پایان نامه ارشد گروه الهیات رشته فلسفه و کلام اسلامی: روش‌شناسی ملاصدرا در مسئله علم الهی

دانلود پایان نامه
دانشکده الهیات و معارف اسلامی

 

روش شناسی ملاصدرا در مسئله علم الهی

 

پایان نامه دوره کارشناسی ارشد فلسفه و کلام اسلامی

 

استاد راهنما:

دکتر حوران اکبر زاده

 

استاد مشاور:

دکتر عبدالله نصری

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده درج نمی شود

تکه هایی از متن به عنوان نمونه :

چکیده

روش فلسفی ملاصدرا مسئله ای است که همواره کانون توجه فلسفه پژوهان و نظریه پردازان فلسفه اسلامی بوده است، طرفداران ملاصدرا و حکمت متعالیه در مقابل کسانی که روش وی را التقاطی می دانند، قائل به آن هستند که صدرا با رهیافتی میان رشته ای و رویکردی کثرت گرایانه اقدام به استفاده منسجم از سه منبع معرفتی عرفان، قرآن و برهان نموده است، با بررسی اصول روش شناختی اندیشه فلسفی صدرا می توان چهار اصل روش شناختی را از آثار وی استقصا نمود:

روش میان رشته ای صدرا و تلفیقی از سه منبع معرفتی عرفان، قرآن و برهان؛

استفاده صدرا از سه منبع معرفتی فوق در مقام گرداوری و داوری؛

استفاده روشمند و کثرت گرایانه از آراء اندیشمندان سلف؛

روش تعلیمی و تشکیکی ملاصدرا بر اساس مبنای قوم و اصالت وجود.

اما این چهار اصل دارای مخالفانی است که گاه نقدهای جدی به اصول روش شناختی صدرا وارد نموده اند، در این پایان نامه با بررسی نقدهای مزبور نهایتاً نتیجه گرفته ایم که این نقدها توان مواجهه جدی با روش تلفیقی صدرا را نداشته و هر یک بر اساس مبانی حکمت متعالیه قابل نقد و بررسی می باشند، در فصل پایانی این نوشتار نیز تلاش شده است تا روش پژوهشی صدرا در مسئله علم الهی با ابتنای بر چهار اصل مزبور به صورت مسئله محور، مورد تحقیق و بررسی قرار گیرد.

 

کلید واژگان: روش شناسی، ملاصدرا، حکمت متعالیه، علم الهی به ماسوا.

 

فهرست

مقدمه و روش تحقیق   ۱

مقدمه و ضرورت تحقیق   ۲

سؤال اصلی   ۲

سؤالات فرعی   ۲

فرضیه ها ۲

روش تحقیق   ۳

پیشینه تحقیق   ۳

ساختار تحقیق   ۳

نکاتی پیرامون پایان نامه  ۴

فصل اول: مبادی تصوری و تصدیقی روش شناسی علمی و فلسفی   ۵

منابع معرفتی   ۶

شیوه مبتنی بر نقل   ۶

شیوه کشف و شهود  ۶

شیوه های عقلی و استنتاجی   ۶

شیوه های تجربی   ۷

روش شناسی   ۸

روش شناخت و منابع شناخت   ۹

روش شناسی در  علوم تجربی و علوم انسانی   ۹

رابطه روش با فلسفه، معرفت شناسی و هستی شناسی   ۱۰

روش شناسی و فلسفه علم  ۱۱

کاربردهای اصطلاح «روش»  ۱۲

۱- روش معرفت     ۱۲

۲- نوع استدلال   ۱۳

۳- سطح تحلیل    ۱۳

۴- نوع نگاه به موضوع   ۱۳

۵- از منظر ماهیت تحقیق    ۱۴

الف- تحقیقات تاریخی ‏ ۱۴

ب-تحقیق توصیفی   ۱۴

پ- تحقیقات همبستگی یا همخوانی ‏ ۱۴

ت- تحقیق علّی یا پس از وقوع ‏ ۱۵

ث- تحقیق تجربی   ۱۵

سیر تطور تاریخی رویکردهای روش شناختی در تفکر فلسفه اسلامی و غربی   ۱۵

الف- روش فلسفی در تفکر اسلامی   ۱۸

ب- تطور روش شناختی از تفکر مسیحی تا فلسفه مدرن   ۲۳

مراحل تحقیق   ۳۵

نتیجه گیری فصل اول  ۳۹

فصل دوم: روش شناسی فلسفه ملاصدرا ۴۰

دیدگاه های مختلف در خصوص روش صدرالمتألهین   ۴۱

روش میان رشته ای صدرا و تلفیقی از سه منبع معرفتی عرفان، قرآن و برهان  ۴۵

رابطه عرفان، قرآن و برهان   ۴۵

الف- فلسفه و روش عقلی   ۴۶

مبادی برهان   ۴۷

مبادی دیگر  ۴۸

ب- علم کلام و روش نقلی   ۴۹

پ- عرفان و روش شهودی   ۵۲

رابطه روش عقلی و نقلی   ۵۵

رابطه عقل و شهود  ۶۰

رابطه نقل و شهود  ۶۴

‏استفاده صدرا از منابع معرفتی مختلف (مقام گرداوری و یا مقام داوری) ۶۵

استفاده روشمند و کثرت گرایانه از آراء اندیشمندان سلف   ۶۸

روش تشکیکی و تعلیمی ملاصدرا ۷۰

الف- روش تعلیمی فلسفه صدرا ۷۱

ب- روش تشکیکی صدرا در تبیین مسائل فلسفی   ۷۱

نتیجه گیری فصل دوم  ۷۴

فصل سوم: نقد و بررسی آراء منتقدین روش فلسفی حکمت متعالیه  ۷۵

الف- منتقدین به اصل فلسفه و متعاقباً تخطئه مبنای فکری صدرا ۷۷

۱- مخالفین اصل فلسفه و تفکّر عقلانی   ۷۷

۲- عرفا و اهل سلوک    ۷۷

ب- منتقدین آراء اصلی صدرالمتألهین و رد مبانی حکمت متعالیه  ۷۸

۱- بعضی از فقها ۷۸

۲- برخی متکلمین   ۷۸

۳- پیروان مشاء ۷۹

پ- منتقدین تجربه گرا ۷۹

ت- پیروان حکمت متعالیه و منتقدان به برخی آراء فرعی صدرا ۸۰

ث- منتقدین به روش و متدلوژی اندیشه فلسفی صدرا ۸۱

مکتب تفکیک    ۸۱

مبانی فکری منتقدین روش فلسفی صدرالمتألهین   ۸۲

الف- حجیت عقل فطری و چگونگی پیدایش معرفت     ۸۲

نقد و بررسی    ۸۴

ب- حجیت نقل    ۸۵

نقد و بررسی    ۸۶

پ- نفس و ماهیت علم   ۸۷

نقد و بررسی    ۸۸

ت- اولویت«تذکر» و نفی عقل فلسفی    ۸۹

نقد و بررسی    ۹۰

ث- رابطه عقل و وحی در مکتب تفکیک     ۹۲

نقد و بررسی    ۹۳

ج- رابطه مکتب تفکیک و اخباریگری    ۹۴

چ- مفتاح، مصباح یا میزان بودن عقل و رابطه ایمان و عقل در کسب معرفت     ۹۵

عقل از منظر دیگر منتقدان صدرا ۹۶

‏نقدهای پیرامون اصول روش شناختی صدرا ۹۷

اصل اول: روش میان رشته ای صدرا و تلفیقی از سه منبع معرفتی عرفان، قرآن و برهان   ۹۷

الف- لزوم تفکیک بین علوم بشری با علوم الهی    ۹۸

نقد و بررسی    ۹۹

ب- استدلال بر تباین کلی فلسفه و شریعت                                                     ۱۰۱

۱- فلسفه از حوزۀ جغرافیایی بیگانه به حوزۀ مسلمانان راه یافته است. ۱۰۱

نقد و بررسی   ۱۰۲

۲- اختلاف در آرای فلسفی   ۱۰۵

نقد و بررسی   ۱۰۵

۳- مباینت دستاوردهای فلسفی با معارف الهی   ۱۱۰

پ- پرهیز از تأویل و تفسیر به رأی                                                               ۱۱۱

نقد و بررسی    ۱۱۲

مسئله مواجه خالی الذهن، با متون دینی   ۱۱۴

تفکیک علوم خطاپذیر بشری با وحی معصوم الهی   ۱۱۵

اختلاف نظر فلاسفه با ظاهر قرآن   ۱۱۵

ت- خطای روش شناختی در استفاده از قرآن و عرفان در مقدمات برهان   ۱۱۶

ث- عدم امکان جمع سه منبع معرفتی در عرض یکدیگر  ۱۱۷

تحلیل و بررسی    ۱۱۷

اصل دوم: استفاده از قرآن و عرفان در مقام داوری و مقدمات برهان   ۱۱۸

اصل سوم: استفاده هدفمند از آراء اندیشمندان سلف   ۱۱۸

اصل چهارم: رویکرد تعلیمی و تشکیکی در تبیین آراء خود  ۱۲۲

الف- تغییر نظرات فکری ملاصدرا در طول زمان   ۱۲۳

ب- طرح نظریات بر اساس مبانی مختلف     ۱۲۴

پ- تلاش برای نگارش یک دوره فلسفه   ۱۲۴

بررسی علت برخی بی نظمی ها در تدوین اسفار  ۱۲۴

نتیجه گیری فصل سوم  ۱۲۶

فصل چهارم: تطبیق اصول چهارگانه روش شناختی اندیشه صدرا با مسئله علم الهی   ۱۲۷

استفاده هدفمند از آراء اندیشمندان سلف   ۱۲۸

بیان آراء دیگران با ذکر صاحبان آراء ۱۲۹

۱-نظریه معتزله  ۱۲۹

تبیین و گزارش آراء ‏ ۱۲۹

نقد و بررسی روشمند آراء بر اساس مبانی فکری هر نظریه   ۱۳۰

اصلاح و ویرایش آراء به منظور برگزیدن جنبه های قابل قبول آراء ‏ ۱۳۱

۲-نظریه عرفا ۱۳۱

تبیین و گزارش آراء ‏ ۱۳۱

نقد و بررسی روشمند آراء بر اساس مبانی فکری هر نظریه   ۱۳۲

اصلاح و ویرایش آراء به منظور برگزیدن جنبه های قابل قبول آراء ‏ ۱۳۲

۳-نظریه افلاطونیان   ۱۳۳

تبیین و گزارش آراء  ۱۳۳

نقد و بررسی روشمند آراء بر اساس مبانی فکری هر نظریه   ۱۳۳

اصلاح و ویرایش آراء به منظور برگزیدن جنبه های قابل قبول آراء ‏ ۱۳۴

۴-نظریه فرفوریوس    ۱۳۵

تبیین و گزارش آراء ‏ ۱۳۵

نقد و بررسی روشمند آراء بر اساس مبانی فکری هر نظریه   ۱۳۵

اصلاح و ویرایش آراء به منظور برگزیدن جنبه های قابل قبول آراء ‏ ۱۳۶

۵-نظریه مشائین   ۱۳۶

تبیین و گزارش آراء ‏ ۱۳۶

نقد و بررسی روشمند آراء بر اساس مبانی فکری هر نظریه   ۱۳۷

اصلاح و ویرایش آراء به منظور برگزیدن جنبه های قابل قبول آراء ‏ ۱۴۰

۶-نظریه متأخرین   ۱۴۲

تبیین و گزارش آراء ‏ ۱۴۲

‏نقد و بررسی روشمند آراء بر اساس مبانی فکری هر نظریه   ۱۴۳

اصلاح و ویرایش آراء به منظور برگزیدن جنبه های قابل قبول آراء  ۱۴۴

۷-خداوند به معلول اول علم تفصیلی و به ماسوای آن علم اجمالی دارد  ۱۴۵

تبیین و گزارش آراء  ۱۴۵

نقد و بررسی روشمند آراء بر اساس مبانی فکری هر نظریه   ۱۴۶

اصلاح و ویرایش آراء به منظور برگزیدن جنبه های قابل قبول آراء  ۱۴۷

۸-نظریه شیخ اشراق   ۱۴۷

تبیین و گزارش آراء  ۱۴۷

نقد و بررسی روشمند آراء بر اساس مبانی فکری هر نظریه   ۱۴۹

اصلاح و ویرایش آراء به منظور برگزیدن جنبه های قابل قبول آراء  ۱۵۱

نظریه صدرالمتألهین   ۱۵۲

خلاصه نظریه ملاصدرا ۱۵۲

شیوه حکمای پیشین    ۱۵۲

شیوه عرفا ۱۵۴

رابطه صور با ذات حق تعالی    ۱۵۶

روش میان رشته ای صدرا و تلفیقی از سه منبع معرفتی عرفان قرآن و برهان   ۱۵۶

عرفان در مسئله علم الهی    ۱۵۶

برهان در مسئله علم الهی    ۱۵۷

قرآن در مسئله علم الهی    ۱۵۷

‏چگونگی استفاده صدرا از منابع معرفتی مختلف (مقام گرداوری و یا مقام داوری) ۱۵۸

‏استفاده روشمند و کثرت گرایانه از آراء اندیشمندان سلف   ۱۶۰

‏بیان آراء دیگران با ذکر صاحبان آراء  ۱۶۰

‏‏‏نقد و بررسی روشمند آراء بر اساس مبانی فکری هر نظریه   ۱۶۰

اصلاح و ویرایش آراء به منظور برگزیدن جنبه های قابل قبول آراء  ۱۶۱

‏ روش تعلیمی و تشکیکی ملاصدرا بر اساس مبنای قوم و اصالت وجود  ۱۶۱

نتیجه گیری فصل چهارم  ۱۶۳

نتیجه گیری کلی   ۱۶۴

آزمون فرضیه  ۱۶۵

منابع و مأخذ  ۱۶۶

 

مقدمه و ضرورت تحقیق

حکمای پیش از صدرا به صورت محدود از قرآن و عرفان در تأیید نظریات فلسفی خود استفاده می نمودند، اما این جریان در دوران سهروردی گرایش های عرفانی شدیدتری پیدا نمود، تا آنکه ملاصدرا و پیروان وی قائل به تلفیق و پیوستگی جداناپذیر عرفان، قرآن و برهان گردیدند، این اصل روش شناختی صدرا طی ادوار مختلف موافقان و مخالفانی پیدا نمود و نزاع بین ایشان در خصوص روش فلسفی صدرا همواره یکی از موضوعات پر چالش فلسفه اسلامی بوده است، در این نوشتار ضمن کشف اصول روش شناختی حاکم بر اندیشه صدرا به دنبال تحلیل و بررسی آراء منتقدان روش فکری صدرا می باشیم، تا مشخص نماییم که آیا صدرا دچار تهافت، التقاط، انتحال بوده و یا آنکه با نظمی هدفمند به دنبال تلفیق ساختاریافته ی سه منبع معرفتی مزبور و آراء پیشینیان خود بوده است. پس از کشف، و بررسی اصول روش شناختی صدرا اصول مزبور را بر اساس نظریه علم الهی واجب تعالی به ماسوا پیش از خلقت مورد تحقیق و بررسی قرار می دهیم.

 

***ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل و با فرمت ورد موجود است***

متن کامل را می توانید دانلود نمائید

چون فقط تکه هایی از متن پایان نامه در این صفحه درج شده (به طور نمونه)

ولی در فایل دانلودی متن کامل پایان نامه

 با فرمت ورد word که قابل ویرایش و کپی کردن می باشند

موجود است

تعداد صفحه : ۱۸۵

قیمت : ۱۴۷۰۰ تومان

 

***

—-

پشتیبانی سایت :               ali.farjadniya@gmail.com

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

***  **** ***