پایان نامه بررسی ابعاد حقوقی استفاده از سلاح های شیمیایی

دانلود پایان نامه

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده و استاد راهنما در سایت درج نمی شود

(در فایل دانلودی نام نویسنده و استاد راهنما موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

چکیده

از ابتدای تاریخ تاکنون بین حکومت ها درگیری و جنگ وجود داشته و آنچه در این جنگ ها مهم بوده استفاده از سلاح های مهلک جهت ضربه زدن به طرف مقابل بوده است که سلاح های شیمیایی نیز در این خصوص، مورد توجه بسیاری از کشورها قرار گرفته است. اما آنچه تاریخ بازگو می کند تلاش جامعه بین المللی جهت ممنوعیت این سلاح ها بوده است که مهم ترین نتیجه این تلاش ها را شاید بتوان پروتکل ۱۹۲۵ ژنو و کنوانسیون ۱۹۹۳ پاریس عنوان کرد. هر چند مجامع بین المللی و بالاخص سازمان ملل متحد در جهت نیل به ممنوعیت کامل این سلاح ها بودند اما در عمل چنین موفقیتی حاصل نشد چرا که در دهه هشتاد یکی از هولناک ترین وقایع تلخ در جهان، با استفاده عراق از سلاح های شیمیایی علیه نظامیان و غیر نظامیان ایران به وقوع پیوست. آنچه در این جنگ مهم بود واکنش سازمان ملل متحد در قبال کشور به کار گیرنده این سلاح های مخوف بود که با عکس العمل ضعیف سازمان ملل متحد در این پرونده انتظارات از این سازمان جهانی برآورده نشد. ولی آنچه امروز اهمیت دارد جلوگیری از جنگ شیمیایی دیگر و نیل به ممنوعیت کامل تولید و پیشرفت این سلاح هاست که با وجود زرادخانه های شیمیایی در جهان و همچنین نبود ضمانت اجرای کافی در این زمینه نمی توان به این مهم دست یافت. هر چند انتظار می رود با ورود شورای امنیت در این عرصه بتوان گام مهم و مؤثر در این زمینه برداشت.

کلید واژگان:حقوق بین الملل، سلاح های شیمیایی، سازمان ملل، جنگ ایران و عراق، حقوق بشر دوستانه

فهرست مطالب

مقدمه. ۱

۱.بیان مسأله. ۱

  1. ۲. پیشینیه تحقیق. ۳
  2. ۳. ضرورت انجام تحقیق. ۵
  3. ۴. سؤالهای تحقیق. ۵
  4. ۵. فرضیات تحقیق. ۵
  5. ۶. اهداف تحقیق. ۶
  6. ۷. روش تحقیق. ۶
  7. ۸. ساماندهی تحقیق. ۶

فصل اول: کلیات ………………………………………………………………………………………….۷

بخش اول: تعریف و ماهیت سلاحهای شیمیایی. ۸

گفتار اول: تعریف سلاحهای شیمیایی. ۸

گفتار دوم: ماهیت سلاحهای شیمیایی. ۹

گفتار سوم: تمایز سلاحهای میکروبی از سلاحهای شیمیایی. ۱۲

بخش دوم: عوامل شیمیایی و ویژگی آنها. ۱۳

گفتار اول: عوامل ناتوان کننده. ۱۳

  1. ۱. گازهای اشک آورCS ، CN.. 14
  2. ۲. آدامزیت DN.. 14
  3. ۳. لیزرژیدLSD.. 15

۴.عامل روانگردان و توهم زا BZ. 15

گفتار دوم: عوامل زیان آور یا تاول زا. ۱۶

  1. ۱. گازخردل. ۱۶
  2. ۲. لویزیت. ۱۷
  3. ۳. اکسیم های هالوژنه. ۱۷

گفتار سوم: عوامل کشنده. ۱۸

  1. ۱. عوامل اعصاب. ۱۸
  2. ۲. عوامل خفه کننده. ۲۰
  3. ۳. عوامل خون. ۲۱

گفتار چهارم: عوامل ضدگیاه. ۲۱

گفتار پنجم: عوامل دوترکیبی. ۲۲

بخش سوم: تاریخچه کاربرد سلاحهای شیمیایی. ۲۲

گفتار اول: دوران باستان تا قرن بیستم. ۲۳

گفتار دوم: در قرن بیستم. ۲۵

  1. ۱. جنگ جهانی اول تا جنگ جهانی دوم. ۲۵
  2. ۲. جنگ جهانی دوم. ۲۸
  3. ۳. پس از جنگ جهانی دوم تا کنون. ۲۹

فصل دوم: مبانی ممنوعیت سلا ح های شیمیایی. ۳۰

بخش اول: حقوق بین الملل عرفی. ۳۳

بخش دوم: حقوق قراردادی. ۳۵

گفتار اول: اعلامیه سن پطرزبورگ۱۸۶۸. ۳۵

گفتار دوم: کنفرانس بروکسل۱۸۷۴. ۳۷

گفتار سوم: کنفرانس صلح لاهه۱۸۹۹. ۳۷

گفتار چهارم: کنفرانس صلح لاهه۱۹۰۷. ۳۸

گفتار پنجم: معاهده صلح ورسای۱۹۱۹. ۴۰

گفتار ششم: کنوانسیون۱۹۲۲ واشنگتن. ۴۰

گفتار هفتم: پروتکل۱۹۲۵ژنو. ۴۲

گفتارهشتم: کنوانسیون پاریس۱۹۹۳. ۴۸

۱.قلمرو کنوانسیون و تعهدات کشورها. ۴۹

۲.مکانیسم بازرسی. ۵۰

۳.مکانیسم های اجرایی. ۵۱

۴.بازنگری در کنوانسیون. ۵۳

بخش سوم : حقوق بشر دوستانه و سلاحهای شیمیایی. ۵۴

گفتار اول: مصونیت افراد نظامی. ۵۷

گفتار دوم: ممنوعیت کاربرد سلاح های ممنوعه علیه غیرنظامیان   58

بخش چهارم: اقدامات سازمان ملل متحد. ۶۰

فصل سوم : جنگ شیمیایی عراق علیه ایران و عملکرد سازمان ملل متحد    74

بخش اول: نگاهی اجمالی به حملات شیمیایی عراق. ۷۶

بخش دوم: اعزام هیئت های کارشناسی سازمان ملل. ۷۹

گفتار اول: اعزام اولین هیئت کارشناسی. ۷۹

  1. ۱. اقدامات هیئت اعزامی در ایران. ۸۰
  2. ۲. گزارش نتایج هیئت اعزامی. ۸۱
  3. ۳. واکنش شورای امنیت به گزارش دبیرکل. ۸۲

گفتاردوم: دومین هیئت کارشناسی. ۸۳

  1. ۱. گزارش نتایج هیئت اعزامی. ۸۴
  2. ۲. بیانیه دوم شورای امنیت. ۸۵

گفتار سوم: ادامه حملات شیمیایی عراق واعزام سومین هیئتت حقیق   85

  1. ۱. اقدامات هیئت اعزامی در ایران. ۸۷

۲.گزارش هیئت اعزامی. ۸۸

  1. ۳. سومین بیانیه شورای امنیت. ۸۹

گفتار چهارم: استفاده مجدد عراق از سلاحهای شیمیایی و اعزام چهارمین هیئت تحقیق.. ۸۹

  1. ۱. اقدامات هیئت در ایران. ۹۰
  2. ۲. گزارش چهارمین هیئت تحقیق. ۹۱
  3. ۳. شورای امنیت و بیانیه چهارم. ۹۳

گفتار پنجم: واقعه حلبچه و پنجمین هیئت. ۹۳

  1. ۱. اقدامات هیئت اعزامی در ایران. ۹۴
  2. ۲. گزارش هیئت تحقیق. ۹۴
  3. ۳. واکنش شورای امنیت در قالب قطعنامه. ۹۶

گفتار ششم: ادامه حملات عراق و اعزام ششمین هیئت. ۹۷

  1. ۱. اقدامات هیئت در ایران. ۹۷
  2. ۲. گزارش هیئت اعزامی. ۹۸

گفتار هفتم: ادامه حملات شیمیایی عراق و اعزام آخرین گروه کارشناسی    99

  1. ۱. اقدامات هیئت در ایران. ۹۹

۲.گزارش هیئت کارشناسی. ۱۰۰

  1. ۳. شورای امنیت و دومین قطعنامه. ۱۰۰

بخش سوم: مسئولیت دولتهای صادرکننده تجهیزات شیمیایی به عراق   102

گفتاراول: تعریف مسئولیت بین المللی. ۱۰۳

گفتاردوم: ارکان مسئولیت آور. ۱۰۳

گفتارسوم: تعهدات بین المللی در زمان صلح. ۱۰۵

گفتارچهارم: تعهدات بین المللی در زمان جنگ. ۱۰۷

  1. ۱. مشارکت یا معاونت در جرم بین المللی دولت دیگر. ۱۰۷
  2. ۲. تعهدات حقوق بشر دوستانه. ۱۰۹
  3. ۳. حقوق بی طرفی. ۱۱۰

گفتارپنجم: قابل انتساب بودن نقض تعهدات بین المللی به دولتها   111

نتیجه گیری. ۱۱۳

پیشنهادات. ۱۱۶

ضمائم. ۱۱۷

پروتکل ۱۹۲۵ ژنو درباره منع استفاده ازگازهای خفه کننده و مسموم و شبیه آن و همچنین مواد میکروبی در جنگ.. ۱۱۸

کنوانسیون ۱۹۹۳ درباره منع توسعه، تولید، انباشت و بکارگیری سلاحهای شیمیایی و انهدام آنها.. ۱۱۹

جدول حملات شیمیایی رژیم عراق. ۱۶۲

آمار کامل قربانیان حملات شیمیایی رژیم عراق. ۱۷۱

منابع. ۱۷۲

Abstract 179

مقدمه

  1. بیان مسأله

     از زمانی که بشر پا به عرصه وجود نهاد تا به امروز همواره درگیر جنگ بوده و در تقابل بی حد و حصر قوای نظامی هر روز اشکال پیچیده تری از روش های جنگی و کاربرد سلاح های مخرب را به نمایش گذاشته است و این در حالی است که علی رغم شعارهای انسان دوستانه استفاده از این سلاح ها را از نظر دور نداشته است. که در این میان سلاح های کشتار جمعی (سلاح های شیمیایی، میکروبی، هسته ای) دارای اهمیت ویژه ای می باشد. سلاح های شیمیایی که در دسته سوم سلاح های کشتار جمعی محسوب می شود از قدمت بیشتری برخوردار بوده و آثار مخرب این سلاح در اذهان و افکار بشر به یادگار مانده است.

     هر چند که کاربرد سلاح های شیمیایی در حقوق بین الملل منع شده است که سند  اصلی آن پروتکل ۱۹۲۵ ژنو و قبل از آن در کنوانسیون های ۱۸۹۹ و ۱۹۰۷ لاهه می باشد اما می بینیم که در جنگ جهانی اول این موضوع از یادها رفته و کشورهای درگیر از این سلاح ها در بالاترین حد شقاوت استفاده می کنند. (غریب ،۱۳۸۹،۱۷) آمار تلفات گازهای شیمیایی در این جنگ چشمگیر بوده و تعداد افرادی که بر اساس اطلاعات و آمار رسمی در معرض رسمی خطر مواد شیمیایی قرار گرفتند بیش از ۱۳۰۰۰۰۰ نفر بوده که حدود ۱۰۰۰۰ نفر آن در تکان دهنده ترین وضعیت جان باختند.(علائی و خواجه کاوسی،۱۳۷۱،۴۵) سلاح های شیمیایی درجنگ جهانی دوم به طور گسترده استفاه نشد اما در بین جنگ جهانی اول و دوم دو کشور امضاء کننده پروتکل ژنو یعنی ایتالیا و ژاپن از این سلاح ها استفاده نمودند.(www.Fas.org) علی رغم اینکه کشورهای درگیر درجنگ جهانی دوم دارای ذخایر عظیمی از سلاح های شیمیایی بودند و در اقدامی غافلگیرانه از استفاده این سلاحهای مخرب به طور گسترده خودداری نمودند می تواند ناشی از سه دلیل عمده باشد: اولاً به دلیل هراس از مقابله به مثل کشورهای طرف جنگ و غیر قابل کنترل بودن عواقب و تلفات ناشی از آن و ثانیاً تنفر افکار عمومی از دولتهای که متوسل به سلاح های شیمیایی می شوند و ثالثاً عدم آمادگی واقعی در نیروهای نظامی برای استفاده از این سلاح ها. ( ۴،۲۰۰۷،Mackay Price)

    در آخرین استفاده گسترده از سلاح های شیمیایی در دهه ۱۹۸۰توسط رژیم عراق علیه جمهوری اسلامی ایران استفاده شد. که علی رغم اینکه رژیم عراق پروتکل ژنو را امضاء نموده بود و همچنین این دهه به عنوان دومین دهه برای خلع سلاح شیمیایی از سوی مجمع عمومی سازمان ملل اعلام شده بود. (غریب،۱۳۸۹،۱۰۶) با این وجود شاهد به کار گیری بی نظیرترین سلاح های غیر متعارف و کشتار جمعی با ابعاد وسیع و پیچیده بودیم که تمامی عوامل شیمیایی شناخته و حتی عوامل شیمیایی ناشناخته با سلاح های مدرن در اختیار رژیم افسار گسیخته و ضد بشری عراق گذاشته شد تا از هیچ جنایتی فرونگذارد.(زمانی،۱۳۷۶،۲۰) و وحشیانه ترین مورد استفاده از سلاح های شیمیایی نیز در این دهه توسط رژیم عراق علیه نیرو های خودی در اول مارس ۱۹۸۸ در حلبچه بودیم که وخیم ترین مورد استفاده از جنگ افزارهای شیمیایی از زمان جنگ جهانی اول تا کنون بوده است که طی آن ۵۰۰۰ نفر از مردم غیر نظامی حلبچه در اثر عوامل شیمیایی جان باختند.(علائی،۱۳۶۷،۴۷)

     آخرین کاربرد سلاح های شیمیایی در تاریخ ۱۹ مارس ۲۰۱۳ در روستای خان العسل در اطراف شهر حلب سوریه توسط شورشی ها صورت گرفت که در پی آن ۲۵ کشته و ۱۱۰ نفر نیز مصدوم شدند. و همچنین در تاریخ ۲۲ آگوست ۲۰۱۳ در حومه دمشق که بر اساس شواهد موجود توسط مخالفان صورت گرفته بود ۵۰۰ تا ۱۳۰۰ نفر مصدوم شدند.

     در این میان نمی توان از تلاش جامعه بین المللی در خصوص منعقد نمودن کنوانسیون هایی جهت خلع  این سلاحها را نادیده انگاشت. که در اینجا می توان به تلاش دو دهه ای جامعه بین المللی جهت انعقاد کنوانسیون سلاح های شیمیایی ۱۹۹۳ می توان اشاره کرد.( ۱۹۹۳،TUWMD) لذا این مسئله در اینجا مطرح می شود که علی رغم تلاش جامعه بین المللی جهت ممنوعیت سلاح های شیمیایی دلیل عدم موفقیت جامعه جهانی جهت خلع سلاح های شیمیایی و تحریم تولید و انباشت این سلاح ها چه بوده است؟ در این تحقیق به دنبال آن هستیم تا با بررسی تاریخچه و مبانی ممنوعیت سلاح های شیمیایی و اقدامات سازمان ملل متحد راهکارهای را در جهت جلوگیری از استفاده و خلع سلاح های شیمیایی و تحریم تولید و انباشت این سلاح ها ارائه نماییم.

  1. پیشینیه تحقیق

     در رابطه با موضوع تحقیق که استفاده از سلاح های شیمیایی با تأکیدی بر جنگ ایران و عراق  می باشد تحقیق مستقلی صورت نگرفته است اما در این خصوص کتب و مقالاتی نگاشته شده که به صورت جسته و گریخته در رابطه با این موضوع می باشد که در ذیل به برخی از آنها اشاره می کنیم:

     کتاب تحدید تسلیحات شیمیایی و بیولوژیکی در حقوق بین الملل نوشته آقای مهدی کردبچه (۱۳۸۶) در ابتدا با بررسی کلیات، ماهیت و تاریخچه کاربرد سلاح های شیمیایی مطالبی را ارائه داده و سعی دارد با بیان استفاده عراق از سلاح های شیمیایی در طول جنگ تحمیلی را مورد بررسی قرار دهد که به طور کوتاه به این مبحث می پردازد. در ادامه تلاش های بین المللی و منطقه ای در جلوگیری از سلاح های شیمیایی را مورد توجه قرار می دهد. به طور کلی هدف نویسنده در این کتاب آشنا ساختن خواننده با مقوله سلاح های شیمیایی و استفاده این سلاح ها در جنگ تحمیلی می باشد.

     آقای محمد باقر نیکخواه بهرامی در کتاب جنایت جنگی حملات شیمیایی عراق در جنگ با ایران (۱۳۹۱) با بیان تاریخچه مختصری در استفاده از سلاح های شیمیایی تماماً سعی خود را در استفاده عراق از سلاح های شیمیایی در جنگ تحمیلی به کار گرفته و ضمن بیان اقدامات سازمان ملل به تحلیل انتقادی دیپلماسی خارجی و عمومی دولت جمهوری اسلامی ایران در این زمینه پرداخته است. ایشان علی رغم اقدامات سازمان ملل در محکومیت عراق با بیان افکار عمومی و دیدگاه های مختلف سعی داشته تا این محکومیت را در افکار عمومی نشان دهد و مهر تأییدی بر مواضع بی طرفانه سازمان ملل در این پرونده بزند.

     پایان نامه ای با موضوع کاربرد سلاح های شیمیایی از دیدگاه حقوق بین الملل توسط احمد آتش هوش(۱۳۷۱) نگاشته شده است که با نگاه کلی به این موضوع به بررسی معاهدات منعقد شده در این زمینه پرداخته است. و ضمن بررسی اقدامات جامعه بین المللی اقدامات سازمان ملل را زیر ذره بین خود برده بالاخص در خصوص اقدامات بی طرفانه سازمان در مواجه با جنگ عراق علیه ایران. نویسنده در پایان به این نتیجه می رسد که جهت ممنوعیت مؤثر سلاح های شیمیایی می بایست معاهده ای کامل منعقد و به امضای تمام کشورها برسد معاهده ای که ضمانت اجرای کافی در برخورد با استفاده احتمالی از این سلاح ها را داشته باشد.

     در کتاب حقوق بین الملل و کاربرد سلاح های شیمیایی در جنگ تحمیلی عراق علیه ایران آقای قاسم زمانی (۱۳۷۶) با بیان جنبه های حقوقی استفاده از این سلاح ها و نگاهی به موازین حقوق بشر دوستانه و حقوق بین الملل عرفی سعی داشته تا ممنوعیت این سلاح ها را اثبات، و در جنگ شیمیایی عراق علیه نظامیان غیرنظامیان ایرانی و مردم شلمچه واکنش سازمان ملل متحد را به چالش بکشد. به طور کلی نویسنده سعی داشته با بیان ممنوعیت سلاح های شیمیایی، اقدامات سازمان ملل را در مواجه با آزمونی بزرگ که استفاده این سلاح ها در جنگ عراق علیه ایران می باشد مورد سنجش قرار دهد.

     در کتاب جرائم جنگ های شیمیایی ترجمه محمد علی عسگری(۱۳۸۹) نویسنده در این کتاب به جرائم کاربرد سلاح های شیمیایی پرداخته است و در این باره به نمونه هایی از جمله ویتنام و ایران اشاره می کند. وی با زبانی ساده و بی تکلف کاربرد سلاح های شیمیایی را در طول تاریخ زندگی بشر مرور می کند و سرانجام به نشست های بین المللی مربوط به تحریم این سلاح ها می رسد. نویسنده تمام تلاش خود را به کار بسته تا ضمن معرفی آثار مخرب این سلاح ها افکار عمومی جهان را یک بار دیگر معطوف بر این موضوع کند که با این کار دولت ها وادار به پایبندی تعهدات خود در باب سلاح های شیمیایی شوند.

     در مقاله سلاح های شیمیایی و حقوق بین الملل نوشته اسعد اردلان (۱۳۸۹) با بیان پیشینه کاربرد سلاح های شیمیایی به اقدامات جامعه بین المللی در ممنوعیت استفاده از این سلاح می پردازد. در ادامه با بررسی کنوانسیون سلاح های شیمیایی ۱۹۹۳ آنرا مهم ترین نتیجه جنگ ایران و عراق می خواند و سعی خود در نشان دادن تمام جنبه های حقوقی این کنوانسیون به کار می گیرد. به طور کلی نویسنده قصد داشته تا هر آنچه که خواننده لازم است در خصوص سلاح های شیمیایی بداند را در تحقیق خود بگنجاند.

     آقای ریچارد پرایس در کتاب خود تحریم سلاح های شیمیایی (۲۰۰۷) به بیان تاریخچه و انواع سلاح های شیمیایی می پردازد و تمام سعی خود را به کار بسته تا خواننده را با آثار مخرب این سلاح آشنا کند و سپس به بررسی آثار این سلاح ها در جنگ جهانی اول پرداخته و ممنوعیت های صورت گرفته تا این جنگ را تحلیل می کند. و در پایان به دستاورد سازمان ملل در ممنوعیت سلاح های شیمیایی در سال ۱۹۹۳ اشاره می کند.

  1. ضرورت انجام تحقیق

     دلیل اصلی نگارش تحقیق استفاده عراق از سلاح های شیمیایی علیه جمهوری اسلامی ایران می باشد که هنوز هم آثار آن پا بر جا ست و همچنین زرادخانه های کشورهای چون آمریکا و اسرائیل که مملو از سلاح های شیمیایی می باشد و احتمال اینکه در آینده شاهد اتفاقات ناگواری چون گذشته باشیم زیاد است. لذا لازم است ابعاد حقوقی این موضوع کاملاً بررسی و پیشگیری های حقوقی لازم به عمل آید تا دیگر شاهد چنین اتفاقات ناگواری در آینده نباشیم.

  1. سؤال های تحقیق
  2. مبانی حقوقی ممنوعیت استفاده از سلاح های شیمیایی چیست؟
  3. مواضع سازمان ملل در زمینه استفاده از سلاح های شیمیایی چه بوده است؟
  4. آیا دولت های فروشنده مواد اولیه سلاح های شیمیایی به دولت عراق مسئولیت بین المللی دارند؟
  1. فرضیات تحقیق
  2. ممنوعیت استفاده از سلاح های شیمیایی بر اساس حقوق بین الملل عرفی و حقوق قراردادی قابل اثبات می باشد.
  3. با عنایت به هدف سازمان ملل عکس العمل های این سازمان در مورد سلاحهای شیمیایی در قالب بیانیه ها و قطعنامه ها و اعزام گروههای کارشناسی بوده و اقدامات جدی صورت نگرفته است.
  4. مسئولیت بین المللی کشور های فروشنده مواد اولیه سلاح های شیمیایی به دولت عراق در حقوق بین الملل قطعی است.

تعداد صفحه :۲۰۳

قیمت :37500 تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت  ali.farjadniya@gmail.com