دانلود پایان نامه:جایگاه عدالت به مثابه قاعده فقهی نزد مذاهب اسلامی

دانلود پایان نامه
 

پایان نامه کارشناسی ارشد رشته مذاهب فقهی

جایگاه عدالت به مثابه قاعده فقهی

نزد مذاهب اسلامی

 

استاد راهنما:

حجه الإسلام دکترسیدمحسن فتاحی

 

استاد مشاور:

حجه الإسلام دکتر حسنعلی علی اکبریان

 

تابستان ۱۳۹۲

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

                                        فهرست مطالب

   کلیات تحقیق… ۳

  1. طرح مسأله( بیان موضوع) ۳
  2. ضرورت و اهمیت تحقیق.. ۴
  3. پرسش های تحقیق.. ۵
  4. پیشینه و سابقه تحقیق.. ۶
  5. ۵. فرضیه تحقیق.. ۸
  6. روش تحقیق.. ۸
  7. ۷. اهداف تحقیق.. ۹
  8. ساختار وسازمان دهی تحقیق.. ۹

فصل اول: موضوع شناسی

 گفتار اول: مفهوم شناسی

۱ـ۱ـ۱. تعریف عدالت… ۱۵

۱ـ۱ـ۲. عدالت در لغت… ۱۶

۱ـ۱ـ۳. عدالت در عرف عام. ۱۸

۱ـ۱ـ۴. مفاهیم گسترده تری از عدالت… ۱۹

۱ـ۱ـ۴ـ۱. عدالت از دیدگاه امیر المؤمنین علی(علیه السلام) (بزرگترین مجری عدالت) ۱۹

۱ـ۱ـ۴ـ۲. عدالت از دیدگاه علامه طباطبایی(رحمه الله) ۲۲

۱ـ۱ـ۴ـ۳. عدالت از دیدگاه شهید مطهری(رحمه الله) ۲۳

۱ـ۱ـ۵. عدالت در دیدگاه فقها و اندیشه فقهی تشیع. ۲۵

۱ـ۱ـ۶. عدالت در دیدگاه فقها و اندیشه فقهی اهل سنّت… ۲۶

۱ـ۱ـ۷. بررسی مفاهیم مرتبط با عدالت… ۲۸

۱ـ۱ـ۷ـ۱. عدالت و حق.. ۲۸

۱ـ۱ـ۷ـ۲. عدالت و قسط.. ۲۹

    ۱ـ۱ـ۷ـ۳. عدالت و انصاف.. ۳۰

۱ـ۱ـ۷ـ۴.  عدالت و مساوات.. ۳۱

۱ـ۱ـ۷ـ۵. عدالت و احسان. ۳۲

۱ـ۱ـ۸. موضوع و قلمرو عدالت: ۳۴

۱ـ۱ـ۹. اقسام عدالت… ۳۷

 گفتار دوم: اصول ومبانی عدالت

۱ـ۲ـ۱. ملاک و مرجع تشخیص عدالت در فقه. ۴۳

۱ـ۲ـ۱ـ۱. نظریه عدالت عرفی مطلق.. ۴۳

۱ـ۲ـ۱ـ۲. نظریه عدالت شرعی مقیّد. ۴۵

۱ـ۲ـ۲. ذاتی یا عرضی بودن عدالت… ۴۷

۱ـ۲ـ۳. اطلاق و نسبیّت عدالت و رابطه آن با خاتمیّت دین اسلام. ۴۸

۱ـ۲ـ۴. ثبات و تغییر احکام اسلام. ۵۱

۱ـ۲ـ۵. ثبات و تغییر مصادیق عدالت و ظلم در قلمرو زمان و مکان. ۵۲

۱ـ۲ـ۶. منشأ تغییر در مصداق عدالت و تأثیر آن بر حکم شارع. ۵۴

فصل دوم: قاعده فقهی عدالت

  گفتار اول: قواعد فقهی

۲ـ۱ـ۱. معنای اصطلاحی قاعده ۶۳

۲ـ۱ـ۲. معنای اصطلاحی فقه. ۶۳

۲ـ۱ـ۳. تعریف قاعده فقهی از دیدگاه صاحب نظران شیعی.. ۶۳

۲ـ۱ـ۴. تعریف قاعده فقهی از دیدگاه صاحب نظران اهل سنت… ۶۶

۲ـ۱ـ۵. تفاوت قاعده فقهی و قاعده اصولی از نظر فقهای شیعه و اهل سنت… ۶۷

۲ـ۱ـ۶. منابع قواعد فقهی از دیدگاه شیعه. ۷۰

۲ـ۱ـ۷. منابع قواعد فقهی از دیدگاه اهل سنت… ۷۱

۲ـ۱ـ۸. نقش و ویژگی های قواعد فقهی.. ۷۳

۲ـ۱ـ۹. معیار قواعد فقهی و تطبیق آن بر عدالت… ۷۵

۲ـ۱ـ۱۰.عدالت به مثابه ی قاعده فقهی.. ۷۷

۲ـ۱ـ۱۰ـ۱. تفسیر عدالت به عدل وانصاف.. ۷۸

۲ـ۱ـ۱۰ـ۲. تفسیر عدالت به اجرای حق.. ۷۹

۲ـ۱ـ۱۰ـ۳. تفسیر عدالت به مصدر استنباط.. ۸۰

۲ـ۱ـ۱۱. اهمیت عدالت به عنوان قاعده فقهی.. ۸۳

گفتار دوم: مستندات قاعده عدالت

۲ـ۲ـ۱. مستندات قاعده عدالت… ۸۷

۲ـ۲ـ۱ـ۱. عدالت در آیات الهی.. ۸۸

۲ـ۲ـ۱ـ۲. عدالت در سنت الهی.. ۹۱

۲ـ۲ـ۱ـ۳. بررسی عدالت از نگاه عقل.. ۹۳

۲ـ۲ـ۱ـ۴. بررسی عدالت در سیره عقلا.. ۹۴

۲ـ۲ـ۱ـ۵. ادعای اجماع پیرامون قاعده عدالت.. ۹۶

۲ـ۲ـ۲. ادله مخالفان ثبوت قاعده عدالت… ۹۸

۲ـ۲ـ۲ـ۱. عدم دلالت آیات الهی بر قاعده عدالت.. ۹۸

۲ـ۲ـ۲ـ۲. عدم دلالت روایات بر قاعده عدالت.. ۱۰۱

۲ـ۲ـ۲ـ۳. قاعده عدالت باعث هرج و مرج می شود ۱۰۵

۲ـ۲ـ۲ـ۴.  قاعده عدالت، نفی ثبات احکام اسلام را در بردارد ۱۰۵

۲ـ۲ـ۲ـ۵. روایات، مستند حکم فقهی است نه قاعده عدالت.. ۱۰۶

۲ـ۲ـ۳. کاربرد عدالت به فرض قاعده بودن. ۱۰۷

استنباط و کشف احکام فقهی.. ۱۰۷

فصل سوم: رابطه عدالت به مثابه قاعده فقهی با احکام اولیه و دیگر قواعد فقهی

 گفتار اول:رابطه عدالت با احکام اولیه

۳ـ۱ـ۱. عدالت؛ رهیافتی به مقاصد الشریعه. ۱۱۵

۳ـ۱ـ۲. عدالت؛ حکومت بر احکام اولیه. ۱۱۶

۳ـ۱ـ۳. عدالت؛ رفع تعارض با طرح برخی از روایات… ۱۱۹

۳ـ۱ـ۴. عدالت؛ انصراف یا تحدید شمول مطلقات و عمومات… ۱۲۰

۳ـ۱ـ۵. عدالت؛ و کاربردی غیر فقهی.. ۱۲۴

عدالت معیار اجرای احکام و اداره حکومت اسلامی.. ۱۲۴

گفتار دوم: رابطه قاعده عدالت با دیگر قواعد فقهی

۳ـ۲ـ۱. رابطه قاعده عدالت با قاعده عدل و انصاف… ۱۳۱

۳ـ۲ـ۲. رابطه قاعده عدالت با قاعده نفی ظلم. ۱۳۵

۳ـ۲ـ۳. رابطه قاعده عدالت با قاعده لاضرر. ۱۳۶

۳ـ۲ـ۴. رابطه قاعده عدالت با قاعده لاحرج.. ۱۳۸

۳ـ۲ـ۵. رابطه قاعده عدالت با قواعد رفع. ۱۳۹

۳ـ۲ـ۶. رابطه قاعده عدل و انصاف و قاعده ید. ۱۳۹

۳ـ۲ـ۷. رابطه قاعده عدل و انصاف با قاعده قرعه. ۱۴۰

فصل چهارم: تطبیقات فقهی در مذاهب اسلامی

نکات: ۱۴۵

معرفی اجمالی مذاهب فقهی اسلامی.. ۱۴۹

۴ـ۱. فقه العبادات… ۱۵۵

۴ـ۲. فقه المعاملات… ۱۶۰

۴ـ۳. فقه السیاسات… ۱۷۲ 

  نتیجه پژوهش و چند پیشنهاد.۱۸۳              

 منابع ومأخذ۱۸۹   

چکیده

در سال های اخیر، عدالت به عنوان یک قاعده­ی فقهی دستمایه­ی برخی از پژوهشگران عرصه­ی فقه شده است، تا به فقه پویایی ببخشند و فقه را از انزوا به سوی کارآمدی ببرند و چالش های فراروی اجرای احکام را برطرف نمایند. ایشان با نگاه جدید به عدالت و کاربرد آن در ابواب مختلف فقه بر این هدف­اند که از عدالت قاعده­ای فقهی بنا کنند و استنباط احکام شرعی را بر اساس آن سامان دهند و این قاعده را در روش های کنونی فقه وفقاهت وارد نمایند. قاعده­ای فراگیر که تمام ابواب فقه را در می­نوردد و حتی به پندار برخی می­تواند احکام را نیز نسخ نماید! این نوشتار اثبات می­کند که عدالت ونفی ظلم در فرآیند اجتهاد مؤثر است به گونه ای که فقیه می­تواند آن را وسیله­ی سنجش حکم فقهی خود ودلیلی در تقدیم یک الزام بر الزام دیگر قرار دهد. همچنین پژوهش حاضر تلاشی در جهت اثبات برخورداری عدالت از ضوابط یک قاعده­ی فقهی است وبه عنوان یکی از مقاصد شریعت حاکم بر دیگر احکام اولیه می­باشد. لذا پاسخگویی به این اهداف در درجه­ی اول نیازمند بررسی اصول ومبانی عدالت و شناخت مرجع تشخیص آن در فقه است. باتوجه به نتیجه­ی حاصل در خلال این نوشتار می­توان گفت تأثیر عدالت در استنباطات فقهی به اندازه­ای است که آن را فراتر از دیگر قواعد فقهی و حتی حاکم بر احکام اولیه قرار می­دهد. حکومتی که کارکردش در حل تعارضات، تقیید ادله و حتی به عنوان شاخص در اجرای احکام اسلام به وضوح دیده می­شود و نقشی فراتر از “حکمت” می­یابد. بیان مسائل فقهی در مذاهب اسلامی و استناد به عدالت ونفی ظلم در استنباط احکام، خود به تنهایی پرده از گستردگی این قاعده برداشته و مسیر ما را در جهت قاعده شمردن عدالت هموار می­سازد.

کلید واژه: قاعده­ی فقهی، عدالت، قاعده­ی عدالت، مذاهب اسلامی

کلیات تحقیق

۱. طرح مسأله ( بیان موضوع)

از آن جایی که فقها گاه از دیدگاه فردی به فقه نگریسته­اند وگاه نقش دوگانه­ای را برای آن ترسیم کرده­اند که علاوه برفردیت، منبع و مرجعی­ در تعیین قواعد و برنامه زندگی آدمی در قلمرو اجتماع نیز می­باشد، بدیهی است کارکرد اجتهاد و شیوه­ی استنباط احکام بر اساس این دو نوع تفکر دچار تغییرات اساسی خواهد شد. از مباحث لازم وتاثیرگذار در این زمینه که معرکه­ی آرا در مذاهب اسلامی نیز می­باشد، مسأله­ی عدالت است.

بحث عدالت از زوایای مختلفی در علوم اسلامی قابل بررسی است، عدالت درآفرینش، تشریع وجزا در علم کلام بحث می­شود، عدالت در صفات نفس در علم اخلاق جستجو می­شود. اصول فقه عدل وظلم را به مثابه­ی مصداقی از یکی ازمبانی خود مطرح کرده است، در فقه، عدالت فرد ـ که در مقابل آن فسق قرار دارد نه ظلم ـ در امام جماعت، قاضی، مفتی، وصی شرط شده است. در درایه نیز عدالت راوی بنابر برخی مبانی از شروط صحت حدیث شمرده می­شود.

اما آیا عدالت وظلم در فرآیند اجتهاد نیز به کار گرفته می­شود؟ به گونه ای که فقیه با شناخت مصادیق عدل وظلم حکم شرعی را کشف کند. این سؤال عدالت را در معرض طرح آن در قالب یک قاعده­ی فقهی  قرار می­دهد. البته در بررسی این قاعده باید گفت تنها، تلقی رایج از واژه­ی قاعده ـ همچون سایر قواعد ـ ملاک ومنظور نیست بلکه تلقی از قاعده­ی عدالت امری فراتر از سایر قواعد است. به عبارتی رساتر، عدالت، میزان ومعیاری برای استنباط احکام است؛ یعنی هم به واسطه­ی آن می­توان استنباط حکم کرد وهم می­توان این قاعده را به منزله­ی میزانی برای مجتهد دانست که برمدار ومحور آن استنباط و استخراج حکم را محک بزند.

همچنین باید گفت: این سخن به این معناست که عدالت در متن قرآن و سنت است و در معنایِ ملاک وضابطه­ی ارزیابی احکام اسلامی، جزیی از مسیر و فرآیند افتاء است، که فقیه با استناد به آن در متن آیات وروایات، آن را منبع استنباط خود قرار داده و یا درستی استنباط خود را محک می­زند و این گونه معنای قاعده بودن عدالت را تحکیم می بخشد.

تعداد صفحه : ۲۲۴

قیمت : ۱۴۷۰۰ تومان

بلافاصله پس از پرداخت لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        ****       ali.farjadniya@gmail.com

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

***  *** ***