پایان نامه با موضوع:مبانی فقهی و حقوقی نظریه تعامل گرایی در جرم شناسی

دانلود پایان نامه
      با گسترش کمی و نیز اهمیت مربوط به جرم و مجرمیت و راههای برخورد با آنها، خصوصاً در قالب کیفر، نظریات و دیدگاه های راهبردی متعددی در طول تاریخ نسبتاً کوتاه جرم شناسی متولد گشته ا ند تا علل ارتکاب جرم و نیز مشروع جلوه دادن راه های برخورد با آن را چه به شکل سرکوبگر و تنبیهی و چه در قالب تدابیر و اقدامات اصلاحی برای فرد و اجتماع و چه اقدامات محیطی و وضعی به منظور کاهش یا پیشگیری جرم و مجرمیت تبیین کرده و توجیه نماید.

      یکی از نظریات جرم شناسی که در این پایان نامه مورد توجه قرار گرفته است تأثیر برچسب زنی می باشد. در واقع با توجیه و تبیین این تئوری و تطبیق آن بر بزهکاری اطفال در پی آن هستیم که به این پرسش اساسی پاسخ دهیم که آیا برچسب زنی بر بزهکاری اطفال مؤثر است یا نه؟

زیرا کودکان و نوجوانان سرمایه های معنوی جامعه می باشند و سلامت روح و جسم آن ها تضمین کننده ی سلامت جامعه در آینده است.

      کودک موجودی است که جایگاه آغازین او همواره دامان پرمهر و محبت پدر و مادر به مثابه گلستان زندگی می باشد. به خاطر ظرافت و آسیب پذیر بودن این موجود ظریف، او در میانه میدان فساد و تباهی و خودخواهی های قومی و گروهی، همواره در معرض خطرات و ناگواری های گوناگون قرار داشته است. این روند ناهمگون که عقل بشری آن را مردود شناخته و در آرمان های اخلاقی و دینی مورد مذمت قرار گرفته است، چاره جویی اخلاقی، فرهنگی، سیاسی و حقوقی را به ارمغان آورده است. بنابراین مسائل آنان از جمله مسائلی است که باید به آنها توجه ویژه ای مبذول داشت. بررسی ریشه ای مسائل اطفال و از آن جمله بزهکاری و بزه دیدگی اطفال، برای رسیدن به یک جامعه ا ی ایده آل شرطی ضروری است. از آن جا که دلایل و عوامل بروز جرم در میان اطفال با افراد بزرگسال متفاوت بوده و از سوی دیگر این طبقه از جامعه دارای وضع روانی و اجتماعی حساس تر و به مراتب آسیب پذیرتری نسبت به سایرین می باشند، لذا باید حساس تر و به مراتب آسیب پذیرتر نسبت به سایرین باشند، و باید روشی متناسب با شرایط و موقعیت این افراد اتخاذ شود.

      از این رو باید مفهوم بزهکاری اطفال و تفاوت آن را با بزه دیدگی به لحاظ نزدیکی و هم مرز بودن این دو مفهوم دانست.

     


۱-بیان مسئله

      بیشتر کشورها در دنیای امروز خود را مقید به رعایت حقوق بشر می دانند. یکی از این حقوق که جنبه عام و جهانی یافته است حقوق کودک می باشد. رعایت حقوق کودک در بسیاری از مواقع به علل و عوامل زیرساختی برمی گردد. مثلاً توجه به روانشناسی کودک، جامعه شناسی کودک و… است که در نهایت تضمین کننده حقوق وی است. بنابراین به غیر از عوامل ساختاری، توجه به زیر ساخت ها نیز دارای اهمیت می باشد. در این مسأله با ارزیابی و تحلیل تأثیر برچسب زنی و تطبیق آن بر بزهکاری کودکان در صدد آن هستیم که به این سؤال پاسخ دهیم که آیا برچسب زنی به کودک در دوران کودکی می تواند بر بزهکاری وی مؤثر باشد؟

 

۲-سؤالات تحقیق

      سؤال اصلی تحقیق این است که آیا برچسب زنی بر بزهکاری اطفال تأثیر دارد. با طرح نظریه برچسب زنی و توضیح درباره بزهکاری و تفاوت ان با بزه دیدگی اطفال و همچنین با تحلیل تئوری برچسب زنی در مجموع به توضیح این پرسش می پردازیم.سوال فرعی تحقیق این است که چگونه می توانیم آثار برچسب زنی را بر شخصیت کودک کاهش داد؟سوالاتی دیگری از قبیل اینکه نظریه برچسب زنی چیست و در چه حوزه ای از جرم شناسی مطرح می گردد نیز قابل طرح می باشد.

 

 

۳-فرضیه های اصلی تحقیق

      1-نظریه برچسب زنی یک نظریه جرم شناختی است که در حوزه جامعه شناسی جنایی مطرح شده است.

۲-به نظر می رسد با استفاده از برنامه های عدم مداخله یا حداقل مداخله می توان تاثیر این نظریه را بر شخصیت کودک کاهش داد.

 

۴-پیشینه تحقیق

      در مورد پیشینه تحقیق باید گفت اگرچه تئوری برچسب زنی در آراء و نظرات دانشمندان علوم انسانی به خصوص در غرب، مورد توجه و امعان نظر قرار گرفته است اما در کشور ما به این نظریه تا حد زیادی بی توجهی شده است، تا جایی که می توان گفت کتاب مستقلی در زمینه برچسب زنی به قدر کفایت وجود ندارد و مقالات و پایان نامه های و کارهای تحقیقی بسیار اندکی در این مورد به رشته تحریر در آمده است. در بسیاری از مقالات به صورت گذرا و موردی به این موضوع پرداخته اند و این مسئله نشان می دهد کارهای اندک تحققی در مورد موضوع مطروحه تا به حال حداقل در کشور ما انجام شده است و اکثر کتابها و مقاله های مربوطه در مورد حقوق کودک یا بزهکاری کودک مطرح شده است.

 

۵-ضرورت انجام تحقیق

      از آن جایی که بسیاری از کودکان از بدو تولد تا رسیدن و سپری شدن دوران بلوغ ممکن است با مشکل برچسب زنی از جانب اعضای خانواده و یا دیگر افرادی که به نحوی از انحاء با آنها سر و کار دارند، مانند نهادهای عدالت کیفری مواجه شوند پرداختن به این موضوع یعنی برچسب زنی کودک و  تطبیق آن بر بزهکاری اطفال ضروری به نظر می رسد.

      چه بسیار کودکانی که از بدو تولد با برچسب های گوناگون مواجه شده و اثرات مخرب روحی و روانی این برچسب ها تا حتی تا پایان حیات با آنها همراه خواهد بود. بدین منظور و برای جلوگیری از آثار مخرب و ویرانگر مشروح به نظر می رسد با پرداختن به موضوع برچسب زنی گامی در جهت حمایت از حقوق کودک و پیشگیری از نقض این حقوق برداشته باشیم. از آنجا که کمتر منبع مستقلی در رابطه با موضوع در ادبیات حقوق جرم شناسی کشور وجود دارد در این رساله برآنیم تا با تشریح ابعاد گوناگون برچسب زنی گامی در جهت توسعه علمی این نظریه برداریم.

 

۶-اهداف تحقیق

      هدف از این تحقیق شناخت آثار مخرب برچسب زنی بر شخصیت و رفتار کودک چه در دوران کودکی و چه در دوران بعدی زندگی وی ارائه راهکارهایی جهت پیشگیری از برچسب زنی به کودک می باشد.

      در این زمینه تحقیق و بررسی در دو محیط دارای اهمیت می باشد. یکی محیط خانواده کودک و دیگری محیط های خارج از خانواده که کودک با آنها در تماس است. در این رساله از یک طرف به نقش خانواده و محیط خانواده در رابطه با موضوع می پردازیم و از طرف دیگر به نقش و جایگاه سیاست های دولت به مفهوم عام و سازمان ها و نهادهای مرتبط با حقوق کودک خواهیم پرداخت.

 

۷-روش تحقیق

      روش تحقیق به دو صورت کتابخانه ای و میدانی می باشد. در روش کتابخانه ای با مراجعه به کتب و منابع و مأخذ معتبر حقوقی و گاهاً غیرحقوقی از قبیل کتب و مقالات روانشناسی، جامعه شناسی، مردم شناسی و… به شرح و تبیین آراء و عقاید صاحب نظران می پردازیم و با تحلیل و ارزیابی و تأثیر برچسب زنی بر بزهکاری اطفال نتیجه نهایی را به دست آورده و به ارائه راهکارها و پیشنهادات می پردازیم.

      در روش تحقیق میدانی با ارائه پرسش هایی در رابطه با برچسب زدن به کودکان در محیط هایی که کودکان با آنها در تماس هستند از قبیل والدین، مدرسه، نهادهای قضایی و اجرایی با به دست آوردن نتایج مذکور به استقراء نهایی خواهیم رسید.

 

۸-توجیه پلان

      رساله پیش رو دارای ۳ فصل می باشد.چنانچه مرسوم و معمول است در فصل اول نظریه برچسب زنی از دیدگاه های مختلف مورد بحث و بررسی قرار گرفته است.تعاریف و مفاهیم و کلیات موضوع در واقع در این فصل توضیح داده شده اند.دیدگاه های گوناگون اعم از روانشناسی،جامعه شناسی و… در این فصل مورد بحث و بررسی قرار گرفته اند.موضوع دولت ها و سازمان های غیر دولتی در رابطه با حقوق کودک،برچسب زنی در محیط های مختلف اعم از خانه و خارج از آن نظیر دادگاه و … موضوع بحث این فصل می باشد.در فصل دوم رساله آثار برچسب زنی بر کودک و راهکارهای پیشگیری از آن را بررسی نموده ایم.همچنین حمایت در مقابل برچسب زنی از دیدگاه اسناد داخلی و خارجی ،بررسی عملکرد نهادهای اصلاح و تربیت کودکان در پیشگیری از برچسب زنی ،روش های اصلاح و درمان و… در این فصل قرار دارند.در نهایت در فصل سوم تحقیق میدانی پیرامون موضوع انجام شده است.

 

فصل اول-بررسی نظریه برچسب زنی از دیدگاه های مختلف

۱-۱-تعریف جرم،بزه کاری و بزه دیده گی

      به طور کلی جرم یا بزه پدیده ای اجتماعی است و یک مفهوم نسبی می باشد و برداشت از آن و فهم این اصطلاح تا حدودی تحت تأثیر شرایط زمانی و مکانی قرار دارد.[۱] اما مفهوم جرم به تعبیری که در مورد بزهکاران عادی به کار می بریم با مفهوم جرم در نزد جرم شناسان و جامعه شناسانی که نظریه برچسب زنی و تأثیر آن را مطرح کرده اند متفاوت می باشد. در واقع مطرح کنندگان تئوری برچسب زنی معتقدند که جرم در خلال کنش ها و واکنش های اجتماعی تعریف می شود.[۲] در این کنش و واکنش اجتماعی است که فردی مجرم تلقی می شود.

      و جرم شناسی یکی از شاخه های علوم جنایی است که از جرم به عنوان یک پدیده در زندگی فرد و جامعه بحث می کند و علل و عواملی را تفسیر و بررسی می کند که موجب ارتکاب جرم می شود.[۳] به مانند دیگر رشته های مربوط به علوم انسانی، امروزه جرم شناسی اغلب به عنوان رشته ای ریشه دار در اندیشه های مدرن در نظر گرفته می شود. جرم شناسی در حوزه مطالعات اجتماعی، به بررسی جرم، اشخاص مجرم و پدیده های اجتماعی مربوط به جرم می پردازد.[۴] در اواخر قرن ۱۹ در سال ۱۸۸۵ رافائل گارفائولو از جمله کسانی بود که برای نخستین با اصطلاح جرم شناسی را مطرح کرد و به کار برد.[۵] پوئل تاپینارد مردم شناس فرانسوی نیز پس از وی این اصطلاح را وارد ادبیات حقوقی کشور فرانسه کرد.

      جرم شناسی به عنوان یکی از رشته های علوم انسانی انجام جرم را در جوامع و علت وقوع جرایم را بررسی می کند.[۶] این دانش سال های زیادی است که به مطالعه بزهکار و بزه دیده پرداخته است. امروزه تکامل تحقیقات دانشمندان این امکان را فراهم کرده است که جرم شناسان آگاهی لازم را در مورد پدیده مجرمانه و همچنین بزهکاران و بزه دیدگانی که مرتکب یا قربانی جرم به شمار می روند فراهم آورده است.[۷]

مجرمیت نیز همانند فقر، گرسنگی، فقدان درمان و بهداشت، جهل و بی سوادی از دیرباز مورد توجه فلاسفه، حقوقدانان و مصلحان اجتماعی قرار گرفته است. هر چنددر سایر زمینه های مذکور به ویژه طی قرن گذشته گام های سریع و مهمی در اکثر کشورهای صنعتی برداشته شده، به گونه ای که امروزه دیگر ترسی از ابتلا به پاره ای از بیماری های واگیر، گرسنگی، فقر، مرگ و میر اطفال و… فروکش کرده است، اما در همین کشورها نگرانی از جرم و مجرمیت به نحوی از سوی شهروندان ابراز شده و موجبات اشتغال فکری و به گونه ای عدم ثبات دولت ها را فراهم می آورد.[۸]

اگرچه تاریخ پیدایش جرم به تاریخ خلقت انسان برمی گردد، اما تاریخ جرم شناس تاریخ جدیدی است و از سابقه علمی و آکادمیک آن چیزی بیش از یک سده نمی گذرد و شاید به همین دلیل است که جرم شناسان سنتی و جدید تا به حال نتوانسته اند تحلیل شایسته و کاملی را از پدیده مجرمانه ارائه دهند. تبیین کامل پدیده مجرمانه مستلزم آن است که رفتار انسان از جنبه های مختلف تاریخی، روان شناسی، جامعه شناسی، انسان شناسی و… مورد تجزیه و تحلیل قرار گیرد.[۹] جرم شناسی از یونان آغاز شد. اگرچه پیدایش آن به غارها و مقبره های مصر نیز باز می گردد که جملات موجود در آنها حکایت از نافرمانی نوجوانان در آن زمان داشته است اما چهره علمی آن از قرن هفدهم به بعد ظهور کرد.[۱۰]

از اوایل قرن هفدهم که متفکران و مصلحان اجتماعی علیه عقوبتها و شکنجه های وحشیانه قیام کردند وطرد آنها را از قوانین جزایی خواستار شدند، عده ای دیگر و هم دیدگاه خود را از پدیده جرم به عامل آن برگرداندند و روش های سنتی را مردود به شمار آوردند و مصرانه تر از مصلحان طرفدار تعدیل مجازات ها و علیه کیفرها و اعمال مجازات به صورت کورکورانه بر بزهکاران به مبارزه ای بی امان و گسترده پرداختند. این دسته از جرم شناسان دانش با اهمیت و با عظمت جرم شناسی را پایه گذاری کردند و تمام کوشش خود را به کار بردند تا همه نظرها را به سوی بزهکار جلب کنند و قانونگذار را وادار نمودند تا به جای اندیشیدن به مجازات ها و بر شدت آن افزودن، به شرایط و احوال اجتماعی توجه کنند و بزهکار را از جهات مختلف روانی، اجتماعی، اقتصادی و… مورد توجه قرار دهند و به شخصیت او را نیز مورد توجه قرار دهند.[۱۱]

      مبحث مهمی که در تعریف بزهکاری مطرح می شود آن است که باید بین دو واژه بزهکار و بزه دیده قائل به تفکیک شویم، فقط از نظر مفهومی در رابطه تعاملی با یکدیگر قرار دارند. وجود بزه دیده در یک جامعه علت وجود بزهکاران در آن جامعه است و ارتباط مستقیم با هم دارند و هرچه میزان بزهکاری بیشتر باشد به همان نسبت میزان بزه دیده گی نیز بیشتر خواهد بود. به عبارتی بزه دیده گی معلول فعل بزهکاری است به نحوی که بزه دیده گان در شرایط حال بزهکار آینده خواهند بود.[۱۲] به عبارتی می توان گفت که بزه دیده قربانی جرم است و بعداً به مجرم تبدیل می شود.

      بزهکاری مجموعه ای از جرم هاست که در یک زمان و مکان معین به وقوع می پیوندد. در واقع بزهکاری شناخت عواملی است که جرم ایجاد می کند و یا به عبارت دیگر مطالعه این پدیده مورد بررسی قرار می گیرد.و کلیه پدیده های اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، سیاسی، مذهبی، خانوادگی و.. را در جامعه شامل می شود.[۱۳]

      اصطلاح بزه دیده یا قربانی جرم برای اولین بار توسط فن هانتینک[۱۴]، مندلسون[۱۵]، مارگری فرای[۱۶]، مارولین ولفگانگ[۱۷] و… به کار برده شد. اصلاح بزهکاری نوجوانان نخستین بار در انگلستان و در قرن نوزدهم(سال ۱۸۱۵ میلادی) مطرح شد. در ان دوران جرائم کودکان و نوجوانان افزایش یافته بود، از آن پس واژه بزهکاری اطفال درتمام کشورها متداول گردید. قوانین مختلف در ایالات متحده آمریکا از سال ۱۹۶۴ به بعد این واژه را وارد ادبیات حقوقی قانونگذاری این کشور کرد و کتب متعددی در این زمینه به رشته تحریر درآمد[۱۸].

      واژه بزه دیده در قوانین کیفری ایران با واژه هایی نظیر مجنی علیه یا شاکی[۱۹] مورد توجه قانونگذار قرار گرفته است. واژه بزه دیده از آفرینش های کمیسیونه بررسی اصطالاحات مربوط به وزارت دادگستری فرهنگستان ایران در سال ۱۳۱۷ خورشیدی بود که امروزه به جای مجنی علیه استعمال و رایج شده است.[۲۰]

      به طور کلی بزه دیده یا قربانی جرم[۲۱] به شخصی گفته می شود که به دنبال رویداد یک جرم آسیب یا زیان می بیند. تمام شخصیت بزه دیده به وسیله یک عامل خارجی که هم برای خود وی و هم برای جامعه مشخص است مورد تعرض و آسیب واقع می شود.[۲۲] علمی ترین تعریف از بزه دیده در سال ۱۹۶۸ توسط مندلسون ارائه شد. به عقیده وی بزه دیده شخصی است که به خاطر وضعیت فردی یا عضویت و وابستگی در یک گروه، متحمل پیامدهای دردآور و مشقت بار که فاکتورهایی با ریشه های فیزیکی، روانی، اقتصادی، سیاسی و اجتماعی و حتی طبیعی دارد می شود. او معتقد است در برآورد نیازهای جامعه برای حداقل کردن قربانیان، جلوگیر از تکرار بزه دیدگی و تقلیل بزه دیده واقع شدن پیشگیری از بزه دیدگی نقش اساسی را داراست.[۲۳]

      مثلاً در مورد سوء استفاده جنسی اطفال به عنوان بزه دیده و نه به عنوا بزهکار درچهارچوب حقوق کیفری قرار می گیرند و این جرایم به عنوان اعمال خطرناک که طفل را در معرض خسارت فیزیکی، معنوی، اخلاقی و اجتماعی قرار می دهد مورد بررسی قرار می گیرد.[۲۴]

      فون هنتیک در سال ۱۹۴۸ در کتاب بزهکار و قربانی مفاهیم بزه دیده و بزهکار و تفاوت ها و ارتباطات آن دو را با یکدیگر بیان می کند. به عقیده او تحت عناوین بزهکار و بزه دیده مواردی وجود دارد که ممکن است شخص هم بزهکار و هم بزه دیده واقع گردد. به عقیده او شخص می تواند به صورت پی درپی هم بزهکار و هم بزه دیده یا برعکس باشد. مثلاً کودکی که مورد ایذاء و سوء رفتار قرار گرفته است به احتمال زیاد در آینده بزهکار می شود.

      همچنین ممکن است شخصی درعین حال هم بزهکار و هم بزه دیده واقع شود. مثلاً در منازعات و جرایم رانندگی طرفین هم بزهکار و هم بزه دیده هستند. بالاخره جنبه ای ناشناخته از شخصیت انسانی می تواند ناگهان بروز نماید و فردی را به بزهکار یا بزه دیده تبدیل نماید. این مورد به ویژه در آشوب ها و یا شورش ها و اختلال های اجتماعی بروز می کند.[۲۵]
(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

 

قیمت : ۱۴۷۰۰ تومان

***

و  همچنین به ایمیل شما نیز ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :                 ali.farjadniya@gmail.com