دانلود پایان نامه ارشد: ررسی فقهی و حقوقی احکام فرد متعدی به حریم خصوصی اشخاص حقیقی

دانلود پایان نامه

دانشگاه قم

دانشکده الهیات

پایان نامه دوره کارشناسی ارشد فقه و مبانی حقوق

 

عنوان:

بررسی فقهی و حقوقی احکام فرد متعدی به حریم خصوصی اشخاص حقیقی

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

چکیده

احکام حریم خصوصی با توجه به ارتباط مستقیمی که با کرامت انسان دارد یکی از اساسی­ترین حقوق بشر امروز به شمار می­آید،   و از اهمیت ویژه­ای برخوردار است.

وجوب رعایت حریم خصوصی دیگران یکی از احکام مهم اسلام است. قرآن کریم در آیات متعدد نظیر: (۲۷ و ۲۸) سوره نور و (۱۲) سوره حجرات، بر وجوب رعایت حریم خصوصی افراد تأکید کرده است. روایات پیامبر اکرم(ص) و ائمه اطهار(ع) نیز به پرهیز از نقض حریم خصوصی دیگران توصیه می­نماید.

هرچند حریم خصوصی با این عنوان خاص در کتب فقهی مطرح نشده است ولی بسیاری از مصادیق آن مانند حق مالکیت، منع تجسّس، حق برخورداری از اصل برائت، حق غیرقابل تعرض بودن حقوق وابسته به شخصیت با تأکید بر نهی از سوء ظن، اشاعه فحشاء، سَبّ، هجو، قذف، نمیمه، و غیبت به طور صریح مورد حمایت قرار گرفته است. آیات (۲۷ و ۲۸) سوره نور نیز صریحاً یکی از عمده­ترین مصادیق حریم خصوصی یعنی مصونیت مسکن را به رسمیت شناخته است.

در این رساله پس از بررسی مفاد واژه­های کلیدی و مبانی فقهی و حقوقی حریم خصوصی شامل آزادی، امنیت و کرامت انسانی، به بحث از حمایتهای شرعی و قانونی از مصادیق و حوزه­های حریم خصوصی در برابر تعدی پرداخته­ایم، همچنین بیان کرده­ایم که از منظر فقهی و حقوقی برای اشخاص متعدی چه مجازاتهایی در نظر گرفته شده است. البته برخی از مصادیق تعدی مانند سوء ظن، نمیمه و غیبت منحصراً دارای مجازات اخروی هستند با آنکه از نظر تعدی به حریم حیثیتی، گناه بزرگی به شمار می­آیند.

بطور کلی از نظر شرع، وارد شدن به حریم خصوصی افراد، مصداق بارز ظلم و حرام است. قرآن کریم نیز در آیات (۱۰۴) و (۱۹۰) سوره بقره و (۸۷) سوره مائده، دفاع در برابر متجاوز را واجب می­داند. از این رو بخشی از مباحث پایان­نامه را به بیان راهکارهای شرعی و قانونی برای برخورد با فرد متعدی اختصاص داده­ایم.

واژ­گان کلیدی: احکام، تعدی، حریم خصوصی، مجازات.

 

فهرست مطالب

فصل اول: کلیات… ۱

مقدمه. ۲

۱- تعریف و تبیین مسأله: ۳

۲- سؤالات تحقیق: ۴

۳- سابقه و پیشینه تحقیق: ۴

۴- ضرورت انجام پژوهش: ۴

۵- فرضیه های تحقیق: ۵

۶- هدف ها و کاربردهای انجام این تحقیق: ۵

۷- بیان روش تحقیق و چارچوب پژوهش: ۶

کلیات… ۷

مبحث اول: مفاهیم. ۷

گفتار اول: حکم. ۷

معنای لغوی: ۷

معنای اصطلاحی: ۷

تعریف لغوی حکم: ۸

تعریف اصطلاحی حکم: ۸

گفتار دوم: تعدی.. ۱۰

معنای لغوی: ۱۰

تعریف اصطلاحی: ۱۰

گفتار سوم: حریم. ۱۲

معنای لغوی حریم: ۱۲

تعریف اصطلاحی حریم: ۱۳

گفتار چهارم: حریم خصوصی.. ۱۴

گفتار پنجم: شخص حقیقی.. ۱۵

گفتار ششم: اذن. ۱۶

معنای اصطلاحی اذن. ۱۷

تفاوت اذن و رضایت: ۱۸

تفاوت اذن و اجازه: ۱۹

گفتار هفتم: حق.. ۱۹

معنای لغوی: ۱۹

تعریف اصطلاحی حق: ۲۰

مبحث دوم: مبانی.. ۲۲

گفتار اول: آزادی.. ۲۲

الف) مفهوم آزادی: ۲۲

ب) آزادی در اسلام: ۲۳

تعریف و مفهوم آزادی تن: ۲۴

ج) حمایت از آزادی در اسناد بین المللی: ۲۵

د) حمایت از آزادی در قانون اساسی: ۲۶

حدود آزادی تن: ۲۷

گفتار دوم:  امنیت… ۲۷

الف) مفهوم امنیت: ۲۹

ب) امنیت در اسلام: ۲۹

ج) امنیت در قانون اساسی: ۳۱

۱- امنیت حیثیت: ۳۱

۲- امنیت جان: ۳۱

۳- امنیت مال: ۳۲

۴- امنیت مسکن: ۳۳

د) امنیت و اصول قضایی: ۳۵

گفتار سوم:  شأن و کرامت انسانی.. ۳۶

الف) انواع کرامات الهی: ۳۷

۱- خلقت انسان: ۳۷

۲- داشتن روحی خدایی: ۳۷

۳- مسخّر قرار دادن موجودات دیگر برای انسان: ۳۸

 

۴- فراهم کردن اسباب هدایت انسان: ۳۸

۵- برتری دادن انسان بر سایر مخلوقات… ۳۸

ب) کرامت انسانی در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و پیامدهای آن: ۳۹

ج) کرامت انسانی در اسناد بین المللی: ۴۰

فصل دوم: حوزه­های حریم خصوصی و حمایتهای شرعی و قانونی از حریم خصوصی در برابر تعدّی.. ۴۲

مبحث اوّل: حوزه های حریم خصوصی.. ۴۳

گفتار اوّل: حریم منزل و خلوت افراد: ۴۳

الف) مبانی فقهی و شرعی حرمت مسکن افراد: ۴۳

۱- آیات… ۴۴

۲- روایات: ۴۶

۳- قاعده فقهی لاضرر: ۴۹

ب) حمایت از مسکن در قوانین ایران. ۵۰

۱) قانون اساسی: ۵۰

۲) قانون مجازات اسلامی: ۵۰

۳) قانون آئین دادرسی کیفری: ۵۱

ج) حمایت از مسکن در اسناد بین المللی و فرمان هشت ماده ای امام خمینی: ۵۲

۱) میثاق بین المللی حقوق مدنی و سیاسی: ۵۲

۲) اعلامیه جهانی حقوق بشر. ۵۲

۳) حمایت از مسکن در فرمان هشت ماده ای امام خمینی.. ۵۲

گفتار دوّم: حریم خصوصی اموال. ۵۳

الف) تعریف مال: ۵۳

۱) تعریف مال در اصطلاح فقهی و حقوقی: ۵۴

ب) حرمت مال در آیات قرآن: ۵۶

خلاصه بحث ها: ۵۹

ج) حرمت مال در روایات: ۶۱

۱- قاعده فقهی تسلیط: ۶۳

۲- قاعده فقهی احترام مال مسلمان: ۶۴

د) حمایت از مال در قوانین ایران. ۶۴

۱- قانون مدنی: ۶۵

۲- قانون اساسی: ۶۵

ه‍ ) حمایت از مال در اعلامیه جهانی حقوق بشر. ۶۵

و‍ ) حمایت از مال در فرمان هشت ماده ای امام خمینی(ره) ۶۵

 

گفتار سوّم: حریم و امنیت جان: ۶۶

الف) آیات… ۶۶

ب) حمایت از جان در قوانین ایران و اسناد بین المللی: ۶۶

۱- قانون اساسی: ۶۶

۲- اعلامیه جهانی حقوق بشر: ۶۷

۳- میثاق بین المللی حقوق مدنی و سیاسی: ۶۷

۴- قانون مسئولیت مدنی: ۶۷

گفتار چهارم: حمایت از حریم حیثیتی اشخاص….. ۶۸

الف: ممنوعیت تجسّس و تحسّس و تفتیش: ۶۸

۱- آیات: ۶۸

۲- روایات: ۶۹

ب) مموعیت سوء ظن: ۷۱

۱) آیات… ۷۱

۲) روایات: ۷۱

ج) ممنوعیت نمیمه و غیبت: ۷۴

۱- آیات: ۷۴

۲- روایات: ۷۴

د) ممنوعیت اشاعه فحشا و هتک ستر: ۷۵

۱- روایات: ۷۶

ه‍ ) ممنوعیت سَبّ و هجو و قذف: ۷۷

۱- معنای لغوی سَبّ: ۷۷

۲- معنای فقهی سبّ: ۷۸

۳- معنای لغوی هجو: ۷۸

۴- معنای فقهی هجو: ۷۹

۵- مستندات فقهی سَبّ: ۸۰

۱-۵) آیات: ۸۰

۲-۵) روایات: ۸۱

۳-۵) اجماع: ۸۲

۴-۵) عقل: ۸۲

۶- مستندات فقهی هجو: ۸۲

۱-۶) آیات: ۸۲

۲-۶) روایات: ۸۳

۳-۶) اجماع: ۸۴

۴-۶) عقل: ۸۴

گفتار پنجم: مصونیت مکاتبات، مخابرات و ارتباطات خصوصی افراد: ۸۴

الف) حمایت از مکاتبات افراد در روایات: ۸۴

ب) حمایت از مکاتبات و مراسلات افراد در قوانین ایران: ۸۵

۱) قانون اساسی: ۸۵

۲) قانون مجازات اسلامی: ۸۶

۳- قانون آئین دادرسی کیفری: ۸۷

۴- قانون تأسیس شرکت مخابرات ایران: ۸۷

ج) حمایت از مکاتبات و ارتباطات افراد در مقررات بین المللی و فرمان هشت ماده ای امام خمینی: ۸۸

۱) میثاق بین المللی حقوق مدنی و سیاسی: ۸۸

۲) اعلامیه جهانی حقوق بشر: ۸۸

۳) فرمان هشت ماده ای امام خمینی: ۸۸

گفتار ششم: مصونیت اندیشه و بیان. ۸۹

الف) اهمیت تعقل، اندیشه و خردورزی در کتاب و سنت: ۸۹

ب) تقابل بین رعایت حریم خصوصی و آزادی بیان: ۹۱

۱- آزادی بیان در قرآن: ۹۱

دامنه وُسعت اِعمال حق آزادی بیان: ۹۲

۲- مرزها و محدوده های آزادی بیان: ۹۲

۱-۲) مخالفت با اسلام: ۹۳

۲-۲) مخالفت با مصالح مسلمین و جامعه اسلامی: ۹۳

۳-۲) نشر و تبلیغ ادیان غیر اسلامی و افکار و عقاید ضالّه: ۹۴

۴-۲) مخالفت با اخلاق و عفت عمومی: ۹۴

گفتار هفتم: مصون بودن شغل افراد از تعرض….. ۹۵

الف) محدوده های آزادی شغل: ۹۶

ب) حمایت از شغل افراد در قانون اساسی: ۹۸

گفتار هشتم: نقض حریم خصوصی بوسیله تکنولوژی و ابزار جدید. ۹۸

مبحث دوّم: استثنائات وارد شدن به حریم خصوصی افراد ۱۰۱

گفتار اوّل: استثنائات وارد بر اصل مصونیت مسکن.. ۱۰۱

گفتار دوّم: تحقیق و تفحّص در امر ازدواج.. ۱۰۲

دلیل جواز: ۱۰۲

گفتار سوّم: تفحّص و مراقبت از کودک، نوجوان و جوان. ۱۰۳

دلیل جواز: ۱۰۳

گفتار چهارم: تفحّص از احوال محرومان جامعه: ۱۰۴

دلیل جواز: ۱۰۴

گفتار پنجم: نقیب و عریف…. ۱۰۵

گفتار ششّم: نظارت بر اعمال کارگزاران. ۱۰۶

دلیل جواز نظارت در اعمال کارگزاران: ۱۰۷

الف) قدرت عامل فساد و انحراف: ۱۰۷

ب) امر به معروف و نهی از منکر: ۱۰۷

فصل سوم: حکم تعدی و راهکارهای فقهی و حقوقی برای برخورد با فرد متعدی.. ۱۰۹

مبحث اوّل: حکم تعدّی به حریم خصوصی اشخاص…. ۱۱۰

گفتار اوّل: دلیل حرمت… ۱۱۰

الف) دلیل عام: ۱۱۰

۱) دلیل عقلی: ۱۱۰

۱-۱) ظلم بودن ورود به حریم خصوصی افراد. ۱۱۰

۲-۱) اصل عدم ولایت: ۱۱۱

ب) دلیل خاص (دلیل نقلی): ۱۱۴

۱- ظلم بودن ورود به حریم خصوصی افراد از نظر شرع: ۱۱۴

۲- حرمت مؤمن در قرآن و سنّت: ۱۱۴

گفتار دوّم: دفاع در مقابل تجاوز به حریم خصوصی افراد. ۱۱۷

الف) معنای لغوی دفاع مشروع: ۱۱۷

ب) تعریف اصطلاحی دفاع مشروع: ۱۱۵

ج) دفاع مشروع در اسلام: ۱۱۸

د) بحث در وجوب دفاع مشروع و فرق آن با اقسام دفاع: ۱۲۱

ه‍ ) موضوع دفاع مشروع در فقه اسلامی: ۱۲۴

و) گستره قلمرو دفاع مشروع: ۱۲۴

۱- دفاع فردی (دفاع از نفس): ۱۲۴

۱-۱. آیات: ۱۲۵

۱-۱-۱. آیه اعتداء: ۱۲۵

۲-۱-۱. مفردات آیه اعتداء: ۱۲۵

۳-۱-۱. تفسیر عمومی آیه ی اعتداء: ۱۲۸

۴-۱-۱. تفسیر اختصاصی آیه اعتداء: ۱۲۹

۱-۱-۲. آیه معاقبه: ۱۳۱

۱-۱-۳. آیه جزا سیّئه: ۱۳۲

۲-۱-۳. مفردات آیه: ۱۳۳

۳-۱-۳. تفسیر عمومی آیه: ۱۳۴

۴-۱-۳. تفسیر اختصاصی: ۱۳۵

۱-۲) روایات.. ۱۳۶

۱-۱-۲. روایات مربوط به دفاع از نفس: ۱۳۶

۲-۱-۲. روایات مربوط به دفاع از مال: ۱۳۷

۳-۱-۲. روایات مربوط به دفاع از عرض: ۱۳۸

۴-۱-۲. روایات در باب دفاع از مسکن: ۱۳۹

دفاع از غیر: ۱۴۰

۱-۲. دفاع از نفس غیر: ۱۴۰

۲-۲. دفاع از مال غیر: ۱۴۱

۱-۳. عقل: ۱۴۱

۱-۴. اجماع: ۱۴۲

۱-۳-۱-۲. دفاع از عرض و ناموس و مال در قانون مجازات اسلامی: ۱۴۲

۲- دفاع اجتماعی اسلام: ۱۴۲

۱-۲. معنای لغوی معروف و منکر: ۱۴۳

۲-۲. مراتب و مراحل امر به معروف و نهی از منکر: ۱۴۴

۱-۲-۲. مراتب تذکاری.. ۱۴۴

۱-۱-۲-۲. انکار قلبی: ۱۴۵

۲-۱-۲-۲. انکار زبانی: ۱۴۵

۲-۲-۲. مرتبه عملی (انکار به ید) ۱۴۵

۳) دفاع از کیان اسلام: ۱۴۶

گفتار سوّم: تعدّی به مال دیگران: ۱۴۷

الف) ضمان مدنی: قاعده ضمان ید. ۱۴۷

۱- مستندات قاعده: ۱۴۸

۱-۱. بنای عقلاء: ۱۴۸

۲-۱. سیره ۱۴۸

۳-۱. حدیث علی الید: ۱۴۸

۴-۱. بیان مفاد حدیث: ۱۴۸

ب) قاعده اتلاف: ۱۴۹

۶-۱. موارد تطبیق قاعده اتلاف: ۱۵۰

ج) قاعده تسلیط: ۱۵۰

گفتار چهارم: فرق عرض و ناموس…. ۱۵۱

الف) قتل در فراش به عنوان یکی از مصادیق دفاع از ناموس: ۱۵۱

ب) فقه و قتل در فراش: ۱۵۲

ج) روایات و قتل در فراش: ۱۵۴

۱- فلسفه حکم موضوع ماده ۶۳۰ در فقه اسلامی: ۱۵۶

۱-۱. تحریک و تهییج روحی (اختلاف در قوه اراده و در نتیجه مخدوش شدن عنصر معنوی جرم) ۱۵۷

۲- ۱. اجرای حدّ الهی: ۱۵۸

۳- ۱. دفاع مشروع: ۱۵۹

گفتار پنجم: چرا دفاع در برابر قوای انتظامی، دفاع مشروع نیست؟. ۱۶۱

الف) موضوع تجاوز: ۱۶۱

ب) ضرورت اثبات دفاع مشروع: ۱۶۲

ج) دلایل ضرورت اثبات دفاع مشروع: ۱۶۲

د) طریق اثبات دفاع مشروع: ۱۶۳

۱- مستندات قانونی دفاع مشروع: ۱۶۴

۱-۱. قانون اساسی: ۱۶۴

۲-۱. قانون مجازات اسلامی: ۱۶۵

۳-۱. ماده ۹۲ قانون تعزیرات: ۱۶۶

۴-۱.ماده ۹۳ قانون تعزیرات: ۱۶۶

۵-۱. قانون مدنی: ۱۶۷

گفتار ششم:  ضمانت اجرای تعدی به حقوق حیثیتی اشخاص: ۱۶۷

الف) معنای لغوی و اصطلاحی تعزیر: ۱۶۸

۱- نظریه مشروعیت تعزیر مالی در فقه امامیه: ۱۶۹

۲- تعریر مالی کیفر خصوصی نسبت به آلام و دردهای جسمی.. ۱۷۰

۳- تعزیر مالی کیفر خصوصی نسبت به لطمه زدن به عرض: ۱۷۰

۴- تعزیر مالی کیفر خصوصی نسبت به ایراد خسارت معنوی به وسیله سَبّ: ۱۷۱

۵- امکان تبدیل تعزیر به روش جبران مالی خسارت معنوی: ۱۷۳

نتیجه گیری.. ۱۷۵

پیشنهادها ۱۷۷

فهرست منابع.. ۱۸۰

الف) منابع عربی.. ۱۸۱

ب) منابع فارسی.. ۱۸۹

ج) مقالات… ۱۹۳

د) پایان­نامه­ها ۱۹۳

 

 

فصل اول:

کلیات 

مقدمه

توجه به حریم خصوصی به عنوان یکی از اساسی ترین مصادیق حقوق بشر به شمار می آید، این مهم نشأت گرفته از توجه به شأن و منزلت انسانی و ارزشهایی است که حقوق بشر برای انواع آزادی ها قائل است. حریم خصوصی امروزه به یکی از کانونی ترین مباحث در جامعه اطلاعاتی و یکی از مهم ترین مسائل حقوق بشر در سبز فایل تبدیل شده است. حریم خصوصی از جمله حقوقی است که انسان ها به دلیل نیازهای شخصی از یک طرف به آن وابسته اند و از طرف دیگر به دلیل ضرورت زندگی جمعی مکلّف اند این حق را نسبت به دیگران به رسمیت بشناسند. زندگی و ادامه حیات انسان دارای دو بُعد است: بعد فردی و بعد اجتماعی و به عبارت دیگر: زندگی خصوصی و عمومی. هر کدام برای خود آداب و مقررات ویژه ای دارند ولی چون انسان ناچار است با هم نوعان خود زندگی کند؛ لازمه زندگی جمعی و عمومی این است که انسان به ناچار باید قید و بندهای زیادی را از نظر وضع لباس و طرز رفت و آمد و برخورد با دیگران را تحمل کند، اما تحمل شبانه روزی این وضع مشکل و طاقت فرسا و خسته کننده است لذا انسان می خواهد قسمتی از شبانه روز را آزاد از قید و بند زندگی جمعی و عمومی بوده و با خانواده و فرزندان خود باشد و با آنان به گفتگو بنشیند و در آرامش کامل استراحت کند. انسان ها بنا بر فطرت خود، قلمروهایی را محدوده خصوصی خویش می دانند و در آن پناه می گیرند، در این پناهگاه امن خصوصی است که زندگی و حیات برای آنان میسور می شود و «انسانیت» معنا و مفهوم می یابد، شخصیت، آبرو، ناموس، خانه و محل کار و اموال از آن جمله اند. ورود خودسرانه و بی ضابطه در این قلعه مقدس در حکم کشتن افراد و فرو ریختن دیوار انسانیت آنان است. اسلام که زیربنای هر نوع تربیت و سازندگی را «انسان» می داند به کرامت و حرمت آدمیان اهمیت فراوان داده و حریم خصوصی افراد را با وسواس و باریک بینی فراوان پاس می دارد.

۱- تعریف و تبیین مسأله:

حق حریم خصوصی یکی از حقوق اساسی بشر است که وی را در مقابل تعرضات دیگران به زندگی خصوصی اش و نیز مداخلات ناروای دولت ها مورد حمایت قرار می دهد، این حق که ارتباط تنگاتنگ و عمیقی با حفظ کرامت، حیثیت، شخصیت، توسعه و ارتباطات شخصی، خودمختاری و استقلال فردی دیگر ارزش های مهم بشری دارد، امروزه جایگاه ویژه ای در مباحثات حقوقی و سیاسی دنیا دارد بطوری که همواره به عنوان یکی از نمودهای دموکراسی و حقوق بشر در عصر حاضر مطرح بوده و هست. جایگاه حریم خصوصی در حقوق کیفری که برگرفته از فقه اسلامی می باشد با توجه به ماهیت مداخله گرایانه حقوق کیفری از دو منظر قابل بررسی است: یکی از این منظر که می تواند توسط حقوق کیفری و ابزارهای آن مورد حفاظت و حمایت قرار گیرد یعنی قانونگذار کیفری می تواند با جرم انگاری رفتارهای ناقض حق حریم خصوصی و نیز اقدامات قضایی به مقابله با کسانی بپردازد که زندگی خصوصی و خلوت شهروندان را مورد تعرض قرار می دهند و از منظری دیگر حق حریم خصوصی ممکن است توسط حقوق کیفری و ابزارهای وابسته به آن مورد تهدید و تعرض واقع شود یعنی قانونگذار کیفری ممکن است در قلمرو خلوت و حریم خصوصی شهروندان اقدام به مداخله، ایجاد محدودیت و جرم انگاری در برابر اختیار و انتخاب آنها نماید یا ممکن است این حریم توسط مقامات کیفری و امنیتی در راستای کشف و تحقیق جرائم مورد نقض و تعرض قرار گیرد یا حتی ممکن است پیشگیری از وقوع جرم یا فقط نظم اجتماعی، اخلاقی، بهداشتی و سیاسی، موجبات دخالت در خلوت و زندگی خصوصی شهروندان را فراهم نماید.

 

تعداد صفحه : ۲۱۰

قیمت : ۱۴۷۰۰ تومان

بلافاصله پس از پرداخت لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        ****       ali.farjadniya@gmail.com

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

***  *** ***