دانلود پایان نامه ارشد : پایگاه سیاسی اجتماعی و فرهنگی شیعه

دانشگاه آزاد اسلامی

واحد تهران مرکزی

دانشکده ادبیات و علوم انسانی،  گروه تاریخ

پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد  (M.A )

گرایش:  تاریخ اسلام

عنوان:

پایگاه سیاسی اجتماعی  و فرهنگی  شیعه

در عصر امام صادق (ع)

 استاد راهنما

دکتر محمد سپهری

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

فهرست مطالب

عنوان                                                                                               صفحه

چکیده ۱

فصل اول:کلیات

۱-۱ مقدمه. ۳

۱-۲ بیان مساله. ۴

۱-۳  اهمیت موضوع و انگیزه انتخاب آن. ۵

۱-۴ هدف تحقیق. ۶

۱-۵  سؤالات یا فرضیه ها ۶

۱-۶ چهارچوب نظری تحقیق. ۶

۱-۷  پیشینه تحقیق. ۷

۱-۸ روش تحقیق. ۹

۹-۱معرفی و نقد منابع. ۹

۱-۱۰ شناخت واژه ها ۱۴

فصل دوم:زندگانی  و عصرامام صادق (ع)

بخش اول ۱۷

۲-۱ زندگانی امام صادق (ع) ۱۷

۲-۱-۱ ولادت ، دوره کودکی و نوجوانی.. ۱۷

۲-۱-۲ فرزندان امام. ۱۸

۲-۱-۳ شخصیت ،رفتار و اخلاق پسندیده ۱۹

۲-۱-۴ بخشش به نیازمندان. ۲۰

۲-۱-۵ معاشرت با مردم. ۲۰

۲-۱- ۶ سخاوت.. ۲۱

۲-۱-۷جایگاه علمی امام. ۲۱

۲-۱-۸  فعالیتهای علمی و آموزشی.. ۲۲

۲-۱-۹  سرشت مکتب امام صادق(ع) ۲۳

۲-۱-۱۰شاگردان امام صادق(ع) ۲۴

۲-۱-۱۱شهادت امام صادق(ع) ۲۵

بخش دوم. ۲۶

۲-۲ عصر امامت امام صادق (ع) ۲۶

۲-۳حاکمان اموی در دوره امامت امام صادق (ع) ۲۶

۲-۳-۱هشام بن عبد الملک (۱۰۵-۱۲۵ ق ) ۲۷

۲-۳-۲ولید بن یزید ( ۱۲۵-۱۲۶ق) ۲۸

۲-۳-۳یزید بن ولید (۱۲۶ ق) ۳۰

۲-۳-۴ابراهیم بن ولید (سال ۱۲۷-۱۲۶ه ق) ۳۰

۲-۳-۵مروان بن محمد مشهور به مروان حمار (۱۲۷ – ۱۳۲). ۳۱

۲-۴سقوط امویان. ۳۲

۲-۵علل سقوط امویان. ۳۴

۲-۵-۱سوء استفاده از بیت المال مسلمین.. ۳۴

۲-۵-۲انجام کارهای خلاف شرع و دین.. ۳۴

۲-۵-۳نهضت های سیاسی و دینی در دوران اموی.. ۳۵

۲-۵-۴سیاست تبعیض نژادی بنی امیه. ۳۵

۲-۵-۵رژیم استبدادی موروثی.. ۳۶

۲-۵-۶اهانت به حرمین شریفین.. ۳۶

۲-۵-۷اختلاف های داخلی و نژادی در میان امویان. ۳۷

۲-۶ ظهور عباسیان. ۳۷

۲-۶-۱حاکمان عباسی در دوره امامت امام صادق (ع) ۳۹

۲-۶-۱-۱ابوالعباس سفاح (۱۳۶-۱۳۲) ۴۰

۲-۶-۱-۲ ابوجعفر منصور دوانیقى (۱۵۸-۱۳۶). ۴۱

۲-۷مقایسه بنی امیه و بنی عباس… ۴۳

۲-۸ شورش ها ،جنگ ها و قیامها در دوران امام صادق (ع) ۴۴

۲-۸-۱  نا آرامی ها و شورش ها ۴۴

۲-۸-۱-۱شورش ساکنان حمص… ۴۵

۲-۸-۱-۲  شورش مردم غوطه. ۴۵

۲-۸-۱-۲ شورش مردم فلسطین به سال ۱۲۶ ھ . ق. ۴۵

۲-۸-۱-۳شورش مردم یمامه علیه کارگزار اموی به سال ۱۲۶. ۴۶

۲-۸-۱-۴شورش مردم حمص بار دیگر در دوره خلافت مروان بن محمّد. ۴۶

۲-۸-۲جنگ ها ۴۶

۲-۸-۳مشکلات و خط مشی امام صادق(ع) در برابر حاکمان زمان. ۴۷

۲-۸-۴کناره گیری از مناقشات سیاسی.. ۴۸

۲-۸-۵امام صادق(ع)  و قیام ها ۵۰

۲-۸-۶امام (ع) و قیام نفس زکیه. ۵۰

فصل سوّم:پایگاه سیاسی و اجتماعی شیعه  در عصر امام صادق (ع)

۳-۱مفهوم شیعه. ۵۳

۳-۱-۱ شیعه در لغت.. ۵۳

۳-۱-۲شیعه در اصطلاح. ۵۳

۳-۲ تاریخ پیدایش شیعه. ۵۴

۳-۳شیعه و اهل بیت.. ۵۶

۳-۴گزیده ای از فرقه های شیعه. ۵۷

۳-۴-۱ زیدیّه. ۵۸

۳-۴-۱-۱عقاید و آراء فرقه ی زیدیه. ۵۹

۳-۴-۱-۲ انشعاب در فرقه زیدیه. ۶۰

۳-۴-۱-۲-۱ جارودیه (یا سرحوبیه) ۶۱

۳-۴-۱-۲-۲ سلیمانیه (یا جریریه) ۶۱

۳-۴-۱-۲-۳صالحیه ( یا بتریه). ۶۲

۳-۴-۲ کیسانیه. ۶۳

۳-۴-۳ امامیه. ۶۳

۳-۵ شیعیان در عصر امام صادق(ع)  دردو دوره اموی و عباسی.. ۶۴

۳-۵-۱ شیعیان دردوره امویان. ۶۵

۳-۵-۱-۱ فشار سیاسى بر شیعیان. ۶۶

۳-۵-۲ قیام های شیعه در عصر اموی.. ۶۸

۳-۵-۲-۱ قیام زید بن علی بن حسین.. ۶۹

۳-۵-۲-۱-۱ عقاید زید دربارۀ امامت.. ۷۱

۳-۵-۲-۱-۲ شخصیت علمی زید. ۷۱

۳-۵-۲-۱-۳  شهادت زید. ۷۲

۳-۵-۲-۲ قیام یحیی بن زید. ۷۳

۳-۵-۲-۳ قیام عبدالله بن معاویه. ۷۵

۳-۶ نتایج قیام های شیعه. ۷۵

۳-۷ دیدگاه خاورشناسان در مورد قیامهای علویان. ۷۶

۳-۸  هاشمیان بر ضد امویان. ۷۷

۳-۹ بهره گیری دعوت عباسی از نهضت‌هاى شیعى در دوران اموى.. ۷۸

۳-۹-۱ ابوسلمه خلال. ۷۹

۳-۹-۲ ابومسلم خراسانی.. ۸۰

۳-۹-۳ سیاه جامگان. ۸۲

۳-۱۰ شعیان دردوره عباسیان. ۸۳

۳-۱۰-۱  تشیّع در دورۀ اول عبّاسی.. ۸۴

۳-۱۰-۲ موقعیّت شیعه در برابر انقلاب عباسى.. ۸۴

۳-۱۰-۳ رفتار خلفای عباسی با شیعیان. ۸۵

۳-۱۰-۴ شیعه و اهل بیت  در دوران  منصور. ۸۶

۳-۱۰-۵  قیام ها ی شیعه در عصر عباسی.. ۸۸

۳-۱۰-۵-۱ قیام شریک بن شیخ المهرى.. ۸۹

۳-۱۰-۵-۲ قیام عبدالله محض و فرزندانش… ۹۰

۳-۱۰-۵-۳ قیام محمد بن عبدالله محض نفس زکیه (۱۴۵-۱۰۰ ه ق) ۹۱

۳-۱۰-۵-۳-۱ دعوت نفس زکیه در شهرهاى اسلامى.. ۹۲

۳-۱۰-۵-۴   قیام ابراهیم بن عبد اللّه محض… ۹۳

۳-۱۱  حمایت های مردم از قیام های شیعیان. ۹۴

۳-۱۲  تشیع در ایران در عصر امام صادق (ع) ۹۵

۳-۱۳ شیعیان عراق در عصر امام صادق (ع) ۹۷

فصل چهارم:پایگاه فرهنگی  شیعه در عصر امام صادق (ع)

۴-۱شناخت فرهنگ… ۱۰۰

۴-۲تحوّلات فرهنگی شیعه در عصر امام صادق(ع) ۱۰۰

۴-۳دانشگاه جعفری.. ۱۰۳

۴-۴فعالیت های علمی  ، فکری و فرهنگی.. ۱۰۵

۴-۴-۱قرائت و تفسیر قرآن. ۱۰۷

۴-۴-۲علم فقه  و حدیث.. ۱۰۸

۴-۴-۲-۱جابر بن یزید بن حارث جعفى.. ۱۱۰

۴-۴-۲-۲ ابومحمد، عبدالله‌ بن‌ اَبی‌ یَعْفور عبدی‌ کوفی‌.. ۱۱۱

۴-۴-۲-۳حمّاد بن عثمان. ۱۱۱

۴-۴-۲-۴ یحیى بن کثیر (م ۱۰۵ هـ.ق) ۱۱۱

۴-۴-۳-۱ منع کتابت حدیث.. ۱۱۲

۴-۴-۴ علم کلام. ۱۱۳

۴-۴-۵ نهضت ترجمه. ۱۱۵

۴-۴-۶ علم طب.. ۱۱۶

۴-۴-۷ فلسفه. ۱۱۷

۴-۴-۸ سیره نگاری.. ۱۱۷

۴-۴-۹ ادبیات شیعه. ۱۱۸

۴-۴-۹-۱ شعر در زمان امویان. ۱۱۹

۴-۴-۹-۲ عصر اول عباسی و شعرای اهل بیت.. ۱۱۹

۴-۴-۹-۳  برخی  از شعرای شیعه در عصر امام صادق. ۱۲۰

۴-۴-۹-۳-۱ سید اسماعیل حِمیَری ( ۱۷۸-۱۰۵ قمری) ۱۲۰

۴-۴-۹-۳-۲ ابو المستهل کُمیت بن زید اسدی (م ۱۲۶ قمری) ۱۲۱

۴-۴-۹-۳-۳ سفیان بن مصعب عبدى کوفى.. ۱۲۳

۴-۵ عالمان و اندیشمندان شیعه در عصر امام صادق(ع) ۱۲۴

۴-۵-۱هشام بن حکم. ۱۲۴

۴-۵-۱-۱شاگردان هشام. ۱۲۶

۴-۵-۲مفضّل بن عمر کوفی جعفی.. ۱۲۶

۴-۵-۳محمد بن مسلم ثقفی.. ۱۲۷

۴-۵-۴ابان بن تغلب.. ۱۲۸

۴-۵-۵هشام بن سالم. ۱۲۹

۴-۵-۶  مؤمن طاق. ۱۳۰

۴-۵-۷  قیس ماصر. ۱۳۱

۴-۵-۸ جابر بن حیان. ۱۳۱

۴-۶  شرایط خاص فرهنگی وبرخورد فرق و مذاهب.. ۱۳۲

۴-۶-۱معتزله. ۱۳۳

۴-۶-۱-۱ رابطه معتزله با شیعه. ۱۳۴

۴-۶-۲ اشاعره ۱۳۵

۴-۶-۲-۱ سبقت شیعه بر اشاعره و معتزله در بحث‌هاى کلامى.. ۱۳۶

۴-۶-۳ مرجئه. ۱۳۶

۴-۶-۴ خوارج. ۱۳۸

۴-۶-۵  شیعه امامیه. ۱۳۸

۴-۶-۴ جبریه. ۱۳۹

۴-۶-۷  زنادقه. ۱۳۹

۴-۶-۸  غالیان. ۱۴۰

۴-۶-۸-۱  غالیان و شیعیان. ۱۴۱

۴-۶-۸-۲  برخورد ائمه با غلو و غالیان. ۱۴۳

نتیجه گیری.. ۱۴۵

منابع و مآخذ. ۱۴۸

 

چکیده       

عصر امام‌ صادق‌ (ع) که معاصر  با اواخر دوره ی امویان و اوایل دوره ی عباسیان (۱۴۸-۸۳ ه ق ) است ، از لحاظ سیاسی و اجتماعی  از دوران های مهم تاریخ اسلام به شمار می رود. وضعیت شیعیان در دو دوره ی فوق و رفتار غاصبانه و ستمگرانه ی حاکمان نسبت به شیعیان منجر به  قیام ها ی شیعی و وقایع مهمی در این دوران می گردد. از مهمترین این قیامها می توان به قیام زید بن علی و فرزندش یحیی در عصر اموی و قیام محمد بن عبدالله و برادرش ابراهیم در عصر عباسی اشاره کرد و نهضت‌ها ی شیعیان را می توان از عناصر منهدم‌کننده دولت اموى بشمار آورد. یکی دیگر از وقایع مهم این دوران ، انتقال حکومت و قدرت از بنی امیه به بنی عباس است. عباسیان  که خود را از علاقه مندان و نزدیکان خاندان پیامبر(ص) معرفی کردند ، با حمایت شیعیان و اولاد على (ع) که علیه جنایات بنى امیه و استبداد آنان قیام کرده و مبارزه نمودند در سال ۱۳۲ ه.ق  به خلافت سلسله اموی پایان دادند. اما در مدت زمان کوتاهی نشان دادند که ظلم و فشار آنان نسبت به خاندان على (ع) و شیعیان حتی بیشتر از  بنى‌امیه  است .

واما از لحاظ فرهنگی در زمان سقوط دولت اموی و روی کار آمدن حکومت عباسی ، برای شیعه، شرایط ویژه ای ایجاد شد تا به فعالیت‌هاى گستردۀ فرهنگى و آموزشى اقدام نماید.این امر منجر به پیدایش تحول علمى بزرگى در عالم تشیع گردید و آثار فرهنگی به جا مانده از آن دوران نشان از رشد فرهنگی شیعه در آن زمان است. بطور کلی عصر امام صادق (ع)  یکی از دوران های مهم تاریخ اسلام از جهت رونق علم و دانش و فرهنگ نیز به شمار می رود .  هدف از نگارش این مقاله بررسی وضعیت شیعیان و  جایگاه شیعه در بعد سیاسی اجتماعی و فرهنگی در این دوران می باشد .

کلید واژه ها: امام صادق(ع) – شیعیان – امویان – عباسیان  – سیاسی –  اجتماعی- فرهنگی

 

 

۱-۱ مقدمه

مسلمانان در  طى حرکتهای تاریخى خود مراحل گوناگون جنگ و جهاد را پشت سر گذاشته و با انواع اذیت‌ها و دشمنى‌ها روبه‌رو شده اند. به‌ طور مسلم، شیعه بیش از دیگران متحمل مصیبت شده و دوره های پر فراز ونشیبی را به خود دیده است.  شیعیان در همه حوادث سیاسى اجتماعی و فرهنگی، بخصوص در حوزه‌هاى فکر و دین، جایگاه و تأثیر ویژه‌اى داشته‌اند و یکی از گروه‌هاى بسیار تأثیرگذار در تاریخ اسلام بوده‌اند. بدین روى، بررسى تاریخ اسلام بدون توجه به حضور شیعیان ناقص است.

سده های اول و دوم هجری ، از پیچیدگی خاصی برخوردار است .در بیشتر دوره ها شرایط سیاسی کاملا علیه شیعه بوده و آنان متحمل آزارها و شکنجه‏های جسمی و روحی بسیاری از جانب حاکمان عصر خود گردیده اند. ولی با این حال از رسالت دینی و کلامی خود غافل نبوده و در پرتو هدایت‏های امامان معصوم خود، در حد توان به رسالت‏خویش جامه عمل پوشاندند.

اصول اعتقادی و کلام شیعه در عصر امام صادق (ع)   و پدر بزرگوار آن حضرت (ع) پی‌ریزی شد و در این دوران بود که شیعیان به سبب اعتقادات و فقه ویژه خود از سایر فرق ، متمایز شدند .شیعیان در این عصر با فراز و نشیب ها و تحولات مهمی رو به رو بودند . فروپاشی حکومت امویان و  روی کار آمدن عباسیان ، امت اسلامی را در تحولی تازه قرار داد . حکومت ۹۰ ساله امویان فروپاشید و عباسیان به قدرت رسیدند . تشیع درمناطق تحت نفوذ عباسیان تا به آن اندازه گسترش پیدا کرد که عباسیان از ناحیه ی آنها احساس خطر کرده و فشار های زیادی را بر شیعیان اعمال می کردند.

در پژوهش پیش رو سعی شده تا با بیان مطالبی از اوضاع علمی و فرهنگی و سیاسی اجتماعی شیعیان در دوران امام جعفر صادق (ع) و  تا حدی نقش آن حضرت در پیشرفت و غنای فرهنگ و تمدن اسلامی پرداخته شود .

بطور کلی در این پژوهش، مطالعات و تحقیقات انجام شده طی چهار فصل ارائه گردیده است :

 فصل نخست  شامل کلیات که به بیان مساله ، اهمیت موضوع ، هدف تحقیق، پیشینه ی تحقیق ، بررسی و نقد منابع و مفهوم شناسی واژه ها اختصاص دارد . فصل دوم شامل دو بخش است  . بخش اول  به زندگی نامه امام صادق(ع) شامل ولادت ، دوران کودکی ونوجوانی ، شخصیت و فعالیت های علمی و آموزشی آن حضرت اختصاص دارد  و در بخش دوم عصر امام صادق (ع) از سال ۱۱۴ تا ۱۴۸ هجری قمری شامل حکومت خلفای  اموی ،زوال و علل سقوط امویان و روی کار آمدن ، عباسیان مورد بررسی قرار گرفته است  . فصل سوم به پایگاه سیاسی اجتماعی شیعیان  شامل شیعه و تاریخ پیدایش آن ، فرقه های شیعی و قیام ها و نهضت های شیعه در عصر امام صادق (ع) می پردازد. در فصل چهارم با عنوان پایگاه فرهنگی شیعه در عصر امام صادق (ع)، تحولات و فعالیت های علمی ، فکری و فرهنگی شیعه ، اندیشمندان شیعه در این عصر و همچنین برخورد فرق و مذاهب گوناگون  مورد بررسی قرار گرفته و  در نهایت نتیجه‌ی تحقیقات در پاسخ به پرسش اصلی تحقیق بیان شده است  . در انتها نیز، فهرستی از منابع مورد استفاده در این رساله ارائه گردیده است.

 ۱-۲ بیان مساله

در آغاز امامت امام صادق (ع) افرادی از شیعیان و حتی بستگان حضرت حاضر به قبول امامت ایشان نبودند، لذا حضرت از راههای گوناگونی کوشیدند آنها را به قبول راه صحیح وادار سازند و دراین زمینه به اذن خداوند معجزاتی نیز انجام دادند. دوران امام جعفر صادق (ع) در میان دیگر دورانهای ائمه معصومین علیهم السلام، دورانی منحصر به فرد بود و شرایط سیاسی اجتماعی و فرهنگی عصر آن حضرت در زمان هیچ یک از امامان وجود نداشته است و این به دلیل ضعف بنی امیه و قدرت گرفتن بنی عباس بود. این دو سلسله مدتها در حال مبارزه با یکدیگر بودند که این مبارزه در سال ۱۲۹ هجری وارد مبارزه مسلحانه و عملیات نظامی گردید. این کشمکش ها و مشکلات سبب شد که توجه بنی امیه و بنی عباس کمتر به امامان و فعالیتشان باشد. از این رو این دوران، دوران آرامش نسبی شیعیان بود و فرصت بسیار خوبی برای فعالیت علمی و فرهنگی آنان به شمار می رفت.

تعداد صفحه : ۱۶۷

قیمت : ۱۴۷۰۰ تومان

بلافاصله پس از پرداخت لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        ****       ali.farjadniya@gmail.com

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

***  *** ***

ارسال شده در دسته‌ها تاریخ