دانلود پایان نامه: بررسی تطبیقی گردشگری مذهبی در کلانشهرهای ایران مطالعه موردی ( قم ، شیراز و مشهد)

متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته : مدیریت جهانگردی

گرایش :برنامه ریزی و توسعه جهانگردی

عنوان : بررسی تطبیقی گردشگری مذهبی در کلانشهرهای ایران  مطالعه موردی ( قم ، شیراز و مشهد)   

موسسه آموزش عالی حکیم جرجانی

گروه علوم جهانگردی

مقطع کارشناسی ارشد مدیریت جهانگردی ـ گرایش برنامه ریزی و توسعه جهانگردی

 

عنوان پایان نامه

بررسی تطبیقی گردشگری مذهبی در کلانشهرهای ایران

مطالعه موردی ( قم ، شیراز و مشهد)

 استاد راهنما

دکتر مهدی سقایی

استاد مشاور

دکتر اسماعیل تاجیک

تابستان۹۳

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

چکیده

از آنجا که مطالعات تطبیقی از دوران گذشته تا به حال در مطالعات علمی جایگاه ویژه ای داشته و  این گونه مطالعات با بررسی و  در کنار هم قرار دادن حداقل دو پدیده به بررسی نقاط اشتراک و افتراق آن          می پردازد در این راستا این پایانامه در چارچوب یک روش تحلیلی و توصیفی  به بررسی و مطالعه تطبیقی گردشگری مذهبی و وضعیت محصول گردشگری مذهبی در سه کلان شهر مشهد، قم و شیراز و نقش و تاثیر آن در توسعه گردشگری در این سه کلان شهر می پردازد. در راستای انجام این تحقیق علمی از یک مدل مفهومی محصول گردشگری، وضعیت محصول گردشگری مذهبی در این سه کلان شهر ارائه شده است. ابزار جمع آوری داده ها نیز مصاحبه، مطالعه اسناد، مقالات و مدارک موجود است. برای تحلیل داده ها از نرم افزار Expert Choice استفاده شده است. نتایج این تحقیق وزن های نسبی معیارها و زیر معیارها در مدل مفهومی ارزیابی محصول گردشگری مذهبی  به روش کارت امتیازی متوازن را نشان می دهد. نتایج تکنیک AHP در مطالعه تطبیقی این سه کلان شهر نشان می دهد که ترتیب اهمیت شاخص های  تاثیر گذار در محصول گردشگری مذهبی به ترتیب به صورت شاخص جاذبه (۰.۳۵۰) ، شاخص خدمات اقامتی (۰.۲۰۰) ، شاخص دسترسی (۰.۱۳۱) ، شاخص خدمات پذیرایی (۰.۶۹)، شاخص حمل ونقل،(۰.۶۹)، شاخص خدمات تجاری و تفریحی(۰.۶۹)، شاخص خدمات درمانی(۰.۶۹) و شاخص عناصر نهادی و سازمانی(۰.۴۴)، و به طور کلی از نتایج بدست آمده به وضوح دیده می شود که وضعیت محصول گردشگری مذهبی به صورت کلی دراین  سه کلان شهر به ترتیب مشهد با (۰.۴۷۵)، از وضعیت مطلوب تری نسبت به دو شهر دیگر دارا بوده و در جایگاه بعدی شهر شیراز با(۰.۲۹۰) با اختلافی نه چندان زیاد نسب به قم (۰.۲۳۵)  قرار گرفته و در نهایت در شهر قم وضعیت نشان دهنده وضعیت مطلوبی از محصول گردشگری نمی باشد.

فهرست مطالب

فصل اول : کلیات تحقیق

۱-۱- مقدمه_ ۱

۲-۱- بیان مسئله_ ۲

۳-۱- ضرورت تحقیق_ ۴

۴-۱- اهداف_ ۵

۱-۴-۱- هدف اصلی… ۵

۲-۴-۲- اهداف فرعی… ۵

۵-۱-  سوال ها  یا فرضیه های تحقیق_ ۵

۶-۱- پیشینه تحقیق_ ۶

۷-۱- روش تحقیق_ ۷

۱-۷-۱- مراحل فرآیند تحلیل سلسله مراتبی… ۹

فصل دوم : مبانی نظری

۱-۲- ماهیت و مفاهیم گردشگری_ ۱۴

۱-۱-۲- گردشگری به عنوان یک محصول… ۱۴

۱-۲-۲- الگو های فضایی گردشگری… ۱۵

۳-۱-۲- گونه شناسی گردشگری… ۱۵

۲-۲- ماهیت و مفاهیم گردشگری_ ۱۸

۱-۲-۲- تاریخچه گردشگری مذهبی… ۱۸

۲-۲-۲- گردشگری مذهبی… ۱۹

۳-۲-۲-  تعاریف گردشگری مذهبی… ۲۱

۴-۲-۲- اهمیت گردشگری مذهبی… ۲۲

۵-۲-۲- اقسام گردشگری مذهبی… ۲۳

۶-۲-۲- ویژگی های سفر های مذهبی… ۲۸

۷-۲-۲- جایگاه زیارت در گردشگری مذهبی… ۲۹

۹-۲-۲- جایگاه گردشگری مذهبی و زیارتی نزد شیعیان.. ۲۹

۱۱-۲-۲- جاذبه های گردشگری مذهبی… ۲۹

۱۲-۲-۲- عرضه و تقاضای گردشگری… ۳۱

۱۳-۲-۲- ارکان تقاضای گردشگری مذهبی… ۳۲

۱۴-۲-۲- فرایند تقاضای گردشگری… ۳۴

۱۵-۲-۲-  قابلیت های گردشگری مذهبی ایران.. ۳۵

۳-۲- گردشگری مذهبی در شهرها و کلان شهرها ۳۶

۱-۳-۲- ساختار اکواوژیکی شهرهای مذهبی… ۳۶

۳-۳-۲- اقتصاد گردشگری در شهر های مذهبی… ۳۷

۲-۴-۲- عوامل جذب گردشگران مذهبی… ۳۸

۳-۳-۲- عوامل ایستایی گردشگری مذهبی… ۴۲

۴-۳-۲- گونه شناسی گردشگری مذهبی… ۴۲

۵-۳-۲  پیامد های گردشگری در شهرهای مذهبی… ۴۳

۴-۲- مدلی مفهومی از گردشگری مذهبی_ ۴۵

فصل سوم : گردشگری مذهبی در ایران و جهان

۱-۳- آمار ارقام گردشگری مذهبی در ایران_ ۴۷

۲-۳- جاذبه های گردشگری مذهبی در ایران_ ۴۸

۳-۳-زیارتگاه ها و اماکن مقدسه در ایران_ ۵۰

۴-۳- مکان های زیارتی محبوب دتیا ۵۴

۵-۳-گردشگری مذهبی در ایران و سایر کشورها ۶۲

۶-۳- انواع گردشگری مذهبی_ ۶۴

۱-۶-۳-  گردشگری و زیارت در اسلام.. ۶۴

۲-۶-۳-  مفهوم گردشگری در مسیحیت… ۶۶

۳-۶-۳- مفهوم سفر و گردشگری در یهودیت… ۶۷

۷-۳-  نقش امام زاده ها در گردشگری مذهبی_ ۶۸

۸-۳- کلان شهرها و شهرهای مذهبی ایران_ ۷۰

فصل چهارم : بررسی تطبیقی گردشگری مذهبی در کلان شهرها

۱-۴- مشهد_ ۷۶

۱-۱-۴-  ویژگی های آماری و جمعیتی گردشگری مذهبی ورودی… ۷۶

۲-۱-۴- جاذبه های گردشگری مذهبی مشهد.. ۸۷

۳-۱-۴- محصول گردشگری مذهبی… ۸۱

۴-۱-۴-  ویژگی های اقتصادی کلان شهر مذهبی مشهد.. ۹۴

۲-۴ قم_ ۹۵

۱-۲-۴- ویزگی های آماری و جمعیتی شهر قم.. ۹۵

۲-۲-۴- جاذبه های گردشگری مذهبی شهر قم.. ۹۶

۳-۲-۴- محصول گردشگری مذهبی قم.. ۹۸

۲-۲-۴ ویژگی های اقتتصاد گردشگری قم.. ۱۰۲

۳-۴- شیراز ۱۰۳

۱-۳-۴- آمار گردشگران مذهبی ورودی به شیراز. ۱۰۳

۲-۳-۴- جاذبه های گردشگری مذهبی شیراز. ۱۰۴

۳-۲-۴- محصول گردشگری شیراز. ۱۰۶

۴-۴- بررسی تطبیقی گردشگری مذهبی در سه کلان شهر_ ۱۱۱

۱-۴-۴- اطلاعات مربوط به مناظر هشت گانه. ۱۱۲

۲-۴-۴-  اطلاعات مربوط به نرخ سازگاری ماتریس ها ۱۱۲

فصل پنجم : نتیجه گیری و پیشنهادات

۱-۵-  نتایج بررسی شاخص ها ۱۲۳

۲-۵- پاسخ به سوالات تحقیق_ ۱۲۵

۳-۵- پیشنهادات_ ۱۲۷

فهرست جداول

جدول ۱-۱ : مقایسات زوجی طیف ساعتی_ ۹

جدول ۲-۱ : مقادیر شاخص تصادفی(RI) 12

جدول۱-۳: ورود گردشگران بین المللی به کشور بر اساس مدل سفر در سال ۱۳۸۸   و ۱۳۸۹_ ۴۷

جدول۲-۳: نام و توزیع کلیساهای مهم کشور ۵۰

جدول ۱-۴ : مسافر داخلی_ ۷۷

جدول ۲-۴ : مسافرین خارجی_ ۷۷

جدول ۳-۴: مسافر داخلی ورودی به مشهد( ۱۳۹۲) ۷۸

جدول ۴-۴:  تقسیم بندی انواع جاذبه های گردشگری مشهد براساس کارکرد_ ۷۹

جدول شماره۵-۴:  تعداد و نوع تاکسی های فعال در آژنس های تاکسی تلفنی سطح شهر مشهد. ۸۵

جدول شماره ۶-۴ :  مشخصات تاکسی های مستقر در محدوده شهرداری ثامن (اطراف حرم مطهر)  ۸۶

جدول۷-۴: تعداد اقامتگاه های مختلف شهر مشهد_ ۸۷

جدول شماره ۸-۴: کمپ های  اسکان زائران مشهد_ ۸۸

جدول شماره ۹-۴  رستورانها و غذاخوری های مهم شهر مشهد_ ۹۰

جدول شماره ۱۰-۴:  مراکز تجاری مهم شهر مشهد_ ۹۱

جدول ۱۱-۴: بیانگر نوع و تعداد این کاربری ها در شهر مشهد را نشان می دهد_ ۹۲

جدول ۱۲-۴: تعداد پارک های سطح شهر به تفکیک مناطق و نوع پارک ها ۹۳

جدول ۱۳-۴: آمار گردشگران خارجی وارد شده به ایران در مقاطع سالانه(۸۷- ۱۳۸۰) ۹۵

جدول ۱۴-۴: آمار گردشگران وارد شده به قم در مقاطع سالانه(۸۷- ۱۳۸۰) ۹۵

جدول ۱۵-۴: تقسیم بندی جاذبه های گردشگری شهر قم و نزدیک آن بر اساس کارکرد های مختلف     ۹۷

جدول ۱۶-۴: اطلاعات کلی استان قم_ ۹۸

جدول ۱۷-۴: وضعیت شبکه معابر و کمربندی_ ۹۸

جدول۱۸-۴: اطلاعات خطوط و ناوگان اتوبوس رانی و مینی بوس رانی_ ۹۹

جدول ۱۹-:۴ تعداد ناوگان تاکسی بر حسب نوع کارکرد_ ۱۰۰

جدول ۲۰-۴: وضعیت کلی واحدهای اقامتی شهر قم در سال ۱۳۸۷_ ۱۰۰

جدول ۲۱-۴: وضعیت کلی عناصر محصول گردشگری قم_ ۱۰۱

جدول ۲۲-۴: آمار تعداد گردشگران وارد شده به شهر شیراز  ۸۸- ۱۳۸۵_ ۱۰۳

جدول ۲۳-۴: تقسیم بندی جاذبه های گردشگری شهر شیراز و نزدیک آن بر اساس کارکرد های مختلف     ۱۰۵

جدول ۲۴-۴: اولویت بندی مقاصد گردشگری در مسیر بهینه گردشگری شماره ۱_ ۱۰۶

جدول ۲۵-۴:  اولویت بندی مقاصد گردشگری در مسیر بهینه گردشگری شماره ۲_ ۱۰۷

جدول۲۶-۴:  اولویت بندی مقاصد گردشگری در مسیر بهینه گردشگری شماره ۳_ ۱۰۸

جدول ۲۷-۴:  تعداد خدمات اقامتی و درمانی شیراز ۱۱۰

جدول۲۸-۴:  شاخص های هفت گانه_ ۱۱۱

جدول ۲۹-۴:  نرخ سازگاری ماتریس مقایسات زوجی_ ۱۱۲

جدول ۳۰-۴: اطلاعات مربوط به رتبه بندی شهرها در بحث جاذبه_ ۱۱۳

جدول ۳۱-۴: اطلاعات مربوط به رتبه بندی شهرها در بحث دسترسی_ ۱۱۳

جدول ۳۲-۴: اطلاعات مربوط به رتبه بندی شهرها در بحث خدمات اقامتی_ ۱۱۴

جدول ۳۳-۴: اطلاعات مربوط به رتبه بندی شهرها در بحث خدمات پذیرایی_ ۱۱۵

جدول ۳۴-۴: اطلاعات مربوط به رتبه بندی شهرها در بحث خدمات درمانی_ ۱۱۶

جدول ۳۵-۴: اطلاعات مربوط به رتبه بندی شهرها در بحث حمل ونقل_ ۱۱۶

جدول ۳۶-۴: اطلاعات مربوط به رتبه بندی شهرها در بحث خدمات تفریحی و تجاری_ ۱۱۷

جدول ۳۷-۴: اطلاعات مربوط به رتبه بندی شهرها در بحث عناصر نهادی و سازمانی_ ۱۱۸

جدول ۳۸-۴:  نتایج و رتبه بندی شهرها به صورت کلی بر اساس فرایند AHP_ 118

فهرست شکل ها

شکل ۱-۱ : درخت سلسله مراتب تصمیم در فن AHP_ 8

شکل ۱-۲ : جریان های گردشگری مذهبی_ ۲۰

شکل ۲-۲ : عوامل موثر بر جذب گردشگری مذهبی_ ۳۸

شکل ۳-۲ : مدلی مفهومی از گردشگری مذهبی_ ۴۵

شکل شماره ۱-۳ : موقیت جغرافیایی منطقه مورد مطالعه_ ۷۲

شکل۲-۳:  موقعیت شهر قم در استان قم و ایران_ ۷۴

نمودار ۱-۴ : تعداد زائران ورودی به کلان شهر مشهد از سال ۱۳۶۵ تا ۱۳۹۰_ ۷۶

شکل۲-۴:  نمودار تعغیرات نحوه سفر مسافران داخلی_ ۷۸

شکل۳-۴:  نمودار تعغیرات نحوه سفر مسافرا خارجی_ ۷۸

شکل۴-۴ : گونه شناسی جاذبه های گردشگری کلان شهر مشهد_ ۸۰

شکل ۵-۴ : شبکه خیابانی شهر مشهد_ ۸۲

نقشه شماره ۶-۴:  الگوی پراکنش تاسیسات اقامتی(هتل ها و هتل آپارتمان ها) در شهر مشهد_ ۹۳

نقشه۷-۴:  شبکه راه ها ۹۹

نمودار۸-۴:  وضعیت حمل ونقل درون شهری_ ۱۰۰

 

نمودار۹-۴:  مقایسه تعداد گردشگران وارد شده به شهر شیراز ۸۸-۱۳۸۵_ ۱۰۴

شکل ۱۰-۴: نقشه مسیر اول گردشگری شهری شیراز از سمت دروازه جنوب شرقی_ ۱۰۷

شکل ۱۱-۴ : نقشه مسیر بهینه گردشگری از ورودی غربی کلانشهر شیراز ۱۰۸

شکل ۱۲-۴:  نقشه مسیر بهینه گردشگری از ورودی شمالی کلانشهر شیراز ۱۰۹

شکل ۱۳-۴: رتبه بندی شاخص های هشت گانه کارت امتیازی متوازن_ ۱۱۲

شکل۱۴-۴: مقایسه تطبیقی محصول گردشگری مذهبی(مشهد، قم و شیراز) ۱۱۹

نمودار۱۵-۴:  وضعیت خدمات وامکانات گردشگری در سه کلان شهر_ ۱۲۷

 

پیوست ها

منابع و ماخذ………………………………………………………………………………………………………..۱۲۹

چکیده انگلیسی……………………………………………………………………………………………………۱۳۴

پیوست

فصل اول

کلیات تحقیق

۱-۱مقدمه

یکی از مباحث مهم در برنامه ریزی توسعه ملی کشورها و به خصوص در بخش های اقتصادی و تجاری که می تواند جایگاه ویژه ای داشته باشد، مبحث گردشگری و مسافرت می باشد. امروزه ما در اکثر کشورهای پیشرفته دنیا، به موازات رشد اقتصادی این کشورها، رشد گردشگری را نیز شاهد هستیم در واقع این دو بخش لازم و ملزوم یکدیگر می باشند. در جهان امروز، بسیاری از کشورهای دنیا که با محدودیت منابع ارزی مواجه هستند، درآمد های حاصل از گردشگری را به عنوان یکی از منابع مهم کسب درآمد ارزی خود قرار داده اند. بدیهی است که در صورت داشتن پتانسیل ها و منابع ارزشمند گردشگری می توان به بخش های گردشگری به عنوان منبع کسب درآمد نیز نگریست. از طرف دیگر با افزایش درآمد های کشور و به دنبال افزایش سرمایه گذاری می توانیم رشد اقتصادی کشور را نیز شاهد باشیم. بدیهی است که رشد اقتصادی و برخوداری از سطح رفاه بالاتر، رشد فعالیت اقتصادی گردشگر ی را نیز تضمین خواهد کرد و حرکت روبه گسترش این چرخه می تواند منجر به توسعه هر چه بیشتر این کشور ها شود.گردشگری در حد وسیعی اشتغال ایجاد می کند و یکی از بزرگترین صارات(نامرئی) جهان را تشکیل می دهد.

جاذبه های گردشگری به لحاظ منابع طبیعی، فرهنگی، باستانی، مذهبی و …. از توانمندی بسزای در جذب گردشگران برخوردارند، با سرمایه گذاری مناسب در بخش های نرم افزاری و سخت افزاری این صنعت و نیز و با حفظ جایگاه امنیتی خود در جهان توانسته اند میلیاردها دلار از این بخش کسب درآمد کنند نکته حائز توجه این است که گردشگری نسبت به سایر صنایع از لحاظ سرمایه گذاری احتیاج به منابع درامدی و منابع ارزی کمتری دارد و به نسبت سرمایه گذاری انجام شده منافع و درآمد های بیشتری را در مقایسه با سایر بخش ها نصیب دولت ها     می نماید (صباغ،۱۳۸۳)

گردشگری مذهبی پدیده نوظهوری نیست بلکه قرن های متمادی است که افراد به دلایل مختلف ازجمله،کنجکاوی، عبادت و شرکت در مراسم مذهبی به مکان های مذهبی و مقدس سفر می کنند (olsen,2006:27). شهرهای زیارتی شهرهایی هستندکه اعتقادات مذهبی قویترین عامل جغرافیایی در ایجاد مذهبی این گونه شهرها بوده اند. شهرهای زیارتی در عربستان مکه معظمه و مدینه منوره، در عراق کربلاو نجف، در هندوستان بنارس، احمد آباد و الله آباد و در بریانی شهر رانگوران متعلق به بودائیان، در تایلند شهر بانکوک، در تبت شهر لهاسا، در فلسطین اشغالی شهر بیت المقدس، در ایتالیا واتیکان و در اسپانیا شهرهای شهرهای مذهبی سنت سباستین نمونه هایی از شهرهای مذهبی هستند. در ایران مشهد مقدس، قم و شیراز از بهترین نمونه شهرهای مذهبی هستند که نقش فرهنگی اسلامی نیز دارند. شهر مشهد به جهت شرایط خاص جغرافیایی، مذهبی و فرهنگی دارای موقعیت خاص در کشور است. حضور سالانه حدود ۳۰ میلیون زائر در کلان شهر مشهد با توجه به جمعیت آن که ۴۲۰/۲ میلیون می باشد، حاکی از این امر است که مدیریت پذیرش گردشگری در این شهر ها و به خصوص در این مقیاس حجیم امری واجب است (مافی و سقایی،۲۳:۱۳۸۸). رشد خیره کننده گردشگری در دنیا سبب شده است که سرمایه عظیمی را در اقتصاد جهانی به جریان بیندازاد و کشورهای مختلف، در رقابتی بسیار سخت می کوشند تا بیشترین  سهم از سرمایه های جهانی را به خود اختصاص داده، خصوصاً به این علت که فعالیت گرشگری به دلیل خدمات گسترده ای که ارائه می کند، امکان اشتغال بسیاری در سطوح مختلف فراهم می آورد و سودآوری فوق العاده این فعالیت چنان جاذبه دارد که برخی از کشورها باعدم وجود مواهب طبیعی و نداشتن پیشینه درخشان در تاریخ و تمدّن به ایجاد جاذبه های گردشگری همّت گماشته اند تا در فعالیت اقتصادی گردشگری ، به درآمدهای کلانی دست یابند به گونه ای که گردشگری حتی در اقتصاد برخی از این کشورها حرف اول را می زند.

 

۲-۱- بیان مسئله

 

مسافرت و گردشگری به عنوان بزرگترین و متنوع ترین فعالیت اقتصادی در دنیا به حساب می آید، بنابر آخرین ارزیابی سازمان جهانی گردشگری تقاضا برای گردشگری بین المللی در هشت ماه نخست سال ۲۰۱۳ به شکل قوی پابرجا مانده است که تعداد گردشگران بین المللی در سراسر جهان به واسطه عملکرد جدی اروپا، آسیا و اقیانوسیه و خاور میانه ۵ درصد رشد داشته است که تعدادآن به ۷۴۷ میلیون نفر رسیده که این میزان ۳۸ میلیون بیشتر از مدت مشابه در سال گذشته بوده که در این میان اروپا با رشد ۵ درصدی با حدود ۲۰ میلیون ورودی بیشترین سود را برده و  آسیا، اقیانوسیه، امریکا و افریقا به ترتیب با رشد ۶ ، ۳ و۵ درصدی گردشگری را داشته اند و این در حالی است که منطقه خاورمیانه پس از ۲ سال کاهش تعداد گردشگر با افزایش ۷ درصدی روبرو بوده است [۱] ببسیاری از این کشور ها این فعالیت اقتصادی را به عنوان منبع اصلی درآمد، اشتغال زایی،رشد بخش خصوصی و توسعه بخش زیر بنای می دانند فعالیت اقتصادی گردشگری در سراسر دنیا  بویژه در کشور های در حال توسعه،که شکل های دیگر توسعه اقتصادی مانند تولید یا استخراج منابع طبیعی به صرفه نیست بسیار مورد توجه می باشد (گی.چاک وای،۲۳:۱۹۳۳). بنا به تعریف ارائه شده گردشگری شامل تمامی پدیده ها و روابط حاصل از روابط گردشگران، عرضه کنندگان و فروشندگان محصولات گردشگری، دولت ها و جوامع میزبان، در فرایند جذب و پذیرایی از گردشگران می باشد (mcintosh,1995:9).

در این تحقیق ما با گونه ای از گردشگری روبرو هستیم که گردشگری مذهبی نام دارد. امروزه گردشگری مذهبی با همه اجزا و گونه های مختلف، به سبب ویژگی های ساختاری و کارکردی بارز آن توانسته در متن گردشگری جهانی جای گیرد به طوری که حوزه نفوذ آن سراسر جهان را فرا گرفته است (santos,2004:4). گردشگری مذهبی یکی از قدیمی ترین و پر رونق ترین گردشگری های گذشته و حال حاضر سراسر جهان است (Ajit,2004:215). جاذبه های مذهبی، زیارتگاه و اماکن مقدسه هر ساله تعداد زیادی از گردشگران را به سوی خود جلب می کنند. تاسیسات اقامتی پذیرایی مانند مسافرخانه ها و زائر سرا ها  با توجه به بافت اجتماعی، فرهنگی و عقیدتی دارای ویژگی های خاص خود است که در هر کشوری از تنوع بسیار زیادی برخوردار است. سفر های که مایه مذهبی دارند بر روی طیف گسترده ای قرار می گیرند که در انتهای یک طیف مکان های مقدس هستند که بخش بزرگی از مردم یک ناحیه را جذب می کنند مثل کلیسا های بزرگ در اروپا که مورد تحسین مسیحیان قرار می گیرد و در انتهای دیگر طیف کسانی که به این مکان ها روی می آورند که می خواهند شفا یابند در این میان لوردز در فرانسه می توان نام برد. شهر مکه در عربستان سعودی یا واتیکان در مرکز دنیای کاتولیک از جمله  مکان های مذهبی هستند که مورد توجه بسیاری از مسافران مذهبی می باشد (گی چاک وای،۷۸:۱۹۳۳). از شهر مقدس مشهد نیز به عنوان دومین کلان شهر مذهبی جهان بعد از مکه یاد می شود در این نوع از گردشگری انگیزه اصلی زیارت اماکن مقدسه و زیارتگاه ها می باشد که اقامتگاه ها و نوع امکانات در طول مدت اقامت موثر است ولی درآمد خانوار نقش چندانی در انگیزه اصلی زیارت این اماکن را ندارد (فاطمی،۲۴:۱۳۸۰). در این میان ما با دو گروه در گردشگری مذهبی مواجه هستیم یکی زائران که انگیزشان فقط انجام امور مذهبی است و دیگری مسافرانی که چند منظوره با اولویت زیارت انجام می دهند ایران با برخورداری از اماکن مذهبی متعدد در شهرهای چون مشهد، قم وشیراز از جمله شهرهای است که پتانسیل مناسبی برای جذب گردشگران خارجی دارد که متاسفانه درصد ناچیزی از بخش گردشگری مذهبی را به خود اختصاص داده است و مقایسه ایران با سایر کشورهای اسلامی عربستان و عراق حکایت از شکاف عظیمی دارد که در سال ۲۰۰۷ سهم ایران از  گردشگران جهان ۵/۱میلیون نفر و درآمد آن ۲/۱ میلیارد دلار بوده است. [۲]

سه کلان شهر مشهد، شیراز و قم از جمله مراکز مهم جذب گردشگری مذهبی در سطح کشور به حساب می -آیند، شهر شیراز به عنوان کلان شهر منطقه جنوب ایران و مرکز استان فارس یکی از مراکز جذب گردشگر در سطح ملی و بین المللی در کشور ایران است که به دلیل نزدیکی به تخت جمشید و دارا بودن فضاهای تاریخی منحصربفرد هر ساله میزبان تعداد زیادی گردشگر داخلی و خارجی است شهر قم نیز که حرم مطهر معصومه(س) که در مرکز جغرافیای شهر قرار دارد سالانه میزبان تعداد زیادی گردشگر است این شهر علاوه بر مرقد مطهر حضرت معصومه دارای گنجینه های نفیس و آثار هنری و معماری اسلامی _ایرانی زیادی از جمله مسجد صاحب زمان، گنبد سبزو مسجد جامع قم و جزء اینها اشاره کرد که افزون بر اینها بیش از ۴۰۰ امام زاده و مکان زیارتی دیگر در شهر قم به عنوان دومین شهر زیارتی کشور به حساب می آید ولی مولفه های نظیر تعداد هتل، هتل آپارتمان ها و مهمان پذیرها بیانگر جایگاه نامناسب این شهر به لحا ظ اقامتگاه وخدمات پذیرایی می باشد (کاظمی زاده و همکاران،۷:۱۳۸۸). و در نهایت شهر مقدس مشهد با بیش از ۴/۲ میلیون جمعیت به عنوان دومین کلان شهر بزرگ کشور، یکی از کانون های مهم جذب گردشگری مذهبی جهان و ایران است که در سال ۱۳۹۰ تعداد زائران کلان شهر مشهد به حدود بیست میلیون و نهصد هزا نفر رسید (سقایی وجوان،۲۱:۱۳۹۱). گونه شناسی گردشگری مشهد از نوع گردشگری مذهبی با هدف زیارت جاذبه های قوی مذهبی، از بسیاری از جاذبه های تاریخی ، فرهنگی تفریحی و طبیعت گردی برخوردار است (شهرداری مشهد ، ۱۳۸۴ :۴۵). از آنجا که مطالعات تطبیقی از دوران گذشته در مطالعات علمی جایگاه ویژه داشته برانیم تا با استفاده ازاین نوع مطالعات و در نهایت بکارگیری آن دراین تحقیق در پی آنیم که از تجربیات و عملکردهای سایر نقاط در دیگر نقاط استفاده کنیم، و همچنین ما از انجام این تحقیق با مطالعه تطبیقی در پی پی بردن به نقاط ضعف و قوت این کلان شهرها در زمینه جذب گردشگر و همپوشانی آنها از طریق مطالعات تطبیقی هستیم تا از این طریق بتوانیم راهکارهای جذب گردشگر مذهبی در سه کلان شهر مذهبی را مورد برسی و جایگاه این کلان شهر ها در گردشگری مذهبی در سطح داخلی و جهانی و کمیت و کیفیت امکانات رفاهی گردشگری این شهرها مورد بررسی قرار دهیم.

[۱] www.chehotwli.com

 

[۲] www.econews.ir

تعداد صفحه : ۱۵۲

قیمت : ۱۴۷۰۰ تومان

بلافاصله پس از پرداخت لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        ****       ali.farjadniya@gmail.com

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

***  *** ***