چون صحابه، شخصیتهای شیعه و علویان و ائمه، شعرا، صوفیه و حکومتها در ارتباط با گسترش تشیع نقش داشتند . در فصل سوم این نتیجه حال شد که شیعیان در طی قرون و دروه‌های مختلف از نظر پراکندگی جغرافیایی و وضعیت‌های مختلف سیاسی و فرهنگی و اقتصادی، دارای نوسانات بسیاری بوده اند. گاه فرهنگ غالب در منطه بامیان تشیع اسماعیلی بوده است و گاه با مذهب سنی کرامیه و سرانجام غلبه با شیعه اثنی عشری بوده است. گاهی در مرکز بامیان پیروان محمدبن کرام سیستانی و یا ابوحنیفه بودند و شیعیان در روستاها مستقر بودند. سرانجام سراسر بامیان محل استقرار شیعیان اثنی عشری بوده است.

کلید واژه عبارتند از: تشیع ، بامیان، زمینه، عوامل، وضعیت

فهرست مطالب                  

مقدمه: (طرح تحقیق) ۱

تعریف مسئله و بیان سوال های اصلی تحقیق.. ۲

سوالهای فرعی تحقیق.. ۲

سابقه و ضرورت… ۲

ب- ضرورت.. ۴

فرضیه های تحقیق.. ۴

هدف تحقیق.. ۵

جنبه نو آوری تحقیق: ۵

روش تحقیق.. ۵

روش و ابزار گرد آوری اطلاعات… ۵

روش و ابزار گردآوری اطلاعات در این پژوهش…. ۵

ساماندهی تحقیق.. ۵

منابع تحقیق.. ۷

کلیدواژه ها ۸

تعریف واژه‌ها ۹

شیعه. ۱۳

  1. جغرافیای تاریخی بامیان. ۱۶

الف . وجه تسمیه بامیان. ۱۶

ب. محدوده جغرافیایی.. ۱۷

ترکیب نژادی و قومی مردم بامیان. ۲۲

زبان مردم بامیان. ۲۵

ج. جغرافیای طبیعی.. ۲۶

ج/۱. کوههای ولایت  بامیان. ۲۶

کوتل ها(گردنه ها) ۲۷

ج/۲ . آب ها ۲۸

چشمه های معروف: ۳۱

چشمه های آب گرم. ۳۳

ج/۳ . معادن. ۳۵

ه . جغرافیای سیاسی بامیان. ۳۶

د. جغرافیای انسانی.. ۴۲

و. جغرافیای اقتصادی بامیان. ۴۷

  1. پیشینه تشیع و گونه های تشیع.. ۴۹

الف. پیشینه تشیع. ۴۹

ب. گونه های تشیع. ۵۰

سطوح شیعه. ۵۴

  1. ورود اسلام به بامیان. ۵۴

۳.زمینه های  گسترش تشیع در بامیان. ۵۶

الف. دوری از مرکز خلافت.. ۵۶

ب. مظلومیت اهل بیت (علیهم السلام) و شیعیان. ۵۷

ج. عدالت خواهی  و مساوات طلبی اهل‌بیت (ع) ۵۹

د. جایگاه اهل بیت (ع) در قرآن و روایات.. ۶۰

نتیجه فصل اول. ۶۴

فصل دوم : زمان و چگونگی ورود تشیع به بامیان و عوامل گسترش آن. ۶۵

  1. زمان ورودتشیع و نقش صحابه و تابعین.. ۶۶

۲.نقش علمای شیعه و علمای معتدل سنی در گسترش  تشیع.. ۷۲

قیام شیعیان. ۷۴

داعیان اسماعیلی.. ۷۵

  1. نقش ائمه و علویان در گسترش تشیع.. ۷۷

الف . امام رضا (ع) ۷۷

ب . علویان. ۷۹

  1. نقش شعراء و صوفیه. ۸۳
  2. نقش حکومتها در گسترش تشیع در بامیان. ۸۵

نتایج: ۱۱۷

فصل سوم: پراکندگی و سیر تحول وضعیت سیاسی و اقتصادی وفرهنگی شیعیان بامیان. ۱۱۸

الف. پراکندگی جغرافیایی شیعیان بامیان. ۱۱۹

پراکندگی شیعیان قرن اول تا قرن هفتم.. ۱۲۰

ب : سیر تحول وضعیت سیاسی و اقتصادی وفرهنگی شیعیان بامیان. ۱۲۲

  1. سیر تحول وضعیت سیاسی شیعیان. ۱۲۲

الف. حاکمان (بامیان) و تعامل آنها با شیعیان. ۱۲۳

  1. سیر تحول وضعیت فرهنگی.. ۱۳۱

مراکز فرهنگی و هنری.. ۱۳۸

وضعیت علمی.. ۱۴۱

  1. ۳. سیر تحول وضعیت اقتصادی.. ۱۴۷

نتیجه گیری فصل سوم. ۱۵۳

نتیجه‌گیری پایانی.. ۱۵۵

منابع تحقیق.. ۱۵۸

  مقدمه:

)  طرح تحقیق(

 موضوع اجمالی رساله «تاریخ تشیع در بامیان (زمان  ورود و عوامل گسترش و وضعیت تشیع از آغاز تا دوران معاصر» است.

 تعریف مسئله و بیان سوال های اصلی تحقیق

در تبیین و تعریف مسئله تحقیق گفتنی است که، قرنهاست که بامیان یکی از مراکز عمده شیعیان افغانستان است ودر دهه های اخیر به عنوان مرکزفرهنگی و سیاسی شیعیان افغانستان مطرح شده است، این در حالی است که کشور ایران و از جمله خراسان بزرگ و منطقه بامیان توسط لشکر خلفا فتح گردیده و چهره غالب این مناطق طی سده های نخست اسلامی، چهره ای سنی بوده و بزرگترین علمای اهل سنت از این مناطق برخاسته اند. با توجه به این وضعیت دغدغه و مسئله نگارنده این است که در چنین فضایی تشیع در چه زمانی و چگونه وارد منطقه بامیان گردیده، عوامل گسترش آن چه بوده و شیعیان در طی دوره اسلامی از آغاز تا دوره معاصر چه وضعیتی و داشته و چه نوساناتی را پشت سر گذاشته اند. لازم به یاد آوری است که، برخی از مخالفان مکتب اهل بیت ادعا دارند، مردم بامیان در قرنهای میانی دوره اسلامی، یعنی عصر مغول وارد این منطقه شده  و در همین زمان به تشیع گرویده اند.از این رو سوال اصلی تحقیق این است که: حقیقتاً، چه زمانی، تشیع وارد منطقه بامیان گردیده، عومل گسترش تشیع در این سرزمین چه بوده و شیعیان از آغاز تا دوران معاصر، از نظر فرهنگی، اجتماعی ، سیاسی، فرهنگی، اقتصادی، و پراکندگی جغرافیایی چه اضاع وشرایطی را از سر گذرانده اند؟

سوالهای فرعی تحقیق

۱.چگونه و در چه زمانی تشیع وارد بامیان شده است؟

  1. عوامل گسترش تشیع در بامیان کدام است ؟
  2. پراکندگی جغرافیایی شیعیان در منطقه بامیان ، از آغاز تا دوران معاصر چگونه بوده است ؟
  3. سیر تحول وضعیت سیاسی ، اجتماعی ، فرهنگی و اقتصادی شیعیان بامیان ، چگونه بوده است ؟

سابقه و ضرورت

الف. سابقه

۱-کتاب تاریخ تشیع در افغانستان، نوشته حجه الاسلام دکتر ناصری، که درباره بامیان اشاراتی گذرا داشته است.

۲-کتاب بامیان در دو قرن اخیر نوشته گلشاد حیدری که، فقط درباره بامیان در دو قرن اخیر پرداخته است و در بقیه دوران و زمان ها درباره بامیان نپرداخته است.

  3-کتاب سیاست و حکومت در بامیان (معاصر) نوشته جمعی از نویسندگان، این اثر همانگونه که از نام آن پیدا است در خصوص مسائل سیاسی آن هم در دوران معاصر، پژوهش نموده است.

۴-کتاب پیشینه تاریخی و آثار باستانی بامیان نوشته جمعی از نویسندگان، که فقط درباره آثار باستانی موجود در بامیان پرداخته است.

۵- تاریخ تحولات بامیان پایان نامه ای است نوشته سلطان میر سلطان (از آغاز تا حمله مغول) که  درباره همه تحولات بامیان پرداخته است و محدود به دوره ورود اسلام تا حمله مغول است در حالی که تحقیق مورد نظر ما فقط مربوط به تاریخ تشیع در بامیان است و در دوره زمانی آغاز تا دوران معاصر است. گرچه برخی از موارد مانند تاریخ ورود اسلام و تشیع در بامیان آمده است ولی ما در اینجا نظریه های معتبرتر و مستندتر را با دلیل محکم تر آورده ایم و تاریخ تشیع در بامیان را به طور مفصل بیان کردیم .

۶- کتاب ارزشمند سراج التواریخ نوشته کاتب هزاره که درباره وقایع دوران عبدالرحمن است که درباره شیعیان بامیان نیز مطالب ارزشمندی بیان شده‎است.

۷- پایان نامه تاریخ تشیع در خراسان بزرگ نوشته حسن احمدی نژاد که درباره بامیان فقط اشاره‌ای گذرا کرده است و چند سطری را درباره بامیان نوشته است.

 8-  شیعیان افغانستان نوشته محمد عزیز بختیاری به شیعیان بامیان کمتر پرداخته است و در ضمن بیشتر به احوالات و آداب و رسوم دوران معاصر شیعیان پرداخته است.

۹-کتاب شیعیان افغانستان نوشته وحید بینش و محمد حسین خلوصی و فاروق انصاری که در این مورد نیز به  تاریخ تشیع در بامیان به طور مفصل اشاره نشده است و فقط گاهی به تشیع در دوران معاصر در بامیان اشاره هایی شده است و این کتاب بیشتر به وضعیت شیعیان در دوران معاصر پرداخته است.

۱۰-کتاب بامیان سرزمین شگفتی‌ها نوشته کاظم یزدانی که اشاره کوتاهی به ورود اسلام به بامیان کرده است و بیشتر به جاهای دیدنی بامیان پرداخته است.

۱۱-تحولات سیاسی -اجتماعی بامیان نوشته قربانعلی عرفانی که در این کتاب بیشترتحولات معاصر مخصوصاً به قیام مردم علیه رژیم کمونیستی دربامیان  پرداخته است.

  1. آثار عتیقه بامیان در هزارستان نوشته مسیو گدار و خانم گدار و پروفسور هاکن که فقط به آثار باستانی بامیان پرداخته است.

مجموع آثار تحقیقی فوق به چندان به مسئله این تحقیق نپرداخته و پاسخ به سؤال اصلی این رساله را نمیدهد.

ب- ضرورت

باتوجه به تبلیغاتی که علیه هویت شیعیان افغانستان، مخصوصا شیعیان بامیان مطرح  است که ادعا می شود که، شیعیان چه از نظر قومی و نژادی و چه از نظر فرهنگی قدمت چندانی در افغانستان و در بامیان ندارند. برای دفاع علمی و مستند از هویت واصالت فرهنگی شیعیان و همچنین برای آگاهی جوانان جامعه شیعه افغانستان مخصوصا بامیان از سویی، و درس پندگیری از فراز نشیب های تاریخ گذشته خود از سوی دیگر این تحقیق ضروری می باشد.

فرضیه های تحقیق

  1. تشیع در عصر خلافت امام علی (ع) و بوسیله آل شنسب وارد منطقه بامیان شده است .
  2. در گسترش تشیع در بامیان عوامل متعددی نقش داشته است که اهم آنها عبارتند از: زمامداران شیعی، علویان و ائمه، علماء شیعه، صوفیه، شعراء ، قبایل و خاندان ها
  3. بنظرمی‎رسد که حضور تشیع در منطقه بامیان ، روندی رو به رشد داشته است بطوری که مقارن حمله مغول اکثریت قاطع مردم این منطقه شیعه بوده است و همین وضعیت پس ازآن نیز تاکنون ادامه یافته است.
  4. بنظر می رسد که، شیعیان بامیان از نظر سیاسی تا پیش از حاکمیت غزنویان شرایط مناسبی داشته اند واز آن پس تا حمله مغول این وضعیت تحت تاثیر حاکمیت دولتهای سنی متعصبی چون غزنویان و سلجوقیان دارای نوسان بوده است و از آن پس ، تا دوره روی کار آمدن دولتهای سنی پشتون از نظر سیاسی شیعیان بامیان، مشکل حادی نداشته اند.

از نظر فرهنگی و اجتماعی  و اقتصادی بنظر میرسد که ، شیعیان بامیان ، با توجه به وضعیت اقلیمی منطقه، از نوعی درونگرایی و استقلال و خوداتکایی برخوردار بوده اند و این وضعیت کم و بیش در همه دورانها استمرار داشته است . جزاین که از نظر فرهنگی بنظر میرسد که تا پیش از حمله مغول مذهب اسماعیلی در بامیان، همانند سایر قلمرو آل شنسب رواج قابل توجهی داشت؛ اما پس از حمله مغول و تضعیف اسماعیلیه در خراسان و ایران ، شیعیان بامیان به تدریج ، کاملا به تشیع اثنی عشری گرایش یافتند.

هدف تحقیق

اهم اهداف این تحقیق عبارت است از:

۱.حفظ و دفاع مستند و علمی از اصالت و هویت مذهبی اصیل شیعیان بامیان.

  1. ارائه پاسخ علمی مستند به شبهات مخالفان مکتب اهل بیت(علیهم السلام) نسبت به پیشینه تشیع در این منطقه.

جنبه نو آوری تحقیق:

تبیین پیشینه تشیع در بامیان و استقصای عوامل مؤثر گسترش تشیع در این منطقه و نیز تبیین سیر تحول وضعیت  شیعیان در ابعاد مختلف از آغاز تا دوران معاصر.

روش تحقیق

با توجه به موضوع و مسئله تحقیق، روش تحقیق در این رساله « توصیفی و تحلیلی» است.

روش و ابزار گرد آوری اطلاعات

 روش و ابزار گردآوری اطلاعات در این پژوهش کتابخانه ای است. البته برای بررسی میتوان از روش میدانی نیز کمک گرفت؛ لیکن مسئله تحقیق در این رساله به علت ضیق وقت و کمبودامکانات صرفا پژوهش کتابخانه ای انجام خواهد شد و با مراجعه  به منابع دست اول و نیز بررسی و نقد نظریه های  محققان متأخر این پژوهش انجام خواهد شد.

ساماندهی تحقیق

باتوجه به ابعاد مسئله تحقیق و سؤالهای فرعی آن، سرفصلهای تحقیق به صورت زیر ساماندهی شده است.

(موضوع ومسئله تحقیق، سوال اصلی و سوالات فرعی، فرضیه ها، پیشینه و ضرورت تحقیق، اهداف، منابع و تعریف واژه ها)

فصل اول: مباحث مقدماتی

  1. جغرافیای تاریخی بامیان(وجه تسمیه بامیان، محدوده جغرافیایی بامیان، جغرافیای طبیعی بامیان، جغرافیای سیاسی بامیان، جغرافیای انسانی بامیان، جغرافیای اقتصادی بامیان)
  2. ورود اسلام به بامیان
  3. زمینه گسترش تشیع در بامیان

فصل دوم: زمان و چگونگی ورود تشیع به بامیان و عوامل گسترش آن

  1. زمان ورود تشیع و نقش صحابه و تابعین
  2. نقش حکومتها در گسترش تشیع
  3. نقش ائمه و علویان در گسترش تشیع
  4. نقش علماءشیعه و علماء معتدل سنی در گسترش شیعه
  5. نقش شعرا در گسترش تشیع

فصل سوم: پراکندگی جغرافیایی شیعیان بامیان و سیر تحول وضعیت شیعیان بامیان 

  الف. پراکندگی جغرافیایی شیعیان بامیان

  1. پراکندگی شیعیان از قرن اول تا قرن هفتم
  2. پراکندگی شیعیان از قرن هفتم تا دوران معاصر

ب- سیر تحول وضعیت شیعیان

  1. سیر تحول وضعیت سیاسی
  2. سیر تحول وضعیت اجتماعی و فرهنگی
  3. سیر تحول وضعیت اقتصادی

نتیجه

منابع تحقیق

در این پایان نامه، نگارنده، کوشیده است که مطالب را از منابع گوناگون و دست اول جمع آوری کند که دراین راستا به قدر وسیع این کار انجام گرفته و از کتابهای زیادی بهره گرفته شده است. کتابهای استفاده شده در این تحقیق به چند دسته تقسیم میشود.

منابع تاریخ عمومی و تاریخ اسلام

۱- آثار تاریخی که موضوع آنها حوادث کل جهان تا دوران حیات مؤلف است. 

مهمترین تاریخ های عمومی مرتبط با موضوع و مسئله این تحقیق که در این رساله از آنها استفاده شده  عبارتند از: تاریخ الامم و الملوک (تاریخ طبری): محمدبن جریر طبری، الکامل فی التاریخ: ابن اثیر، تاریخ یعقوبی: احمدبن واضح یعقوبی، ، اخبار الطوال: دینوری، المنتظم:ابن جوزی، تجارت الامم:مسکویه رازی، مروج الذهب: مسعودی، طبقات ناصری:منهاج الدین سراج جوزجانی، تاریخ اسلام: ذهبی، البدایه و النهایه: ابن کثیر،  منتخب التواریخ: معین الدین نطنزی، تجارب السلف: هندوشاه نخجوانی، تاریخ گزیده: حمدالله مستوفی، ظفرنامه: حمدالله مستوفی

منابع جغرافیایی

المسالک و الممالک:ابن خردادبه، المسالک و الممالک: ابراهیم بن محمد اصطخری، احسن التقاسم: مقدسی، صوره الارض: ابن حوقل، معجم البلدان: یاقوت حموی، حدود العالم من المشرق الی المغرب: مؤلف مجهول، جغرافیا و تاریخ (جغرافیای تاریخی): حافظ ابرو

منابع رجالی و تراجم

 آثارالبلاد و اخبارالعباد: عمادالدین زکریای قزوینی ، اسدالغابه: ابن اثیر، الاعلام: خیرالدین زرکلی، أنساب

الاشراف: بلاذری ، وفیات الاعیان: ابن خلکان، اسدالغابه: ابن اثیر، الغارات: ثقفی کوفی،  اعیان الشیعه: محسن امین، طبقات المفسرین: شمس الدین محمد بن علی داوودی، طبقات االحکماء و الاطباء من مسالک الابصار: فضل الله عمری، طبقات الشافعیه: اسماعیل بن عمر بن کثیر، خلاصه الاحوال فی علم الرجال: علامه حلی، رجال: نجاشی، الفهرست: طوسی، رجال: طوسی و رجال: ابن داوود، لباب الالباب: محمد عوفی بخارایی

منابع انساب 

الفخری فی انساب آل ابی طالب: ابن طقطقی، الفخری فی انساب آل ابی طالب: ابن طقطقی، لباب الالباب فی انساب آل ابی طالب: ابن فندق بیهقی، مقاتل الطالبیین: ابوالفرج اصفهانی، الفخری فی انساب طالبیین: عزیزالدین مروزی

منا بع تاریخ سلسله ها و تاریخ محلی

تاریخ بیهقی: ابوالفضل بیهقی(غزنویان)، تاریخ یمینی: عُتبی(غزنویان)، تاریخ جهانگشای جوینی: عطا ملک جوینی(مغولان)، از شیخ صفی تا شاه صفی: استرآبادی(صفوی)، سفرنامه:اروج بیک(صفوی)، احسن التواریخ: حسن بیک روملو(صفویه)، بابرنامه: بابر گورکانی(گورکانیان هند)، تاریخ الفی: تتوی(بابریان/ گورکانی)، ظفرنامه: شرف الدین علی یزدی(تیموری)، نفثت المصدور: نسوی (خوارزمشاهیان)، سیرت جلال الدین: نسوی(خوارزمشاهیان)، راحه الصدور و آیه السرور: راوندی(سلجوقیان)، زین الاخیار: گردیزی(تاریخ خراسان و ماوراءالنهر)، صفوه الصفا: ابن بزاز، عالم آرای عباسی: اسکندر بیک ترکمانی  

تاریخ ائمه

کتاب الغیبه: محمدبن ابراهیم نعمانی، کتاب الغیبه: محمدبن حسن طوسی، الارشاد فی معرفه حجج الله علی العباد: محمدبن محمد مفید، کشف الغمه فی معرفه الائمه: علی بن عیسی اربلی، دلائل الامامه: محمدبن جریرطبری آملی

تراجم صوفیه

طبقات الصوفیه: سلمی نیشابوری، تذکره الاولیاء: عطار نیشابوری، حلیه الاولیاءو طبقات الاصفیاء: احمدبن عبدالله ابونعیم اصفهانی.

کتب روائی اهل سنت

مسند : احمدبن حنبل، صحیح: محمدبن عیسی ترمذی، صحیح: مسلم بن حجاج، صحیح: بخاری، سنن: احمدبن علی نسایی، سنن: ابی داوود سلیمان بن اشعث سجستانی، سنن: محمدبن یزید بن ماجه قزوینی

کلیدواژه ها

تشیع، بامیان، زمینه ها، وضعیت

تعریف واژه‌ها

بامیان:

این کلمه دو کاربرد دارد: نام شهر و نام یک ولایت. در کاربرد اول بامیان شهری است در سلسله شمالی رشته کوه هندوکش، ارتفاع آن از سطح دریا ۸۴۸۰ پا است .[۱]

بامیان درکاربرد دوم، ولایتی در مرکز افغانستان که  از شمال به استان سمنگان، از جنوب به استان غزنی و ارزگان، از خاور به استان های بغلان، پروان و ورداق(وردک)، و از باختر به استانهای سر پل و غور محدود می شود. نام «بامیان » شکل فارسی«بامیکان» یا «بام» در پهلوی و به معنی درخشندگی است و بامیک به معنای درخشان و تابان به کار رفته است؛ و هر دو از ریشه اوستایی «بام» به معنای روشنایی گرفته شده است. صفت بامیه در زبان  اوستایی به معنای فروزنده و تابنده از همین ریشه است .[۲]

آنچه در این رساله مد نظر است «ولایت » بامیان است که شامل شهرها و بخش های ذیل است:

بامیان دارای ۶ ولسوالی(شهر)و ۲ علاقهداری(بخش داری) و ۳۲۶قریه(روستا) میباشد که ولسوالی ها عبارتند از: شیبر، سیغان، کهمرد، یکاولنگ، پنجاب و ورس.[۳]

ولسوالیهای بامیان عبارتند از:

  1. مرکز بامیان: این شهر در دره‌ای واقع شده است که پانزده کیلومتر طول دارد و در عریض ترین نقاط خود، از دو تا سه کیلومتر عرض دارد،ارتفاع آن تا سطح دریا ۲۵۰۰متر و مساحت آن ۲۱۷۸متر مربع است.[۴]
  2. شهرستان یکاولنگ: جمعیت آن بر اساس کارت رأدهی که در سال ۱۳۸۸در این شهرستان توزیع شد ۶۰ هزار کارت رأی دهی بود، که اگر نصف جمعیت دارای واجد رأی دهی باشد، جمعیت آن بیش از ۱۲۰ هزار نفر باشد. این منطقه شامل مناطق وسیعی می‌شود که۴۴۸۰ کیلومتر مربع مساحت دارد. این شهرستان نسبت به دیگر شهرستانهای استان بامیان گرم ترمی‌باشد.[۵]
  3. شهرستان پنجاب: شهر پنجاب در مرکز هزارستان قرار دارد. پنجاب از پنج منطقه و یا دره اصلی بنامهای، مهر و تره بس، تگاب برگ، غرغری، نرگس تشکیل می‌شود. وجه تسمیه این منطقه به خاطر پنج رود خانه بزرگی که در این منطقه به هم می‌رسد که وارد منطقه ورس شده و سپس وارد دریاچه هامون میگردد.[۶] پنجاب از سال ۱۳۰۰ه.ش. تا سال ۱۳۳۸ه.ش. به مدت چهل سال مرکز حکومت هزارستان بوده که بنام«حکومت کلان دایزنگی» یاد میشده است. در زمانی که پنجاب مقر حکومت کلان دایزنگی بود به منطقه های یکاولنگ و لعل و سرجنگل و دایکندی و شهرستان و بهسود تقسیم میشد.[۷]
  4. شهرستان ورس: ورس یکی از ولسوالی های بزرگ استان بامیان محسوب میشود. از نظر جغرافیایی در منتهی الیه جنوب غربی بامیان قرار گرفته است. طبق برآورد مؤسسات خارجی در این منطقه نفوذ این شهرستان ۱۶۰ تا ۱۷۰ هزار نفر تخمین زده اند.[۸] ورس زمستانهای سرد و برفگیر دارد. این منطقه دارای کوههای مرتفع و برفگیر است و تقریباً پنج ماه از سال در این منطقه بارش برف و باران جریان داشته وزمین و ارتفاعات پوشیده از برف است. در بسیاری از دامنه ها و کوههای بلند، برف تا اواخر تابستان وجود دارد.[۹]
  5. شهرستان شیبر: شهرستان شیبردر شرق بامیان قرار دارد، دارای ۱۰۷۱ کیلومتر مربع مساحت بوده که در آن ۱۲۶ قریه وجو دارد، جمعیت آن ۲۱۴۰۰نفر می باشد. مردم آن پیرو تشیع و دوازده امامی می‌باشد، اما تعدادی از شیعیان اسماعیلی نیز در آن منطقه سکونت دارد.[۱۰] آثار باستانی چون شهر ضحاک و شهر خشک و شهر ساکان در این شهر قرار دارد.

[۱].  احمد الشنتناوی، ابراهیم زکی خوشید، عبدالحمید یونس، دائره المعارف الاسلامیه، دارالمعرفه، بیروت،۱۹۹۳،  ج۳، ص۳۱۱

[۲] . کاظم موسوی بجنوردی، دائره المعارف بزرگ اسلامی تهران، مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی، ج۱۱، ۱۳۸۱، چ  اول، ص۲۷۴

[۳] . بصیر احمد دولت آبادی، شناسنامه افغانستان،تهران، محمد ابراهیم شریعتی، چاپ دوم ۱۳۸۲، ص ۱۳۷

[۴] .گلشاد حیدری،بامیان در دو سده اخیر، ص۳۷

[۵] .همان، ص۴۱

[۶] . حسین نایل، سرزمین و رجال هزاره جات، ص۷۱

[۷] . همان، ص۷۱

[۸] . گلشاد حیدری،بامیان در دو سده اخیر، ص۶۱

[۹] . قربان علی عرفانی، مروری بر تحولات سیاسی اجتماعی بامیان، ص۱۱۰

[۱۰] . عیسی غرجستانی، تاریخ نوین هزاره جات، کویته پاکستان، شورای فرهنگی اسلامی افغانستان، ۱۳۶۶، ص۴۶

تعداد صفحه :۱۷۵

قیمت :37500 تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت  serderehi@gmail.com

ارسال شده در