پایان نامه بازنمایی جنسیت در کتاب های فارسی دوره های راهنمایی و دبیرستان

دانشکده علوم اجتماعی

پایان نامه کارشناسی ارشد مطالعات فرهنگی

بازنمایی جنسیت در کتاب های فارسی دوره های راهنمایی و دبیرستان(۱۳۸۹-۱۳۸۸)

استاد مشاور

دکتر سیدضیاء هاشمی

شهریور ماه ۱۳۹۰

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده و استاد راهنما در سایت درج نمی شود

(در فایل دانلودی نام نویسنده و استاد راهنما موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

چکیده:

موضوع پژوهش حاضر ، بازنمایی جنسیت در کتاب های فارسی دوره های راهنمایی و دبیرستان در سال تحصیلی ۸۹- ۱۳۸۸ می باشد . (شش کتاب )

روش انجام تحقیق ، تحلیل محتوای کمی برای شاخص های جنسیت نظیر تصاویر ، اسامی ، مولفان کتاب ها ، نویسندگان متون درسی و شخصیت های حاضر در متن درس ها می باشد . همچنین از روش تحلیل محتوای کیفی برای تحلیل کیفیت بازنمایی ها در تصاویر و متون درسی استفاده شده است .

با توجه به مقاصد ایدئولوژیکِ پنهان در این متون، با مبنا قرار دادن نظریه های آلتوسر و بوردیو در این زمینه ، سعی در کشف چگونگی بازنمایی های جنسیتی در این کتاب ها شده است .

نتایج به دست آمده نشان می دهد در بخش کمی ، به  مردان ، بسیار  بیش از زنان پرداخته شده است و زنان با معیار این شاخص ها حضور چندانی در این کتاب ها ندارند. در این شاخص ها حضور زنان از پنج درصد به حداکثر بیست و چهار درصد می رسد .

از نظر کیفی زنان در اندک مواردی که حضور دارند ؛ موجوداتی  ضعیف ، عاطفی ، اهل  شیون  و زاری و ابراز عجز ، ترسو ، نیازمند کمک و مطیع مردان بازنمایی می شوند . آنها معمولاً در خانه و  کارشان خانه داری است . در مقابل، مردان در بسیار مواردی که به آنها پرداخته شده است؛ حاضر در اجتماع ، صاحب قدرت ، دانا و عاقل، مدیر و کاردان، شجاع و جنگنده تصویر شده اند. بنابراین کلیشه های جنسیتی رایج در اجتماع ، در این کتاب ها  نیز  بازتولید  شده اند . این کتاب ها  نه تنها درصدد اصلاح عقاید سنتی در مورد جنس های مختلف برنیامده اند ؛ بلکه آنها را مورد تاکید قرار داده اند .  

واژگان کلیدی: بازنمایی جنسیت ، مونث ، مذکر ، ایدئولوژی  مرد سالار ، باز تولید ، کتاب های  فارسی ، تحلیل محتوا ، کلیشه های جنسیتی

فهرست مطالب

عنوان                                                                               صفحه

فصل اوّل :  کلّّیّات  تحقیق

  • مقدمه………………………………………………………………………………………………………………………۱                                                                                                   
  • بیان مساله……………………………………………………………………………………….۳
  • پرسش های اصلی تحقیق …………………………………………………………………۶
  • ضرورت انجام تحقیق………………………………………………………………………………………………۶

۱-۶) هدف­ها ……………………………………………………………………………………………………………………………………۸

  • ۱-۵-۱) هدف کلی تحقیق ………………………………………………………………………………………………….۸
  • ۱-۵-۲) اهداف جزئی تحقیق در بررسی هر یک از این شش کتاب…………………………………. ۸

فصل دوم: ادبیات نظری تحقیق                                                                      

۲-۱)   سابقه تحقیق در ایران……………………………………………………………………………………………. ۹

۲-۲) سابقه ی تحقیق در خارج از ایران  …………………………………………………………………….11

۲-۳) پیشینه ی نظری و نظریه های مرتبط ……………………………………………………………………۱۲

آنتونی گیدنز ……………………………………………………………………………………………………………………..۱۴

پیربوردیو…………………………………………………………………………………………………………………………….۱۵

لویی آلتوسر………………………………………………………………………………………………………………………..۱۹

نقش مدرسه و کتاب های درسی در شکل گیری ذهنیت ها ………………………………………… ۲۰

۲-۴) مبانی نظری تحقیق ………………………………………………………………………………………………..۲۷

عنوان                                                                               صفحه

فصل سوم :روش شناسی پژوهش

۳-۱)مفاهیم و تعاریف ………………………………………………………………………………………………………۳۱  

۳-۲) مزایای روش تحلیل محتوا ……………………………………………………………………………………. ۳۳

۳-۳) معایب روش تحلیل محتوا  ……………………………………………………………………………………..28

۳-۴)مراحل و اجزاء روش تحلیل محتوا …………………………………………………………………………..۳۴

۳-۵) روش پژوهش در این تحقیق …………………………………………………………………………………..۳۵

فصل چهارم : یافته های پژوهش

۴-۱) کتاب فارسی اول راهنمایی

  • ۴-۱-۱) مقایسه ی تعداد مولفان و اعضای شورای برنامه ریزی ……………………………………..۳۷
  • ۴-۱-۲) مقایسه ی تعداد تصا ویر مرد و زن ……………………………………………………………………۳۸
  • ۴-۱-۳) مقایسه ی تعداد اسامی و کلماتی  که دلالت بر جنسیت فرد دارد…………………..۳۹
  • ۴-۱-۴) مقایسه ی تعداد شخصیت های مذکر و مونث حاضر در متن دروس………………..۳۹
  • ۴-۱-۵) اختصاص متن دروس برای معرفی افراد……………………………………………………………..۴۰
  • ۴ -۱-۶) تحلیل محتوای کیفی تصاویر کتاب فارسی اول راهنمایی……………………………….۴۰
  • ۴-۱-۷) تحلیل محتوای کیفی متن دروس کتاب فارسی اول راهنمایی………………………….۴۶

۴-۲) کتاب فارسی دوم را هنمایی

  • ۴-۲-۱) مقایسه ی تعداد مولفان و اعضای شورای برنامه ریزی……………………………………….۵۵
  • ۴-۲-۲) مقایسه ی تعداد تصا ویر مرد و زن……………………………………………………………………..۵۵
  • ۴-۲-۳) مقایسه ی تعداد اسامی و کلماتی که دلالت بر جنسیت فرد دارند…………………..۵۶
  • ۴-۲-۴) مقایسه ی تعداد شخصیت های مذکر و مونث حاضر در متن دروس………………..۵۶
  • ۴-۲-۵) اختصاص متن دروس برای معرفی افراد……………………………………………………………..۵۷

عنوان                                                                                                     صفحه

 

  • ۴ -۲-۶) تحلیل محتوای کیفی تصاویر کتاب فارسی دوم راهنمایی………………………………..۵۸
  • ۴-۲-۷) تحلیل محتوای کیفی متن دروس کتاب فارسی دوم راهنمایی ………………………۶۳   

۴-۳) کتاب فارسی سوم را هنمایی    

  • ۴-۳-۱) مقایسه ی تعداد مولفان و اعضای شورای برنامه ریزی……………………………………….۶۸
  • ۴-۳-۲) مقایسه ی تعداد تصا ویر مرد و زن……………………………………………………………………..۶۹
  • ۴-۳-۳) مقایسه ی تعداد اسامی و کلماتی که دلالت بر جنسیت فرد دارند …………………۶۹
  • ۴-۳-۴) مقایسه ی تعداد شخصیت های مذکر و مونث حاضر در متن دروس………………..۷۰
  • ۴-۳-۵) اختصاص متن دروس برای معرفی افراد……………………………………………………………..۷۰
  • ۴ -۳-۶) تحلیل محتوای کیفی تصاویر کتاب فارسی سوم راهنمایی……………………………….۷۱
  • ۴-۳-۷) تحلیل محتوای کیفی متن دروس کتاب فارسی سوم راهنمایی ……………………..۷۳ 

۴-۴) کتاب ادبیات فارسی اول دبیرستان     

  • ۴-۴-۱) مقایسه ی تعداد مولفان و اعضای شورای برنامه ریزی……………………………………….۷۷
  • ۴-۴-۲) مقایسه ی تعداد تصا ویر مرد و زن……………………………………………………………………..۷۷
  • ۴-۴-۳) مقایسه ی تعداد اسامی و کلماتی که دلالت بر جنسیت فرد دارند…………………..۷۸
  • ۴-۴-۴) مقایسه ی تعداد شخصیت های مذکر و مونث حاضر در متن دروس………………..۷۸
  • ۴-۴-۵) اختصاص متن دروس برای معرفی افراد …………………………………………………………….۷۹
  • ۴ -۴-۶) تحلیل محتوای کیفی تصاویر کتاب ادبیات فارسی اول دبیرستان …………………..۷۹
  • ۴-۴-۷) تحلیل محتوای کیفی متن دروس کتاب ادبیات فارسی اول دبیرستان …………….۸۴

۴-۵) کتاب ادبیات فارسی دوم دبیرستان    

  • ۴-۵-۱) مقایسه ی تعداد مولفان و اعضای شورای برنامه ریزی……………………………………….۹۳
  • ۴-۵-۲) مقایسه ی تعداد تصا ویر مرد و زن……………………………………………………………………..۹۴
  • ۴-۵-۳) مقایسه ی تعداد اسامی و کلماتی که دلالت بر جنسیت فرد دارند …………………۹۴
  • ۴-۵-۴) مقایسه ی تعداد شخصیت های مذکر و مونث حاضر در متن دروس………………..۹۵
  • ۴-۵-۵) اختصاص متن دروس برای معرفی افراد……………………………………………………………..۹۵

عنوان                                                                                                    صفحه

  • ۴ -۵-۶) تحلیل محتوای کیفی تصاویر کتاب ادبیات فارسی دوم دبیرستان……………………۹۶
  • ۴-۵-۷) تحلیل محتوای کیفی متن دروس کتاب ادبیات فارسی دوم دبیرستان…………..۱۰۱

۴-۶) کتاب ادبیات فارسی سوم دبیرستان     

  • ۴-۶-۱) مقایسه ی تعداد مولفان و اعضای شورای برنامه ریزی…………………………………….۱۱۲
  • ۴-۶-۲) مقایسه ی تعداد تصا ویر مرد و زن…………………………………………………………………..۱۱۲
  • ۴-۶-۳) مقایسه ی تعداد اسامی و کلماتی که دلالت بر جنسیت فرد دارند………………..۱۱۳
  • ۴-۶-۴) مقایسه ی تعداد شخصیت های مذکر و مونث حاضر در متن دروس………………۱۱۳
  • ۴-۶-۵) اختصاص متن دروس برای معرفی افراد……………………………………………………………۱۱۴
  • ۴ -۶-۶) تحلیل محتوای کیفی تصاویر کتاب ادبیات فارسی سوم دبیرستان………………..۱۱۴
  • ۴-۶-۷) تحلیل محتوای کیفی متن دروس کتاب ادبیات فارسی سوم دبیرستان…………۱۲۲

فصل پنجم : نتیجه گیری

  • ۵-۱) نتایج به دست آمده از تحلیل محتوای کمی…………………………………………………………۱۳۱
  • ۵-۲ ) نتایج به دست آمده از تحلیل محتوای کیفی متن دروس و تصاویر………………….۱۳۵

 

پیشنهاد پژوهش………………………………………………………………………………۱۴۱

منابع فارسی……………………………………………………………………………………۱۴۲

منابع انگلیسی……………………………………………………………………………………۱۴۶

 فصل اول

 کلیات تحقیق

  • مقدمه

      در جامعه ی حاضر بدون شک مدرسه دومین  نهاد  تاثیرگذار در  شکل گیری  شخصیت  افراد و  جامعه پذیری آنها بعد از خانواده است .

      در جامعه ی فعلیِ ایران  بیش از نود وپنج درصد کودکان مدرسه را تجربه می کنند  ؛ آن هم در دوره ای از زندگیشان که بیشترین استعداد و زمینه وکمترین مقاومت را در جهت  فراگیری ، جامعه پذیری ، قبول ایدئولو‍‍ژی تعلیمی حاکم  ،  پذیرش هنجارها و ارزش ها دارند .

       در پاره ای از عرصه ها می توان مدرسه را حتی از نهاد خانواده نیز موثرتر دانست. دانش آموز در مدرسه با تجربه های ناب و بدیع که قبلاً با آنها روبرو نبوده است مواجه می شود و بسیار  از آنها را در  وجود خود نهادینه و درونی می کند .

مدرسه نقش نرم افزاریِ بازتولید ایدئولوژی مسلط را ایفا می کند و درعرصه ی روبنا (به تعبیر مارکس ) از فع‍ّال ترین  نهاد ها است .

      این نهاد مهم از بخش های مختلف تشکیل شده و از ابزارهای مهمی سود می جوید . بدون  شک یکی از مهم ترینِ  این ابزارها ، کتاب های درسی می باشد . کتاب های  درسی محور  اصلی  تعلیم  و تربیت  دانش آموزان را در مدارس شکل داده  و باعث  افزایش  دانش علمی ، اجتماعی و  جهت دهی  بینش آنها نسبت به خود و دیگران در جهت اهداف تعیین شده ی سیاست گذاران و مولفین می شود.

       کتاب های درسی  در کنار آموزشِ دانش آموزان ، آنها را برای  پذیرش  نقش های  متناسب  با ویژگی های  خودشان  ( به زعم اولیای امور ) آماده  می کنند . بسیاری از این  ویژگی ها  نه  واقعی ، بلکه  القائی  است.  ویژگی های جنسیتی از  مجموعه ی  ویژگی هایی است که در کتاب های  درسی سعی در درونی کردن  و شکل دادن به  آنها شده است.  هر چند  کتاب های درسی تنها عامل در این زمینه نیستند؛ اما از مهم ترینِ عوامل در این زمینه ، به شمار می آیند .

      « کتاب های درسی در درون یک بافت قدرت ارائه می شوند.این بافت از یکسو نگرش کودکان درباره- ی نقش های جنسیتی را شکل می دهد و از سوی دیگر به تقویت آن می پردازد. به این ترتیب پیام های ارائه شده توسط کتاب ها ، ذهن و افکار دانش آموزان را تحت  تاثیر قرار می دهند و منجر به فراگیری نقش های جنسیتی می شوند .(بلانت ، ۱۹۹۰) » (حجازی ، ۱۳۸۶، ۱۲۵)

      جامعه ی ایران در حال گذار  از سنت به مدرنیته  است و این  باعث تغییر در ایفای نقش های جنسیتی و نوع  نگرش به  آنها  شده  است . در جامعه ی  سنتی  ایران  زن ها  حضور  چندانی در اجتماع و  ساختار قدرت (درون یا بیرون خانه ) نداشتند ؛ امّا در جامعه ی  کنونی ما ، بیش  از شصت درصد  دانشجویان  و بیش از سی در صد  مشاغل خارج  از خانه را زن ها در اختیار دارند و تغییرات  زیادی در ساختار قدرت نیز شکل گرفته است ؛ هر چند این به  معنای برابری در فرصت ها ، امکان ها  و قدرت  نیست و  زن ها هنوز هم در ساختار قدرت حضور چندانی ندارند.حال با توجه به این وضعیت،چگونگی بازنمایی جنسیت در کتاب های درسی و تناسب آن با اهداف توسعه و شرایط جامعه  می تواند تاثیر به سزایی در نحوه ی نقش آفرینی جنس های مختلف  در آینده داشته باشد .

پژوهش های گسترده ای در ایران و کشور های دیگر راجع به نحوه ی  باز نمایی جنسیت درکتاب های درسی دوره ی ابتدایی صورت گرفته است . این پژوهش جهت تکمیل تحقیقات قبلی، کتاب های فارسی مقطع راهنمایی و دبیرستان را از منظر چگونگی بازنمایی جنسیت مورد بررسی قرار می دهد .

      کتاب های  فارسی  به دلیل  برخوردار  بودن از ظرفیتی  بالقوه جهت درج  مقاصد  ایدئولوژیک در متون نوشتاری و تصویری از اهمّیّت  فوق العاده ای  بر خوردار هستند .

۱-۲- بیان مساله

        نمایش  نادرست  یا  عدم  نمایش  هر جنس (مرد یا زن ) در کتاب های درسی علاوه  بر این که  نشانگر نوعی نابرابری است ؛ باعث  بازتولید کلیشه های  جنسیتی می شود . کلیشه هایی که برای کودک درونی شده و  در آینده  نوع رفتار او را مشخص خواهد کرد . رفتار هر فرد در رابطه ی مستقیم  با  تعریفی که دیگران  از او دارند (بر مبنای  آموزش هایی که  به او داده اند ) و تعریفی که او  از خود دارد ( بر اساس آنچه که در خود درونی کرده و الگو برداری نموده است) تعیین می شود. حال اگر چهره ای که ازشخص به او نشان داده  شده است و او آن را پذیرفته و  طبیعی می داند، منفعل و ضعیف باشد ؛ رفتار هایش در آینده  نیز منفعلانه و نا کارآمد بوده و او را دچار از خود بیگانگی خواهد کرد . 

        انسان  با  مشاهده  و سپس تقلید ( الگو برداری ) دست به عمل  مشخصی  می زند ، که  می توان  آن  را نتیجه ی  فرایند  جامعه پذیری  نامید .  جامعه پذیری  به  وسیله ی عوامل  متعددی  صورت می پذیرد ؛ خانواده ، رسانه ها ، روابط  همالان  و  مدرسه  از جمله ی  عوامل  اجتماعی  شدن است  (گیدنز ، ۱۳۸۶،  107 -103 ) و( ساروخانی ، ۱۳۷۰ ، ۷۴۴) .

        در این میان مدرسه دارای نقشی  ممتاز است .  پارسنز (۱۹۶۱) در  مقاله ی خود تحت  عنوان  (( کلاس مدرسه به  عنوان  یک  نظام اجتماعی )) ، نشان می دهد که در یک جامعه ی پیشرفته از نظر تکنولوژی ، مدرسه  عامل  اساسی  اجتماعی  کردن  و انتخاب  است که  نزد  شاگردان  ارزش های  عمومی جامعه را درونی می کند . ( زنجانی زاده ،۱۳۸۶ ، ۵۹)

     کتاب های  درسی  به دلیل آن که  محور کار معلم در مدرسه و  انجام  تکالیف  دانش آموزان در خانه  و مدرسه است ؛ از اهمیت و جایگاه خاصی در روند درونی کردن ارزش های رایج  جامعه  بر خوردار می باشد .

     مدارس  همان گونه که آلتوسر می گوید ؛ به عنوان  یکی از  سازو برگ های  ایدئولوژیک  دولت ، نقش بسیارمهمی در باز تولید سنت و مناسبات موجود دارد.((هیچ سازو برگی از سازو برگ های ایدئولوژیک دولت در چنین مدت درازی / سال های  متمادی ، ۵ یا ۶ روز در هفته و ۸ ساعت در روز/تمام  کودکان نظام اجتماعی سرمایه داری را به عنوان شنونده(بی مزد و منت ) در ید خود ندارد)) . ( آلتوسر ، ۱۳۸۷، ۵۰)

      مهم ترین کاری که مدارس انجام می دهند ؛ طبیعی جلوه دادن مناسبات  موجود  و  بازتولید آنها ست و یا به گفته آلتوسر: (( آموزش در شکل هایی است که ( پروسه ی ) فرمان برداری از ایدئولوژی غالب یا تسلط بر پراتیک این ایدئولوژی را تحقق بخشد . )) ( آلتوسر ، ۱۳۸۷ ، ۲۷ )

       بوردیو  نیز در کتاب  باز تولید خود مدرسه را به عنوان محل تکرار و تسلسل نابرابری معرفی می کند . ( شویره و فونتن ، ۱۳۸۵،۳۶ )از نظر وی مدرسه مهم ترین نهادی است که ساختارهای سلطه ی مردانه را باز تولید می کند . ( شویره و فونتن ، ۱۳۸۵ ،  28 و۵۲ و ۹۸ )

      در جامعه ی ما نیز  که نظام مردسالاری ریشه ای تاریخی دارد و از طرفی دارای سیستم  آموزشی  نسبتاً مدرنی  می باشد ؛ مدرسه و کتاب های درسی سهم بسیار عمده ای در بازتولید مناسبات جنسیتی دارند . کشور ما  در حال  توسعه است و عدم  توجه  به توسعه ی  جنسیتی  به  عنوان  یکی از  شاخص های مهم توسعه ، نادیده  گرفتن  نیمی از جامعه است . در این میان نمایش صحیح ، از نظر کمی و کیفی هر جنس می تواند  نقش  بسیار مهمی در نهادینه کردن الگوهای  مناسب در ذهن دختران  و پسران  جامعه ی  ما داشته باشد ؛ تا در آینده افرادی فعال و خودباور شده و مسیر توسعه ی همه جانبه را هموار سازند . عدالت و برابری در دست یابی به  فرصت ها  مهم ترین گام در مسیر توسعه ی انسانی است و  بازنمایی درست از هر جنسیت ، زمینه ساز فرهنگیِ این عدالت و برابری است .

        چنان که ظهره وند نشان می دهد ؛ دختران بیش از پسران دارای  باورهای  کلیشه ای اند و در عین حال کمتر از پسران از جنس خود راضی اند . ( ظهره وند ، ۱۳۸۳ ، ۱۲۴) پذیرش این باور ها و عدم رضایت ازجنس خود نشان از وجود نابرابری وبازتولید کلیشه های جنسیتی در اجتماع ما دارد. نظام آموزشی نیز به عنوان یکی از مهم ترین عوامل جامعه پذیری افراد در بازتولید کلیشه های جنسیتی و حفظ نابرابریها ، نقش عمده ای را ایفا می کند. آشکار سازی این نابرابری  پنهان در نظام آموزشی  و متون کتب درسی،

کمک بزرگی برای رفع آن است .

۱-۳- پرسش های اصلی تحقیق

        در این تحقیق تلاش می شود تا نحوه ی بازنمایی هویت های جنسیتی در کتاب های  فارسی  راهنمایی و دبیرستان از نظر کمی و کیفی مورد بررسی قرارگرفته و به سوالات زیر پاسخ داده شود :

۱)آیا برابری در بازنمایی کمی هر دو جنس در کتاب های فارسی دوره ی راهنمایی و دبیرستان  رعایت شده است ؟

۲) هر جنس از نظر کیفی در متن تصاویر و دروس چگونه بازنمایی شده است ؟

۳) الگوهای ارائه شده در جهت بازتولید کلیشه های  جنسیتی است یا اصلاح آنها ؟

۱-۴- ضرورت انجام تحقیق

      با انجام این تحقیق نحوه ی بازنمایی جنسیت در کتاب های  فارسی راهنمایی و دبیرستان  مشخص می شود . با این که  بسیاری از این  اَشکال  بازنمایی ممکن است از دید مولفین هم  پنهان مانده  باشند ؛  اما تاثیر بسیار زیادی در بازتولید کلیشه های جنسیتی دارند .

     این پژوهش مولفه های پنهان تبعیض جنسیتی ، در متن تصاویر و دروس کتاب های درسی را که  باعث القاء  کلیشه های  جنسیتی به دانش آموزان می شود؛  شناسایی  و آشکار می کند. مولفه هایی  که منشاء  تزریق  پذیرش  منفعلانه و درونی شده ی  نابرابری  و بی عدالتی در قالب امری  کاملاً  طبیعی ، در ذهن دانش آموزان  و  به  دنبال آن در جامعه  می شود . یکی  از  سر چشمه های  ایدئولوژیک  درونی کردن نابرابری ها و کلیشه های  جنسیتی، مدرسه  و کتاب های درسی  می باشد و چنان که چهارمین کنفرانس  جهانی زن ( پکن ۱۹۹۵) مشخص  می کند؛آموزش، ابزاری  برای  دست یابی  به اهداف برابری، توسعه و صلح بوده و ایجادیک نظام آموزشی حساس به جنسیت و حذف سوگیری های جنسیتی در برنامه های درسی از مهم ترین عوامل توسعه ی انسانی است .                                        

       با  آشکار کردن  شاخصه های تبعیض جنسیتی درکتاب های درسی می توان در تالیف کتاب های جدید، این تبعیض ها را رفع کرد ؛ تا زمینه ، برای توسعه ی انسانی متوازن و عادلانه که محور توسعه ی  پایدار می باشد ؛ ( کنفرانس یونسکو « آموزش برای  همه » ۱۹۹۰ ) فراهم شده  و فرصت های  برابر اجتماعی برای هردو جنس به وجودآمده و این فرصت ها در اختیار شایسته ترین افراد قرار گیرد ، تا  کسی خود را جنس دوم یا شهروند دوم و دیگری  را  جنس  اول نپندارد .

      دولت ها  به  عنوان  قدرت مسلط در یک  نظام  اجتماعی ، باید با  آسیب شناسی  مسائل  جنسیتی توسط کارشناسان با راههای مختلف از جمله استفاده از کتاب های درسی سعی در اصلاح این امور داشته باشند و از باز تولید بی عدالتی ها جلوگیری کنند نه آنکه خود ، این بی عدالتی ها را باز تولید کنند .

      اهمیت  نظری این تحقیق در نقشی است که محتوای کتب درسی در باز تولید و حفظ  مناسبات  جنسیتی غلط و نهادینه کردن ارزش های نادرست  و نا عادلانه و در مقابل توانایی آنها در اصلاح  موارد ذکر شده ایفا  می کند و اهمیت عملی آن  به  دلیل  استفاده ای  است که  نظام  آموزشی کشور  می تواند در اصلاح کتاب های درسی در جهت هماهنگ نمودن آنها با مسیر توسعه انسانی و اجتماعی و روزآمد کردن شان ببرد .

       البته در این پژوهش،نحوه ی بازنمایی جنسیت در کتاب های فارسی راهنمایی و دبیرستان مورد کنکاش قرار گرفته است ؛  تشخیص  عادلانه  بودن یا نبودن  این شکل بازنمایی و میزان تاثیر آن نیاز به تعریف معیارهای مشخص و قابل قبول مجامع علمی و انجام تحقیق های جداگانه دارد .

 

۱-۵- هدف­ها

۱-۵-۱- هدف کلی تحقیق

        هدف  کلی  تحقیق مشخص کردن چگونگی  بازنمایی جنسیت از نظر کمی و کیفی در کتاب های فارسی دوره های راهنمایی و دبیرستان ، جمعاً شش کتاب در سال تحصیلی ۸۹ -۱۳۸۸ می باشد .

۱-۵-۲- اهداف جزئی تحقیق در بررسی هر یک از این شش کتاب

  1. بررسی کیفی متن تصاویردر جهت تحلیل کیفیت بازنمایی جنس های مختلف و مقایسه ی آنها
  2. بررسی کیفی متن درس ها برای تحلیل کیفیت بازنمایی جنس های مختلف و مقایسه ی آنها
  3. بررسی کمی تصاویر زنان در مقایسه با تصاویر مردان
  4. محاسبه ی تعداد اسامی و ضمایر مذکر در مقایسه با جنس مونث
  5. محاسبه و مقایسه ی تعداد نویسندگان متون درسی و همچنین گروه مولفان با معیار جنسی
  6. محاسبه و مقایسه ی تعداد دروس اختصاص یافته برای معرفی اشخاص از هر جنس
  7. محاسبه و مقایسه ی تعداد شخصیت های مذکر و مونثِ حاضر در متن درس ها

تعداد صفحه :۱۶۲

قیمت :37500 تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت  ali.farjadniya@gmail.com